جهاددانشگاهی ظرفیت تبدیل علم و فناوری به قدرت ملی را دارد
رئیس بنیاد نخبگان استان قم گفت: امروز صرفاً عبور از اقتصاد دانشبنیان کافی نیست، بلکه باید به سمت قدرتبنیان حرکت کنیم؛ به این معنا که تولید علم و فناوری، قدرتآفرین باشد و در شرایط ژئوپلیتیکی کشور، به افزایش توان ملی کمک کند. جهاددانشگاهی ظرفیت آن را دارد که در این مسیر نقش مهمی برعهده بگیرد.
سیدسعیدرضا منتظری رئیس بنیاد نخبگان استان قم در آستانه چهل و ششمین سالگرد تأسیس جهاددانشگاهی در گفتوگو با ایکنا از قم در پاسخ به اینکه نقاط قوت جهاددانشگاهی چیست، اظهار کرد: جهاددانشگاهی طی بیش از چهار دهه فعالیت، بهعنوان نهادی پیونددهنده میان دانشگاه، پژوهش و صنعت، توانسته است در حوزههای علمی، فرهنگی و فناورانه نقشآفرینی مؤثری داشته باشد.
رئیس بنیاد نخبگان استان قم مهمترین نقطه قوت جهاددانشگاهی را ایجاد پیوند میان علم و نیازهای واقعی کشور دانست و گفت: این نهاد همواره تلاش کرده است پژوهشهای خود را در مسیر حل مسائل کشور هدایت کند و نتایج تحقیقات را به فناوری، محصول و دستاوردهای کاربردی تبدیل کند؛ موضوعی که آثار آن امروز بهصورت ملموس قابل مشاهده است.
بیشتر بخوانید:
- جهاددانشگاهی خاستگاه جریانهای اثرگذار علمی و اجتماعی است
- جهاددانشگاهی؛ مجموعهای مسئلهمحور با پیوند میان علم و اجرا
- مرکز زیست مصنوعی جهاددانشگاهی؛ گامی برای رقابت فناورانه ایران در جهان
- جهاددانشگاهی مصداق عینی «جهاد فی سبیل الله» است
- تلفیق علم و جهاد؛ رمز تمایز جهاددانشگاهی از سایر نهادهای علمی
وی با اشاره به اتکای جهاددانشگاهی بر ظرفیتهای داخلی افزود: یکی از برجستهترین ویژگیهای این نهاد، اعتماد به متخصصان ایرانی، بهرهگیری از تفکر جهادی و تکیه بر توان بومی است. همین رویکرد موجب شده است فعالیتهای راهبردی با کمترین وابستگی به خارج از کشور دنبال شود.
منتظری تربیت نیروی انسانی توانمند را از دیگر دستاوردهای جهاددانشگاهی برشمرد و تصریح کرد: برگزاری دورههای تخصصی، مهارتی و کاربردی، نقش مؤثری در ارتقای دانش و توانمندی نیروی انسانی داشته و توانسته است ارتباطی مؤثر میان دانشگاه و بازار کار ایجاد کند.
رئیس بنیاد نخبگان استان قم با تأکید بر اهمیت نوآوری در توسعه کشور گفت: امروز پژوهش و تحقیقات باید به سمت نوآوری، چابکسازی و خلق ارزش افزوده حرکت کند. نوآوری عامل تولید ثروت، افزایش قدرت ملی و جابهجایی مرزهای دانش است.
وی ادامه داد: جهاددانشگاهی با ترویج فرهنگ پژوهش، نوآوری، کارآفرینی و فعالیتهای فرهنگی، بهویژه در میان دانشجویان، در تربیت نسل جوان متخصص و توانمند نقش مؤثری ایفا کرده است.
منتظری با اشاره به اهمیت روحیه جهادی در پیشبرد امور اظهار کرد: هر زمان که روحیه جهادی مبنای فعالیتها قرار گرفته، ذهن خلاق جوان ایرانی توانسته است نوآوری و پیشرفت را رقم بزند و بسیاری از مسائل کشور را حل کند. این رویکرد باید بیش از گذشته تقویت شود.
رئیس بنیاد نخبگان استان قم تصریح کرد: توسعه ارتباط جهاددانشگاهی با دانشگاهها، صنایع و بخش خصوصی، میتواند زمینهساز پیشرفت علمی، توسعه فناوری و رشد اقتصاد کشور باشد.
