خدمترسانی ۳۵۰ موکب بقاع متبرکه در مسیر زائران اربعین حسینی
مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه با تشریح برنامههای این سازمان در مناسبتهای ماه صفر، از استقرار ۳۵۰ موکب بقاع متبرکه و موقوفات در مسیر تردد زائران اربعین و برگزاری گسترده برنامههای فرهنگی، قرآنی و معرفتی در بقاع متبرکه سراسر کشور همزمان با اربعین حسینی و دهه پایانی ماه صفر خبر داد.
سازمان اوقاف و امور خیریه با رویکرد تبدیل بقاع متبرکه به کانونهای فعال فرهنگی، تربیتی، معرفتی و اجتماعی در آستانه مناسبتهای مهم پیشرو، مجموعهای از برنامههای گسترده و هدفمند را در سراسر کشور تدارک دیده است. این برنامهها با هدف تعمیق معارف دینی، ترویج فرهنگ قرآن و اهل بیت(ع)، تقویت هویت اسلامی ـ ایرانی، گسترش فرهنگ خدمت و مشارکت مردمی و بهرهگیری حداکثری از ظرفیت بقاع متبرکه و موقوفات طراحی شدهاند تا این اماکن مقدس علاوه بر ایفای نقش عبادی و معنوی، به پایگاههای مؤثر تربیت، معرفت، خدمت و امید اجتماعی تبدیل شوند.
ایکنا در راستای بررسی برنامههای فرهنگی و اجتماعی ویژه سازمان اوقاف و امور خیریه در ایام اربعین حسینی و نیز ویژهبرنامههای این سازمان در بقاع متبرکه به گفتوگو با رضا معممیمقدم، مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه پرداخته است که مشروح آن را در ادامه می خوانید.
ایکنا ـ سازمان اوقاف پس از اجرای برنامههای ماه محرم اکنون وارد فصل جدیدی از فعالیتهای فرهنگی شده است. مهمترین برنامههای پیشروی این سازمان را تشریح بفرمایید.
رویکرد سازمان اوقاف این است که بقاع متبرکه صرفاً محل برگزاری مراسم مذهبی نباشند، بلکه به پایگاههای تربیت، معرفت، خدمت و امید اجتماعی تبدیل شوند. این رویکرد بر این باور استوار است که بقاع متبرکه علاوه بر جایگاه ارزشمند عبادی و معنوی خود، ظرفیت آن را دارند که به مراکزی پویا، اثرگذار و الهامبخش در عرصههای فرهنگی، اجتماعی، آموزشی و تربیتی تبدیل شوند و در کنار اقامه شعائر دینی و برگزاری مراسم مذهبی، نقش مؤثری در ارتقای سطح آگاهی دینی، تقویت هویت اسلامی ـ ایرانی، گسترش فرهنگ خدمت، افزایش سرمایه اجتماعی، تحکیم بنیان خانواده و ایجاد روحیه امید، نشاط و همبستگی در جامعه ایفا کنند.
در این چارچوب، سازمان اوقاف تلاش دارد با بهرهگیری از ظرفیتهای گسترده بقاع متبرکه، این اماکن مقدس را به محیطهایی تبدیل کند که مردم در تمام طول سال علاوه بر حضور برای زیارت و شرکت در مراسم مذهبی بتوانند از برنامههای متنوع فرهنگی، آموزشی، تربیتی، معرفتی، اجتماعی و مشاورهای نیز بهرهمند شوند. بر همین اساس، بقاع متبرکه به عنوان پایگاههای تربیت، معرفت، خدمت و امید اجتماعی مورد توجه قرار گرفتهاند تا ضمن پاسخگویی به نیازهای معنوی جامعه، زمینه ارتقای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی، تقویت ارتباط نسل جوان با ارزشهای دینی و افزایش مشارکت مردمی در فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی را نیز فراهم آورند.
بر همین اساس، برنامههای فرهنگی سازمان در ادامه سال با محوریت اربعین حسینی، دهه پایانی ماه صفر، طرح نشاط معنوی و دورههای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی طراحی شده است تا با بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگی، معنوی و اجتماعی این مناسبتها، برنامههایی هدفمند، منسجم و متناسب با نیازهای اقشار مختلف جامعه اجرا شود. در این برنامهریزی تلاش شده است تا هر یک از این مناسبتها و طرحها علاوه بر تقویت باورهای دینی و تعمیق معرفت اسلامی، زمینه رشد فکری، اخلاقی، فرهنگی و اجتماعی مخاطبان را نیز فراهم کند و با ایجاد فضایی صمیمی، آموزنده و امیدبخش، حضور گستردهتر مردم در بقاع متبرکه را رقم بزند.
