حمایت خانواده؛ کلید موفقیت درمان و بازگشت بهبودیافتگان به جامعه
طاهره رزاقپور در نشست تخصصی «نقش خانوادهها در درمان اعتیاد» با اشاره به فعالیت ۱۲ مرکز درمان و بازتوانی اعتیاد در استان، بر نقش تعیینکننده خانواده در تداوم بهبودی، جلوگیری از بازگشت به مصرف مواد و بازپیوند اجتماعی افراد بهبودیافته تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار ایکنا از اردبیل، طاهره رزاقپور، مدیرکل بهزیستی استان اردبیل، اول تیرماه در نشست تخصصی «نقش خانوادهها در درمان اعتیاد» با تسلیت ایام سوگواری حضرت اباعبداللهالحسین(ع) و گرامیداشت یاد شهدای مبارزه با مواد مخدر اظهار کرد: پیام روز جهانی مبارزه با مواد مخدر در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که مواد مخدر همچنان یک مسئله جهانی است و مقابله با آن نیازمند رویکردهای نوآورانه در کنار استمرار برنامههای پیشگیرانه و درمانی است.
وی افزود: روز جهانی مبارزه با مواد مخدر فرصتی برای افزایش حساسیت اجتماعی نسبت به آسیب اعتیاد و یادآوری اهمیت این موضوع در کنار سایر مسائل اجتماعی است، چراکه اعتیاد همچنان یکی از دغدغههای اصلی جوامع محسوب میشود.
مدیرکل بهزیستی استان اردبیل با اشاره به نقش بهزیستی در اجرای برنامههای پیشگیرانه گفت: پیشگیری همچنان گفتمان اصلی سازمان بهزیستی است و تمامی برنامهها و فعالیتهای این سازمان با رویکرد خانوادهمحوری، اجتماعمحوری و محلهمحوری طراحی و اجرا میشود.
رزاقپور ادامه داد: بهزیستی از سالها پیش اجرای برنامههای اجتماعمحور و محلهمحور را در دستور کار قرار داده و امروز نیز این رویکرد بهعنوان یکی از سیاستهای اصلی سازمان دنبال میشود. همچنین مشارکت مردم و بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی، محور اساسی موفقیت برنامههای پیشگیری از اعتیاد است.
وی آموزش مهارتهای زندگی را از مهمترین ابزارهای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی دانست و تصریح کرد: ارتقای مهارتهای فردی، اجتماعی و رفتاری در میان کودکان، نوجوانان و خانوادهها از اولویتهای اصلی بهزیستی است و برنامههای متعددی در این زمینه اجرا میشود.
مدیرکل بهزیستی استان اردبیل با اشاره به طرحهای ویژه پیشگیری از اعتیاد گفت: اجرای برنامههای آموزشی برای زنان، کودکان، خانوادههای دارای فرد مبتلا به اعتیاد، کارکنان ادارات و نهادها و همچنین برگزاری کارگاههای اجتماعمحور از جمله اقدامات مستمر این سازمان در حوزه پیشگیری است.
وی درباره خدمات درمانی اعتیاد نیز اظهار کرد: در حال حاضر ۱۲ مرکز فعال درمان و بازتوانی اعتیاد تحت نظارت بهزیستی در استان اردبیل فعالیت میکنند که شامل ۹ مرکز اقامتی ماده ۱۵، یک مرکز ماده ۱۶ و دو مرکز جامعه درمانمدار (TC) است.
رزاقپور افزود: مراکز اقامتی ماده ۱۵ خدمات درمانی و بازتوانی را در دورههای سهماهه ارائه میکنند و مراکز TC نیز با اجرای برنامههای سه تا ششماهه، زمینه توانمندسازی، اجتماعیشدن مجدد و بازپیوند اجتماعی افراد بهبودیافته را فراهم میکنند.
وی نقش خانواده را در موفقیت درمان اعتیاد بسیار مهم دانست و گفت: حمایت خانواده، پذیرش فرد بهبودیافته و همراهی در فرآیند درمان، از عوامل اصلی تداوم بهبودی و بازگشت موفق فرد به زندگی سالم و اجتماعی است.
رزاقپور با اشاره به رویکردهای نوین درمان اعتیاد در سازمان بهزیستی بیان کرد: امروز صرف درمان جسمی افراد مبتلا به اعتیاد کافی نیست و تکمیل چرخه درمان نیازمند اجرای برنامههای بازتوانی، توانمندسازی و بازپیوند اجتماعی است. به همین منظور مراکز «مدیریت مورد» و «صیانت و توانمندسازی» در استان فعال هستند تا افراد بهبودیافته پس از ترک اعتیاد بتوانند مسیر بازگشت به زندگی عادی را با موفقیت طی کنند.
