سهم صنایع خلاق در ایران زیر یک درصد است

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر؛ نشست تخصصی «بررسی ظرفیت‌های تأمین مالی و صادراتی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در حوزه صنایع فرهنگی و خلاق» با حضور سید صادق پژمان، مدیرعامل مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، حسن میثمی، مدیرکل توسعه و فناوری‌های نوین و تحول دیجیتال وزارت ارتباطات، حامد لدنی، مدیرکل دفتر راهبری طرح‌های کلان فناورانه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و جمعی از فعالان و صاحبان کسب و کارهای خلاق، امروز چهارشنبه ۷ مردادماه در محل وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار شد.

سیدصادق پژمان در این نشست با اشاره به جایگاه جهانی صنایع خلاق، اظهار داشت: ارزش اقتصاد خلاق در جهان به بیش از دو تریلیون دلار رسیده و به‌طور متوسط سه درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را به خود اختصاص داده است. این حوزه حدود ۵۰ میلیون شغل مستقیم در سطح جهان ایجاد کرده که سهم آن از اشتغال جهانی 6.2 درصد است؛ یعنی تقریباً دو برابر سهم اقتصادی آن، اشتغال‌زایی داشته است. همچنین، رشد اشتغال در صنایع خلاق حدود 47 درصد سریع تر از متوسط اقتصاد است.

وی با برشمردن مزیت‌های راهبردی این حوزه برای کشور، تصریح کرد: صنایع خلاق در مقایسه با صنایع سنتی، از مزیت‌های مهمی همچون، اشتغال‌زایی بالا با هزینه‌های بسیار کمتر، ارزش افزوده و درآمد تکرارشونده بدون نیاز به سرمایه‌گذاری مجدد، ایده محور بودن و نه سرمایه‌بر بودن، تاب‌آوری بالا در شرایط تحریم، قابلیت صادراتی قابل‌توجه و ظرفیت بی‌نظیر در حوزه دیپلماسی نرم برخوردار است.

مدیرعامل مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، با تأکید بر لزوم عبور از اقتصاد سنتی، خاطرنشان کرد: در گذشته، منابع اصلی تولید ارزش، تجهیزات و سرمایه فیزیکی بودند؛ اما امروز این جایگاه به ایده، محتوا، معنا، برند و مالکیت فکری (IP) تبدیل شده است. در حالی که سهم صنایع خلاق در کشورهای توسعه‌یافته به ۵ تا ۷ درصد اقتصاد ملی می‌رسد، این رقم در ایران قطعاً زیر یک درصد است و این شکاف، نشان‌دهنده کم‌توجهی به این حوزه در کشور است.

پژمان با مروری به تجربه موفق کره جنوبی، افزود: کشورهایی مانند کره با برنامه‌ریزی متمرکز و استراتژی ملی، توانسته‌اند از صنایع خلاق به عنوان موتور رشد اقتصادی و اشتغال استفاده کنند. صادرات محتوای فرهنگی در برخی کشورها به ۱۲ تا ۱۴ میلیارد دلار رسیده که با صادرات نفتی قابل مقایسه است؛ با این تفاوت که صادرات محتوا، بدون حمل فیزیکی و با حاشیه سود بسیار بالا انجام می‌شود.

پژمان با اشاره به اینکه جهان در حال تجربه یک تغییر پارادایم بنیادین از اقتصاد مبتنی بر منابع و دارایی‌های فیزیکی به اقتصاد خلاق، اقتصاد دیجیتال و اقتصاد مبتنی بر دانش است، اظهار کرد: در گذشته، مزیت رقابتی کشورها بر پایه منابع طبیعی، سرمایه فیزیکی و ظرفیت‌های تولید صنعتی شکل می‌گرفت، اما امروز ایده، خلاقیت، محتوا، نوآوری، مالکیت فکری و فناوری‌های نوین به مهم‌ترین عوامل خلق ارزش و ثروت تبدیل شده‌اند. در این الگوی جدید، دارایی‌های نامشهود جایگزین دارایی‌های فیزیکی شده و کشورهایی موفق خواهند بود که بتوانند سرمایه انسانی، ظرفیت‌های فرهنگی و نوآوری‌های خود را به محصولات و خدمات رقابت‌پذیر، اشتغال پایدار و صادرات با ارزش افزوده بالا تبدیل کنند.