در محور اربعین حسینی برنامههای فرهنگی با هدف تبیین فرهنگ ایثار، مقاومت، ولایتمداری، وحدت اسلامی، خدمترسانی، همدلی و ترویج معارف عاشورا پیشبینی شده است تا زائران، مجاوران و علاقهمندان بتوانند از فرصت معنوی این ایام برای تعمیق شناخت نسبت به نهضت حسینی و آموزههای مکتب اهل بیت(ع) بهرهمند شوند. همچنین، در دهه پایانی ماه صفر نیز با توجه به جایگاه ویژه این ایام در فرهنگ دینی، برنامههای متنوع فرهنگی، معرفتی و مذهبی در بقاع متبرکه اجرا خواهد شد تا فضای این اماکن مقدس بیش از پیش به کانون انس با قرآن، اهلبیت(ع)، معارف اسلامی و ارزشهای اخلاقی تبدیل شود.
از سوی دیگر، طرح نشاط معنوی با هدف غنیسازی اوقات فراغت، ارتقای سطح دانش دینی، افزایش نشاط معنوی، تقویت مهارتهای فردی و اجتماعی و ایجاد محیطی سالم، بانشاط و آموزنده برای مخاطبان طراحی شده است. در کنار آن، دورههای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی نیز با هدف تبیین آموزههای دینی در حوزه خانواده، تربیت فرزند، اخلاق، مسئولیتپذیری اجتماعی، روابط انسانی، فرهنگ کار، همزیستی، مدیریت زندگی و تقویت هویت اسلامی ـ ایرانی برگزار میشود تا مخاطبان بتوانند این آموزهها را در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی خود به کار گیرند. هدف از طراحی و اجرای این مجموعه برنامهها آن است که همه گروههای سنی بهویژه نوجوانان، جوانان و خانوادهها از ظرفیت این اماکن مقدس بهرهمند شوند و بقاع متبرکه را نه تنها به عنوان محل زیارت و برگزاری مراسم مذهبی، بلکه به عنوان مراکزی برای رشد فکری، تربیتی، فرهنگی، اخلاقی، اجتماعی و معنوی خود بشناسند.
توجه ویژه به نوجوانان، جوانان و خانوادهها نیز با این رویکرد صورت گرفته است که این قشر نقش اساسی در آینده جامعه دارند و بهرهگیری آنان از ظرفیت این اماکن مقدس میتواند زمینهساز تقویت هویت دینی، افزایش مسئولیتپذیری اجتماعی، تحکیم بنیان خانواده، گسترش فرهنگ خدمت، تعمیق معرفت دینی و تقویت روحیه امید، نشاط و مشارکت اجتماعی در جامعه باشد. از این منظر، برنامههای فرهنگی سازمان در ادامه سال تنها به اجرای مناسبتهای مذهبی محدود نمیشود، بلکه با طراحی مجموعهای از فعالیتهای مستمر، هدفمند و متنوع، تلاش دارد ظرفیتهای گسترده بقاع متبرکه را در مسیر تحقق رسالت فرهنگی، تربیتی و اجتماعی این اماکن مقدس به کار گیرد تا این مراکز بیش از گذشته به پایگاههای تربیت، معرفت، خدمت و امید اجتماعی تبدیل شوند و همه گروههای سنی، بهویژه نوجوانان، جوانان و خانوادهها از ظرفیت این اماکن مقدس بهرهمند شوند و نقش مؤثر این اماکن در ارتقای فرهنگ دینی، تحکیم هویت اسلامی ـ ایرانی و توسعه سرمایه اجتماعی بیش از پیش نمایان شود.