وی افزود: در حال حاضر شش مرکز مدیریت و صیانت و توانمندسازی در شهرستانهای استان فعالیت میکنند و خدمات تخصصی متنوعی را به افراد بهبودیافته و خانوادههای آنان ارائه میدهند. این مراکز با هدف جلوگیری از بازگشت مجدد افراد به مصرف مواد و حمایت از آنان در مسیر بهبود پایدار راهاندازی شدهاند.
مدیرکل بهزیستی استان اردبیل با تأکید بر اینکه خانواده یکی از ارکان اصلی موفقیت درمان اعتیاد است، اظهار کرد: تجربه سالهای متمادی نشان داده است که حمایت اصولی و آگاهانه خانواده نقش تعیینکنندهای در موفقیت فرآیند درمان دارد. البته این حمایت باید همراه با آموزش و آگاهی باشد و از حمایتهای افراطی یا نادرست که میتواند روند درمان را مختل کند، پرهیز شود.
وی ادامه داد: حمایت عاطفی خانواده، ایجاد احساس تعلق در فرد بهبودیافته و جلوگیری از طردشدگی اجتماعی از مهمترین عوامل مؤثر در تداوم بهبودی است. زمانی که فرد احساس کند همچنان عضوی از خانواده و جامعه است، انگیزه بیشتری برای ادامه مسیر درمان و حفظ سلامت خود خواهد داشت.
رزاقپور بیان کرد: مراکز مدیریت مورد علاوه بر ارائه خدمات مددکاری و مشاوره فردی و خانوادگی، در زمینه اشتغال، کاریابی، معرفی به مراکز آموزش فنی و حرفهای و بهرهمندی از تسهیلات اشتغال نیز خدمات گستردهای ارائه میکنند.
وی افزود: یکی از مهمترین مأموریتهای این مراکز، تسهیل بازگشت فرد به خانواده و جامعه است. بازپیوند اجتماعی و خانوادگی از ارکان اصلی درمان پایدار محسوب میشود و در این مسیر، خانوادهها نقش بیبدیلی در موفقیت افراد بهبودیافته ایفا میکنند.
مدیرکل بهزیستی استان اردبیل بیان کرد: درمان اعتیاد یک فرآیند چندبعدی است و بدون همراهی خانواده، جامعه و دستگاههای حمایتی نمیتوان به نتایج مطلوب دست یافت؛ از اینرو تقویت آموزش خانوادهها و افزایش مشارکت اجتماعی در این حوزه از اولویتهای مهم بهزیستی است.
آگاهی خانوادهها باید متناسب با تحولات نسل جدید بهروز شود
در ادامه پروانه رضاقلیزاده سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اردبیل با تأکید بر نقش خانواده در پیشگیری و درمان اعتیاد گفت: شکاف نسلی و ناآشنایی خانوادهها با نیازها و ویژگیهای نسل جدید، یکی از مهمترین چالشهای اجتماعی امروز است و ارتقای مهارت گفتوگو در خانوادهها میتواند بسیاری از آسیبها را کاهش دهد.
وی اظهار کرد: موضوع اعتیاد تنها یک مسئله فردی نیست، بلکه خانوادهها، نهادهای حمایتی و دستگاههای اجرایی نیز بهصورت مستقیم و غیرمستقیم با پیامدهای آن درگیر هستند.
رضاقلیزاده افزود: امروزه کمتر خانوادهای را میتوان یافت که به نوعی با چالشهای تربیتی، رفتاری و آسیبهای ناشی از فضای مجازی مواجه نباشد. متأسفانه بسیاری از والدین هنوز با اطلاعات و نگرشهای دهههای گذشته به فرزندان خود نگاه میکنند، در حالیکه نسل امروز در فضایی کاملاً متفاوت رشد یافته است.
سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اردبیل با اشاره به تأثیر گسترده فناوری و فضای مجازی بر سبک زندگی نسل جدید گفت: فرزندان امروز از نخستین سالهای زندگی با ابزارهای دیجیتال و شبکههای اجتماعی آشنا هستند و در بسیاری از موارد، اطلاعات آنان از والدین بیشتر و بهروزتر است؛ بنابراین نمیتوان با شیوههای تربیتی گذشته به نیازهای این نسل پاسخ داد.
رضاقلیزاده ادامه داد: یکی از مشکلات اساسی، پایین بودن سطح آگاهی خانوادهها در زمینه نحوه صحیح ارتباط با فرزندان است. بسیاری از والدین نمیدانند چگونه با فرزندان خود گفتوگو کنند و از ظرفیت مراکز مشاوره، مراکز مثبت زندگی و سایر نهادهای تخصصی نیز به اندازه کافی بهره نمیگیرند.