وی با تأکید بر اینکه اقتصاد آینده، «اقتصاد توجه» است، افزود: در دنیایی که مهم‌ترین رقابت میان کشورها و کسب‌وکارها بر سر جلب و حفظ توجه مخاطبان شکل گرفته، صنایع فرهنگی و خلاق به یکی از مهم‌ترین ابزارهای خلق ارزش اقتصادی، توسعه نفوذ فرهنگی و افزایش صادرات غیر نفتی تبدیل شده‌اند. ایران با برخورداری از پیشینه تمدنی، سرمایه انسانی خلاق و ظرفیت‌های گسترده فرهنگی، از مزیت‌های قابل توجهی برای حضور در این اقتصاد برخوردار است؛ اما تحقق این ظرفیت، مستلزم تغییر نگاه سیاست‌گذاری، توسعه زیرساخت‌های تأمین مالی، تقویت نظام مالکیت فکری و حمایت هدفمند از کسب‌وکارهای خلاق است تا اقتصاد فرهنگ بتواند به یکی از پیشران‌های اصلی رشد اقتصادی کشور تبدیل شود و برای این هدف نیازمند همکاری و هم‌افزایی بین دستگاهی هستیم.

۲۰ درصد از ترافیک بین‌الملل، صرف تولید محتوای دیجیتال می‌شود

حسن میثمی، مدیرکل توسعه فناوری‌های نوین و تحول دیجیتال وزارت ارتباطات با تأکید بر لزوم خروج از رویکردهای صرفاً تسهیلات‌محور، گفت: باید به سمت روش‌های نوآورانه تأمین مالی حرکت کنیم.

وی از همکاری با مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر برای تأمین زیرساخت‌های کسب‌وکارهای انیمیشنی خبر داد و افزود: به‌طور مشخص برای این حوزه، زیرساخت‌های لازم را فراهم می‌کنیم.

میثمی، صنایع خلاق و به‌ویژه محتوای دیجیتال را اولویت اصلی معاونت فناوری و نوآوری وزارتخانه خواند و خاطرنشان کرد: از همان روزهای نخست ارائه برنامه‌های وزیر در مجلس، این موضوع در صدر دستور کار قرار گرفت و بلافاصله پس از آغاز به‌کار، پیگیری‌های جدی آغاز شد.

مدیرکل توسعه و فناوری‌های نوین، مهم‌ترین پروژه وزارت ارتباطات را «سند تسهیم» دانست و توضیح داد: بر اساس این سند، اپراتورها موظفند ۲۰ درصد از درآمد حاصل از فروش ترافیک بین‌الملل را به توسعه محتوای دیجیتال اختصاص دهند. بازی‌های رایانه‌ای، انیمیشن و تمامی حوزه‌های مرتبط با محتوای دیجیتال در این چارچوب قرار می‌گیرند.

وی با اشاره به تصویب این سند در شورای عالی فضای مجازی و ابلاغ آن در خرداد ۱۴۰۴، تأکید کرد: از همان زمان به‌عنوان نماینده وزارت ارتباطات در شورا، پیگیر اجرا بوده‌ایم و اکنون نیز با جدیت در تلاش برای احیا و عملیاتی‌سازی مجدد این طرح هستیم تا بتوانیم گامی مؤثر در حمایت از تولیدکنندگان محتوای دیجیتال برداریم.

تعامل با صنایع خلاق را افزایش می‌دهیم

حامد لدنی، مدیرکل دفتر توسعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، از افزایش تعامل با شرکت‌های فعال در صنایع خلاق خبر داد و گفت: یکی از چالش‌های اصلی تاکنون، شناخت ناکافی ما از فعالان این حوزه بوده است. به همین دلیل در سال گذشته تلاش کردیم ارتباط بیشتری با این بخش برقرار کنیم تا نیازمندی‌ها، ظرفیت‌ها و توانمندی‌های صنعت محتوا و صادرات را بهتر ارزیابی کنیم.

وی با اشاره به وجود انجمن‌های تخصصی در بسیاری از حوزه‌ها، افزود: متأسفانه در حوزه محتوا و صنایع خلاق، این تعامل به‌خوبی شکل نگرفته بود؛ اما اکنون با بهره‌گیری از ظرفیت بخش خصوصی، در حال گسترش این ارتباطات هستیم.

لدنی در خصوص حمایت‌های مالی تصریح کرد: «گدرخواست‌ها از طریق وزارت ارتباطات دریافت و پس از ارزیابی، به صندوق‌های تخصصی حوزه محتوا ارجاع می‌شوند. این حمایت‌ها مستقل از صندوق نوآوری و شکوفایی انجام می‌گیرد.

مدیرکل دفتر توسعه وزارت ارتباطات در پایان با تأکید بر حمایت از صادرات، خاطرنشان کرد: شرکت‌ها می‌توانند از جوایز صادراتی، مشوق‌های مالیاتی و همچنین حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی و اعزام هیئت‌های تجاری بهره‌مند شوند و وزارت ارتباطات از شرکت‌های توانمند در این مسیر حمایت خواهد کرد.