ایکنا ـ در اربعین حسینی و دهه آخر صفر چه برنامههایی در بقاع متبرکه اجرا خواهد شد؟
اربعین، جلوه بزرگ همبستگی امت اسلامی و مدرسه ایثار و خدمت است. این رویداد عظیم معنوی جلوهای بینظیر از وحدت، همدلی، همبستگی و انسجام امت اسلامی به شمار میآید که در آن میلیونها عاشق و دلداده اهلبیت(ع) فارغ از ملیت، زبان، قومیت و فرهنگ با هدفی مشترک و در مسیر عشق و ارادت به حضرت سیدالشهدا(ع) گرد هم میآیند. اربعین تنها یک اجتماع بزرگ مذهبی نیست، بلکه نماد زندهای از فرهنگ ایثار، خدمت، مواسات، ازخودگذشتگی، همدلی، مسئولیتپذیری اجتماعی و ترویج ارزشهای والای انسانی و اسلامی است. از همین رو، این حرکت عظیم مردمی به عنوان مدرسه ایثار و خدمت شناخته میشود؛ مدرسهای که در آن فرهنگ خدمت بیمنت، تکریم زائران، روحیه تعاون، اخوت اسلامی و عشق به اهل بیت(ع) در بالاترین سطح خود جلوهگر میشود و هر ساله الهامبخش میلیونها انسان در سراسر جهان است.
در همین راستا، ۳۵۰ موکب از بقاع متبرکه و موقوفات در مسیر تردد زائران داخل و خارج به قرارگاههای خدمترسانی تبدیل میشوند تا با استفاده از ظرفیتهای گسترده بقاع متبرکه، موقوفات، خیرین، هیئتهای مذهبی، خادمان و نیروهای مردمی، خدمات متنوع، گسترده و سازمانیافتهای را به زائران ارائه دهند. تبدیل این اماکن به قرارگاههای خدمترسانی بیانگر رویکردی است که در آن بقاع متبرکه علاوه بر ایفای نقش معنوی، به مراکز فعال خدمت، همدلی، پشتیبانی و پاسخگویی به نیازهای زائران تبدیل میشوند و زمینه حضور هرچه باشکوهتر مردم در این حرکت عظیم معنوی را فراهم میکنند. این ۳۵۰ موکب از بقاع متبرکه و موقوفات در مسیرهای تردد زائران داخل و خارج کشور با برنامهریزی دقیق و هماهنگی گسترده، تلاش خواهند کرد تا بخشی از نیازهای زائران را در طول مسیر تأمین کنند و فضای مناسبی برای استراحت، عبادت، بهرهمندی از برنامههای فرهنگی و دریافت خدمات مختلف فراهم آورند. حضور این موکبها علاوه بر ارائه خدمات رفاهی، فرصتی برای ترویج فرهنگ خدمت، تقویت روحیه مشارکت اجتماعی و نمایش ظرفیتهای مردمی در پشتیبانی از بزرگترین اجتماع دینی جهان خواهد بود.
در این موکبها خدماتی همچون اسکان، اطعام، پذیرایی، برپایی موکب، برنامههای فرهنگی، محافل قرآنی، پاسخگویی به مسائل شرعی، حضور مبلغان و اجرای برنامههای ویژه کودکان و نوجوانان را ارائه خواهند کرد. خدمات اسکان با هدف فراهم کردن محیطی مناسب، ایمن و آرام برای استراحت زائران پیشبینی شده است تا زائران بتوانند با آسایش بیشتری مسیر زیارت خود را ادامه دهند. اطعام و پذیرایی نیز با مشارکت خادمان، خیرین و واقفان در قالب توزیع غذا، نوشیدنی و سایر خدمات رفاهی انجام خواهد شد و جلوهای از فرهنگ کرامت، سخاوت و میهماننوازی اسلامی را به نمایش خواهد گذاشت. همچنین برپایی، موکب در مسیر تردد زائران بستری برای ارائه خدمات متنوع فرهنگی، اجتماعی، رفاهی و معنوی فراهم میکند تا زائران علاوه بر دریافت خدمات مورد نیاز از فضای معنوی و فرهنگی این ایام نیز بهرهمند شوند.
برنامههای فرهنگی با هدف تعمیق شناخت نسبت به نهضت عاشورا، تبیین فلسفه قیام امام حسین(ع)، تقویت هویت دینی و افزایش آگاهیهای فرهنگی برگزار خواهد شد و تلاش میشود مخاطبان در کنار حضور در مسیر زیارت، از محتوای ارزشمند این برنامهها نیز بهرهمند شوند. در کنار این برنامهها، محافل قرآنی با محوریت تلاوت، تدبر، آموزش و ترویج فرهنگ قرآن کریم برگزار خواهد شد تا فضای معنوی اربعین بیش از پیش با نور قرآن و معارف الهی همراه شود. همچنین، پاسخگویی به مسائل شرعی از طریق استقرار کارشناسان و روحانیون در موکبها انجام خواهد شد تا زائران بتوانند پرسشهای دینی، عبادی و شرعی خود را مطرح کرده و پاسخهای لازم را دریافت کنند.