وی با تأکید بر اهمیت رویکرد محلهمحور در حل مسائل اجتماعی اظهار کرد: یکی از مهمترین آموزشهایی که باید در محلات و میان خانوادهها توسعه یابد، مهارت گفتوگو و مدیریت تعارضات خانوادگی است. تقویت فرهنگ گفتوگو نهتنها در پیشگیری و درمان اعتیاد مؤثر است، بلکه میتواند بسیاری از مشکلات و آسیبهای اجتماعی را نیز کاهش دهد.
سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اردبیل بیان کرد: آموزشها زمانی اثربخش خواهند بود که براساس نیازهای واقعی مردم طراحی شوند. باید به دغدغهها و مطالبات خانوادهها توجه شود و متناسب با نیازهای روز، برنامههای آموزشی و فرهنگی تدوین و اجرا شود.
وی با اشاره به افزایش فاصله میان نسلها گفت: بسیاری از خانوادهها از دور شدن فرزندان خود گلایه دارند؛ نوجوانانی که بخش زیادی از وقت خود را در فضای مجازی سپری میکنند و والدین اطلاع دقیقی از نوع ارتباطات، علایق و دغدغههای آنان ندارند. این گسست نسلی میتواند زمینهساز بروز آسیبهای مختلف اجتماعی شود.
رضاقلیزاده تأکید کرد: شناخت ویژگیهای نسل جدید، تقویت مهارتهای ارتباطی والدین و گسترش آموزشهای خانوادهمحور از مهمترین راهکارهای کاهش آسیبهای اجتماعی و افزایش سلامت روانی و اجتماعی خانوادههاست.
مواد مخدر همچنان یکی از مهمترین چالشهای اجتماعی جهان است
در ادامه اکبر منتظر دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان اردبیل با تأکید بر پیچیدهتر شدن پدیده اعتیاد در عصر فناوری و فضای مجازی گفت: مواد مخدر همچنان یکی از مهمترین چالشهای اجتماعی جهان است و ظهور شیوههای نوین عرضه و ترویج مواد مخدر، ضرورت اتخاذ راهکارهای نوآورانه در حوزه پیشگیری و درمان را دوچندان کرده است.
وی ضمن تسلیت ایام سوگواری حضرت اباعبداللهالحسین(ع) و گرامیداشت یاد و خاطره شهدای مبارزه با مواد مخدر اظهار کرد: امنیت و آرامش امروز جامعه مرهون جانفشانی شهیدان و تلاشهای شبانهروزی نیروهای نظامی، انتظامی، قضایی و دستگاههای اجرایی در عرصه مقابله با مواد مخدر است.
منتظر با قدردانی از همکاری دستگاه قضایی، بهزیستی، نیروی انتظامی و سایر نهادهای عضو شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان افزود: مقابله با اعتیاد نیازمند همافزایی همه دستگاههاست و هیچ سازمانی به تنهایی قادر به حل این معضل اجتماعی نیست.
دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان اردبیل با اشاره به شعار روز جهانی مبارزه با مواد مخدر در سال ۲۰۲۶ گفت: سازمان ملل متحد در پیام امسال بر تداوم چالش جهانی مواد مخدر و ضرورت پاسخگویی نوآورانه به تهدیدهای نوظهور تأکید کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد با وجود پیشرفتهای علمی و فناوری، بشر همچنان با این آسیب اجتماعی دستوپنجه نرم میکند.
منتظر تصریح کرد: امروز دیگر با شکل سنتی مواد مخدر مواجه نیستیم، بلکه پدیدههای جدید، مواد صنعتی و روانگردانها، سن اعتیاد را کاهش داده و پیچیدگیهای تازهای را در حوزه پیشگیری و درمان ایجاد کردهاند.
وی یکی از مهمترین تهدیدهای جدید را فعالیت شبکههای مجازی و بسترهای دیجیتال دانست و گفت: بخشی از تبلیغ، آموزش، خرید و فروش مواد مخدر به فضای مجازی منتقل شده و همین موضوع مبارزه با این پدیده را دشوارتر کرده است. شبکههای پنهان دیجیتالی و بسترهای اینترنتی به یکی از ابزارهای ترویج مصرف مواد مخدر تبدیل شدهاند که نیازمند هوشیاری خانوادهها و دستگاههای مسئول است.
دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان اردبیل با تأکید بر نقش خانواده در پیشگیری از اعتیاد اظهار کرد: خانواده نخستین و مهمترین نهاد اجتماعی در مصونسازی فرزندان در برابر آسیبهای اجتماعی است و آموزش، آگاهیبخشی و تقویت مهارتهای زندگی در خانوادهها میتواند از گرایش جوانان و نوجوانان به مصرف مواد مخدر جلوگیری کند.