وی با اشاره به شعار امسال جهاددانشگاهی (اقتدار علمی در افق مقاومت) اظهار کرد: اگر بخواهیم عملکرد جهاددانشگاهی را در این حوزه ارزیابی کنیم، سه کلیدواژه اقتدار علمی، تقویت خودباوری و حل مسائل کشور بیش از هر چیز نمایان میشود. این نهاد در هر سه حوزه ورود مؤثری داشته و دستاوردهای قابل توجهی کسب کرده است؛ هرچند مانند هر نهاد دیگری با چالشها و ظرفیتهای استفادهنشده نیز روبهرو بوده است.
نقش جهاددانشگاهی در تقویت اقتدار علمی کشور
منتظری با اشاره به نقش جهاددانشگاهی در تقویت اقتدار علمی کشور افزود: اجرای پروژههای کاربردی، توسعه فناوریهای بومی و تولید دانش فنی در حوزههایی همچون پزشکی، مهندسی، کشاورزی و فناوریهای نوین، جایگاه علمی کشور را ارتقا داده است. دستاوردهای این نهاد در حوزههایی مانند درمان ناباروری، سلولهای بنیادی، تجهیزات پزشکی و فناوریهای پیشرفته، نمونههای روشنی از نقشآفرینی جهاددانشگاهی در افزایش اقتدار علمی کشور بهشمار میرود.
رئیس بنیاد نخبگان استان قم ادامه داد: این موفقیتها موجب تقویت خودباوری ملی شده و نشان داده است که متخصصان ایرانی توانایی دستیابی به فناوریهای پیچیده و پیشرفته را دارند. اجرای پروژههای ملی توسط نیروهای متخصص داخلی، مصداق عملی اعتماد به ظرفیتهای بومی است و فرهنگ ما میتوانیم را در میان دانشگاهیان، پژوهشگران و نخبگان کشور تقویت کرده است.
وی با تأکید بر ضرورت رویکرد مسئلهمحور در فعالیتهای پژوهشی گفت: امروز دستگاههای پژوهشی باید پژوهشها را براساس نیازهای واقعی جامعه، صنعت و دستگاههای اجرایی تعریف کنند. ارائه راهکارهای فناورانه و نوآورانه، توسعه آموزشهای مهارتی، حمایت از تجاریسازی دستاوردهای پژوهشی و تبدیل دانش به محصول، از مهمترین اقداماتی است که میتواند به حل مسائل اساسی کشور کمک کند.
منتظری تقویت ارتباط جهاددانشگاهی با دانشگاهها، صنایع و بخش خصوصی را از مهمترین راهکارهای افزایش اثربخشی این نهاد دانست و افزود: مسائل کشور باید به پروژههای کاربردی تبدیل شوند و حمایت مالی و سرمایهگذاری در طرحهای پژوهشی و فناورانه راهبردی افزایش یابد. همچنین توسعه شرکتهای دانشبنیان و مراکز نوآوری وابسته به جهاددانشگاهی و تسریع در تجاریسازی محصولات و دستاوردهای آنها باید مورد توجه قرار گیرد.
ضرورت واگذاری اجرای پروژههای ملی و اولویتدار به جهاددانشگاهی
رئیس بنیاد نخبگان استان قم واگذاری اجرای پروژههای ملی و اولویتدار به جهاددانشگاهی را از دیگر ضرورتها برشمرد و گفت: با توجه به تأکید برنامه هفتم توسعه بر مهارتمحوری، جهاددانشگاهی میتواند نقش مهمی در توسعه آموزشهای مهارتی و کارآفرینانه ایفا کند. همچنین ایجاد نظام ارزیابی مستمر برای سنجش اثربخشی پروژهها، زمینه ارتقای کیفیت فعالیتهای این نهاد را فراهم خواهد کرد.
وی تأکید کرد: جهاددانشگاهی زمانی میتواند نقش مؤثرتری در توسعه کشور ایفا کند که پژوهش، فناوری، آموزش و نوآوری با حمایتهای پایدار، تعامل گسترده با صنعت و سیاستگذاری مبتنی بر نیازهای واقعی کشور همراه باشد. در چنین شرایطی، علاوه بر افزایش اقتدار علمی، قابلیت علمی نیز شکل میگیرد؛ قابلیتی که به معنای استمرار تولید دانش، تبدیل آن به محصول، تولید انبوه و تداوم پیشرفت علمی و فناورانه کشور است.
رئیس بنیاد نخبگان استان قم توسعه پژوهشهای کاربردی و تولید دانش در مرزهای جدید و اولویتدار را از مهمترین مأموریتهای جهاددانشگاهی برشمرد و افزود: تربیت نیروی انسانی متخصص و نخبه، ایجاد زیرساختهای علمی و فناورانه و تبدیل نتایج پژوهشها به محصولات و خدمات مورد نیاز کشور، از مهمترین زمینههایی است که جهاددانشگاهی میتواند در آن نقشآفرینی کند.