حضور مبلغان نیز از دیگر بخشهای مهم این برنامههاست. مبلغان با برگزاری جلسات معرفتی، سخنرانی، مشاوره دینی، تبیین معارف اهلبیت(ع) و پاسخگویی به شبهات تلاش خواهند کرد تا علاوه بر تقویت بعد معنوی سفر اربعین، زمینه ارتقای معرفت دینی و آشنایی بیشتر زائران با آموزههای اسلامی را فراهم کنند. همچنین، اجرای برنامههای ویژه کودکان و نوجوانان با هدف آشنایی نسل جدید با فرهنگ عاشورا، ارزشهای دینی، روحیه ایثار، خدمت، همدلی و محبت به اهل بیت(ع) در دستور کار قرار دارد تا این گروه سنی نیز متناسب با نیازها و ویژگیهای خود از فضای فرهنگی اربعین بهرهمند شوند. همچنین، در دهه پایانی ماه صفر همزمان با رحلت پیامبر اکرم(ص)، شهادت امام حسن مجتبی(ع) و شهادت امام رضا(ع) بقاع متبرکه سراسر کشور میزبان مجالس عزاداری، محافل انس با قرآن، سخنرانیهای معرفتی، مراسم سوگواری، اطعام و برنامههای فرهنگی و اجتماعی خواهند بود تا فضای معنوی این ایام با شکوه، انسجام و مشارکت گسترده مردم همراه باشد.
دهه پایانی ماه صفر از مهمترین ایام سوگواری در تقویم اسلامی است و بقاع متبرکه در سراسر کشور با بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگی، مذهبی و مردمی میزبان برنامههای متنوعی خواهند بود که با هدف تعمیق محبت اهل بیت(ع)، گسترش فرهنگ دینی و تقویت پیوند معنوی مردم با سیره پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) برگزار میشود. در این ایام، مجالس عزاداری با حضور اقشار مختلف مردم، علما، روحانیون، مداحان و خادمان برگزار خواهد شد تا یاد و خاطره رحلت پیامبر اکرم(ص)، شهادت امام حسن مجتبی(ع) و شهادت امام رضا(ع) گرامی داشته شود. همچنین، محافل انس با قرآن با تلاوت آیات الهی، تدبر در مفاهیم قرآن کریم و تبیین آموزههای قرآنی، فضایی معنوی و معرفتی برای زائران و مجاوران فراهم خواهد کرد. علاوه بر این، سخنرانیهای معرفتی با هدف تبیین ابعاد شخصیتی، اخلاقی، اجتماعی و تاریخی پیامبر اکرم(ص)، امام حسن مجتبی(ع) و امام رضا(ع) همچنین، بیان درسها، آموزهها و سبک زندگی برگرفته از سیره اهل بیت(ع) برگزار میشود تا مخاطبان ضمن حضور در مراسم، از معارف دینی و فرهنگی این مناسبتها نیز بهرهمند شوند.
مراسم سوگواری نیز با حضور گسترده مردم، هیئتهای مذهبی و خادمان بقاع متبرکه برگزار خواهد شد و در کنار آن، اطعام عزاداران و زائران با مشارکت خیرین، واقفان و نیکوکاران انجام میشود که جلوهای از فرهنگ احسان، انفاق، همدلی و خدمت در این ایام محسوب میشود. همچنین، برنامههای فرهنگی و اجتماعی متنوعی با محوریت تقویت معرفت دینی، ترویج فرهنگ اهل بیت(ع)، تحکیم همبستگی اجتماعی، ارتقای آگاهیهای فرهنگی و افزایش مشارکت مردمی برگزار خواهد شد. مجموعه این برنامهها با هدف آن طراحی شده است که این مناسبتها با شکوه هرچه بیشتر برگزار شود و بقاع متبرکه سراسر کشور، علاوه بر ایفای نقش سنتی خود در برگزاری مراسم مذهبی، به کانونهای فعال فرهنگی، معرفتی، اجتماعی و خدمترسانی تبدیل شوند؛ کانونهایی که بتوانند زمینه بهرهمندی هرچه بیشتر مردم از معارف اسلامی، فرهنگ قرآن، آموزههای اهل بیت(ع)، روحیه ایثار، خدمت، همدلی و امید اجتماعی را فراهم آورند و نقش مؤثری در تقویت هویت دینی و انسجام فرهنگی جامعه ایفا کنند.