وی افزود: در کنار اقدامات مقابلهای و قضایی، توجه به حوزه درمان، بازتوانی، توانمندسازی و بازگشت افراد بهبودیافته به جامعه از اولویتهای مهم سیاستهای مبارزه با مواد مخدر است و دستگاههای متولی تلاش میکنند با اجرای برنامههای حمایتی، زمینه بازگشت پایدار این افراد به زندگی سالم را فراهم کنند.
منتظر بیان کرد: استان اردبیل با بهرهگیری از ظرفیت دستگاههای اجرایی، انتظامی، قضایی، مراکز درمانی و سازمانهای مردمنهاد، برنامههای متعددی را در حوزه پیشگیری، درمان و مقابله با مواد مخدر اجرا میکند و این اقدامات با جدیت ادامه خواهد یافت.
خانوادهها بیماران مبتلا به اعتیاد را طرد نکنند
در ادامه طاهر رسولی معاون دادستان اردبیل با قدردانی از ادارهکل بهزیستی استان، شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر و دستگاههای اجرایی فعال در این حوزه اظهار کرد: موضوع اصلی این نشست، نقش خانواده در درمان اعتیاد است و باید بیش از هر چیز به جایگاه خانواده در فرآیند بهبود افراد مبتلا به اعتیاد توجه شود.
وی با بیان اینکه درمان تخصصی اعتیاد بر عهده پزشکان، روانشناسان و مراکز درمانی است، افزود: بخش مهمی از درمان اعتیاد به حوزه رفتار و روان فرد بازمیگردد و در این بخش، نقش خانواده بسیار پررنگتر از هر عامل دیگری است.
معاون دادستان اردبیل گفت: تجربه حضور در دستگاه قضایی و مواجهه با پروندههای متعدد مرتبط با اعتیاد نشان میدهد که بسیاری از افراد گرفتار این آسیب، علاوه بر مشکلات جسمی، با آسیبهای عاطفی، روانی و خانوادگی نیز مواجه هستند و همین مسائل در روند درمان آنان تأثیر مستقیم دارد.
رسولی با اشاره به اینکه طردشدگی، کمبود محبت و فروپاشی روابط خانوادگی از عوامل مؤثر در گرایش افراد به اعتیاد است، تصریح کرد: همان عواملی که میتوانند زمینهساز اعتیاد باشند، در صورت اصلاح و تقویت، قادرند نقش مؤثری در درمان و بهبودی فرد ایفا کنند.
وی ادامه داد: متأسفانه در برخی موارد، خانواده به جای آنکه پشتیبان فرد بیمار باشد، او را طرد میکند؛ در حالیکه فرد مبتلا به اعتیاد پیش از هر چیز یک بیمار است و برای بازگشت به زندگی سالم به حمایت و همراهی خانواده نیاز دارد.
معاون دادستان اردبیل با بیان اینکه درمان اعتیاد، بهویژه در حوزه مواد صنعتی و روانگردان، فرآیندی زمانبر و پیچیده است، گفت: نمیتوان انتظار داشت فردی که سالها درگیر مصرف مواد بوده است، در مدت کوتاهی به شرایط عادی بازگردد. درمان این افراد نیازمند صبر، حمایت و همراهی مستمر خانواده و جامعه است.
رسولی بیان کرد: همانگونه که خانواده در زمان ابتلای یکی از اعضا به بیماریهای جسمی در کنار او قرار میگیرد، باید در دوران درمان اعتیاد نیز با نگاه حمایتی و نه طردکننده، از فرد بیمار پشتیبانی کند.
وی افزود: تغییر نگرش جامعه و خانواده نسبت به افراد مبتلا به اعتیاد یکی از مهمترین پیشنیازهای موفقیت درمان است. فردی که احساس کند از سوی خانواده و اطرافیان پذیرفته شده، انگیزه بیشتری برای ادامه مسیر درمان و بازگشت به زندگی سالم خواهد داشت.
معاون دادستان اردبیل تأکید کرد: مراکز درمانی، دستگاههای حمایتی و نهادهای متولی میتوانند بخشی از مسیر درمان را هموار کنند، اما بخش عمده درمان رفتاری و روانی در محیط خانواده شکل میگیرد و بدون همراهی خانواده، دستیابی به درمان پایدار بسیار دشوار خواهد بود.
وی در پایان گفت: برگزاری چنین نشستهایی میتواند زمینه افزایش آگاهی خانوادهها را فراهم کند تا با شناخت صحیح بیماری اعتیاد، نقش مؤثرتری در درمان، بازتوانی و بازگشت افراد بهبودیافته به جامعه ایفا کنند.
در پایان نشست، از بهبودیافتگان اعتیاد به پاس موفقیت در مسیر درمان و بازگشت به زندگی سالم تجلیل شد.
انتهای پیام