وی با اشاره به تجربیات موفق این نهاد در حوزههای مختلف گفت: جهاددانشگاهی در حوزههایی همچون درمان ناباروری، سلولهای بنیادی، کشاورزی و فناوریهای نوین، دستاوردهای ارزشمندی داشته است و لازم است این ظرفیتها بیش از گذشته توسعه یابد. همچنین تقویت ارتباط میان دانشگاه و صنعت باید بهعنوان یکی از اولویتهای اصلی این نهاد دنبال شود.
منتظری تمرکز بر فناوریهای آینده را ضرورتی اجتنابناپذیر دانست و تصریح کرد: جهاددانشگاهی باید حضور مؤثرتری در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، نانوفناوری، انرژیهای تجدیدپذیر، فناوریهای پزشکی، اقتصاد دیجیتال و فناوریهای کوانتومی داشته باشد، چراکه این حوزهها آینده علم و فناوری جهان را رقم خواهند زد.
رئیس بنیاد نخبگان استان قم با تأکید بر ضرورت حل مسائل اولویتدار کشور از طریق پژوهشهای تقاضامحور اظهار کرد: موضوعاتی مانند آب، محیط زیست، انرژی، امنیت غذایی، امنیت سایبری، سلامت و علوم شناختی از مهمترین نیازهای کشور هستند و جهاددانشگاهی میتواند با بهرهگیری از ظرفیت متخصصان خود، نقش مؤثری در ارائه راهکارهای علمی و فناورانه برای این مسائل ایفا کند.
وی توسعه اقتصاد دانشبنیان را از دیگر وظایف این نهاد دانست و افزود: امروز صرفاً عبور از اقتصاد دانشبنیان کافی نیست، بلکه باید به سمت قدرتبنیان حرکت کنیم؛ به این معنا که تولید علم و فناوری، قدرتآفرین باشد و در شرایط ژئوپلیتیکی کشور، به افزایش توان ملی کمک کند. جهاددانشگاهی ظرفیت آن را دارد که در این مسیر نقش مهمی برعهده بگیرد.
منتظری همچنین بر گسترش همکاریهای علمی بینالمللی، تقویت زیستبوم نوآوری، توسعه صنایع خلاق و دانشبنیان و تربیت نیروی انسانی توانمند تأکید کرد و گفت: سرمایه اجتماعی و ظرفیت علمی جهاددانشگاهی میتواند زمینه تحقق این اهداف را فراهم کند. در صورت توجه به این اولویتها و اجرای راهبردهای یادشده، جهاددانشگاهی میتواند جایگاه مرجعیت علمی خود را بیش از پیش تثبیت کرده و نقش مؤثرتری در پیشرفت علمی و فناورانه کشور ایفا کند.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا جهاددانشگاهی توانسته است الگویی از مدیریت جهادی، امیدآفرینی، تربیت نیروی انسانی متعهد و فرهنگسازی مبتنی بر ارزشهای انقلاب اسلامی ارائه دهد، اظهار کرد: اساس شکلگیری جهاددانشگاهی بر ایجاد الگویی از یک نهاد انقلابی، دانشبنیان و مسئلهمحور استوار بوده و عملکرد این نهاد نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است.
منتظری مدیریت جهادی را یکی از مهمترین ویژگیهای جهاددانشگاهی دانست و افزود: مدیریت جهادی بر پایه مسئلهمحوری، چابکی، خودباوری و اتکا به ظرفیتهای داخلی شکل گرفته است. تصمیمگیری مبتنی بر نیازهای واقعی کشور، تلفیق دانش، تعهد و روحیه خدمت و همچنین پرهیز از بروکراسیهای پیچیده اداری و تمرکز بر دستیابی به محصول و نتیجه، از مهمترین شاخصهای این نوع مدیریت بهشمار میرود.
چابکی در اجرای طرحها مزیت جهاددانشگاهی است
رئیس بنیاد نخبگان استان قم ادامه داد: یکی از مزیتهای جهاددانشگاهی، چابکی در اجرای طرحهاست. در حالیکه بسیاری از دستگاهها بهدلیل ساختارهای اداری پیچیده با کندی در اجرای پروژهها مواجه هستند، جهاددانشگاهی میتواند ایدهها و طرحهای پژوهشی را با سرعت بیشتری به محصول و دستاوردهای کاربردی تبدیل کند.