ایکنا ـ طرح نشاط معنوی امسال با چه رویکردی برگزار میشود؟
طرح نشاط معنوی مهمترین برنامه اوقات فراغت سازمان اوقاف است که امسال با رویکردی نوین و تربیتمحور اجرا میشود. باور ما این است که نوجوان و جوان نباید صرفاً شنونده برنامهها باشد، بلکه باید نقشآفرین، تولیدکننده محتوا و عضو فعال فعالیتهای فرهنگی باشد. به همین دلیل، امسال دو رکن اساسی برای این طرح تعریف شده است. رکن نخست، تدوین نشریه در هر بقعه متبرکه است. نوجوانان و جوانان شرکتکننده با راهنمایی مربیان در قالب گروههای رسانهای فعالیت میکنند و اخبار، گزارشها، مصاحبهها، یادداشتها، آثار ادبی، فعالیتهای فرهنگی، قرآنی و اجتماعی بقعه را در قالب یک نشریه منتشر میکنند. این اقدام علاوه بر تقویت مهارت نویسندگی، خبرنگاری، کار گروهی و مسئولیتپذیری، موجب میشود هر بقعه متبرکه روایتگر فعالیتهای فرهنگی خود باشد.
رکن دوم، لیگ بازیهای فکری و حرکتی است که با هدف ایجاد نشاط سالم، تقویت روحیه کار گروهی، افزایش خلاقیت، مهارت حل مسئله، اعتماد به نفس و ارتقای توانمندیهای ذهنی و جسمی نوجوانان طراحی شده است. در این لیگ مسابقات فکری، قرآنی، معمایی، مهارتی و حرکتی در قالب رقابتهای گروهی برگزار میشود و نوجوانان ضمن تجربه نشاط، مهارتهای زندگی را نیز تمرین میکنند و اختتامیه استانی و کشوری خواهد داشت.
ایکنا ـ در کنار نشاط معنوی دورههای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی نیز در بقاع متبرکه برگزار میشود. این دورهها چه اهدافی را دنبال میکنند؟
اگر بخواهیم بقاع متبرکه در تربیت نسل آینده نقشآفرین باشند، باید در کنار برنامههای مناسبتی، آموزشهای مستمر و مهارتمحور نیز ارائه شود. به همین منظور، دورههای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی در بقاع متبرکه با حضور مربیان آموزشدیده برگزار میشود. در این دورهها موضوعاتی همچون تحکیم خانواده، مهارتهای ارتباطی، تربیت فرزند، سواد رسانه، هویت ایرانی ـ اسلامی، مدیریت هیجانات، مسئولیتپذیری اجتماعی، مهارت حل مسئله، اخلاق اجتماعی و سبک زندگی قرآنی آموزش داده میشود.
وجه تمایز این دورهها آن است که آموزشها صرفاً نظری نیست، بلکه با کارگاههای عملی، گفتوگو، تمرینهای مهارتی و فعالیتهای گروهی همراه است تا مخاطبان بتوانند آموزههای دینی را در متن زندگی خود به کار گیرند. در واقع، دورههای سبک زندگی و طرح نشاط معنوی مکمل یکدیگر هستند؛ نوجوانان در لیگ بازیهای فکری و حرکتی و تدوین نشریات، مهارت، خلاقیت و کار گروهی را تجربه میکنند و در کلاسهای سبک زندگی، مبانی فکری، اخلاقی و مهارتهای لازم برای ساختن یک زندگی موفق بر پایه معارف قرآن و اهلبیت(ع) را میآموزند.
امروز بقاع متبرکه ظرفیت کمنظیری برای تربیت نسل آینده در اختیار کشور قرار دادهاند. در این راستا از خانوادهها دعوت میکنیم با اعتماد به این ظرفیت ارزشمند، فرزندان خود را در برنامههای فرهنگی، قرآنی، مهارتی و تربیتی بقاع متبرکه همراهی کنند.
هدف ما این است که بقاع متبرکه به کانونهای دائمی تربیت، نشاط، مهارتآموزی، هویتبخشی و انس با قرآن و اهل بیت(ع) تبدیل شوند؛ جایی که نوجوانان و جوانان در کنار معنویت، مهارتهای زندگی را میآموزند، استعدادهای خود را شکوفا میکنند و برای ایفای نقش مؤثر در آینده جامعه اسلامی آماده میشوند.
انتهای پیام