وی اعتماد به نیروهای جوان و متخصص را از دیگر عوامل موفقیت این نهاد دانست و گفت: هر زمان به جوانان و ظرفیتهای داخلی اعتماد کردهایم، شاهد پیشرفت بودهایم. بهرهگیری از مدیران و متخصصان جوان در کنار تجربه مدیران باسابقه، میتواند زمینهساز تصمیمگیریهای مؤثرتر و تحقق اهداف توسعهای کشور باشد.
منتظری با تأکید بر اهمیت تربیت نیروی انسانی متعهد اظهار کرد: آموزشهای مهارتی و کاربردی، تقویت روحیه مسئولیتپذیری و ایجاد پیوند میان دانشگاه، نخبگان، شرکتهای دانشبنیان، صنعت، بازار و دولت از مهمترین مأموریتهای جهاددانشگاهی است. این مجموعهها باید در قالب یک اکوسیستم علمی و نوآوری در کنار یکدیگر قرار گیرند و همچون اجزای یک زنجیره، مکمل یکدیگر باشند. شکلگیری این اکوسیستم میتواند زمینه خلق ثروت، افزایش قدرت ملی و توسعه اقتصاد دانشبنیان را فراهم کند و نقش مؤثری در حل مسائل کشور داشته باشد.
وی فرهنگسازی مبتنی بر ارزشهای انقلاب اسلامی، تقویت مسئولیتپذیری، اخلاق حرفهای، نوآوری و خدمت به جامعه را از دیگر رسالتهای جهاددانشگاهی برشمرد و اظهار کرد: هرگاه این مؤلفهها در کنار یکدیگر قرار گیرند، جهاددانشگاهی میتواند الگویی موفق از مدیریت جهادی، تربیت نیروی انسانی متعهد و پیشرفت مبتنی بر ارزشهای انقلاب اسلامی به جامعه ارائه کند.
رئیس بنیاد نخبگان استان قم در پیامی به جهادگران جهاددانشگاهی اظهار کرد: در ابتدا لازم میدانم از روحیه ایثار، ازخودگذشتگی و تلاشهای ارزشمند جهادگران این نهاد در عرصههای علم، پژوهش، فرهنگ و فناوری قدردانی کنم. این روحیه جهادی موجب شده است جهاددانشگاهی طی سالهای گذشته دستاوردهای ارزشمند و ماندگاری را برای کشور به ارمغان آورد.
اعتماد مردم؛ بزرگترین سرمایه جهاددانشگاهی
رئیس بنیاد نخبگان استان قم افزود: این نهاد با هدف پیوند علم، ایمان، نوآوری و خدمت به جامعه شکل گرفت و طی بیش از چهار دهه فعالیت، منشأ خدمات ارزشمند علمی، پژوهشی، فرهنگی و فناورانه بوده است. بزرگترین سرمایه جهاددانشگاهی، اعتماد مردم، روحیه جهادی، خودباوری و نوآوری است و این سرمایهها باید بیش از گذشته حفظ و تقویت شوند.
منتظری با تأکید بر نقش جهاددانشگاهی در حل مسائل کشور گفت: امروز ایران بیش از هر زمان دیگری به نهادهایی نیاز دارد که با رویکرد مسئلهمحور، چالشهای واقعی جامعه را شناسایی کرده و برای آنها راهکارهای علمی، عملی و امیدآفرین ارائه دهند. انتظار میرود جهاددانشگاهی همچنان در تربیت نیروهای متخصص، متعهد و مسئولیتپذیر پیشگام باشد و پیوند میان دانشگاه، صنعت و جامعه را مستحکمتر کند.
وی نقش جوانان، پژوهشگران و نخبگان را در آینده کشور بسیار مهم دانست و اظهار کرد: ماندگاری و پیشرفت زمانی حاصل میشود که دستاوردهای علمی و فرهنگی با امید، خلاقیت و تلاش مستمر همراه باشد. جوانان نخبه و خلاق ایران ظرفیت دستیابی به قلههای پیشرفت را دارند و با حمایت، همدلی و اعتماد میتوانند آیندهای روشن برای کشور رقم بزنند.
رئیس بنیاد نخبگان استان قم افزود: شناخت دقیق نیازهای جامعه، شفافیت، نوآوری، اخلاق حرفهای و اتکا به سرمایه اجتماعی، از مهمترین الزامات حرکت در مسیر پیشرفت است و میتواند زمینهساز توسعه پایدار کشور باشد.
منتظری در پایان یادآور شد: امیدوارم با همدلی، حمایت از نخبگان، بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی و استمرار روحیه جهادی، بتوانیم ایران را با تکیه بر تمدن کهن، تاریخ پرافتخار و سرمایه عظیم انسانی خود، بیش از پیش در مسیر شکوفایی، عزت و اقتدار قرار دهیم.
انتهای پیام
