سخنگوی وزارت امور خارجه:
بازگشایی تنگه هرمز منوط به توقف تجاوز و شرارتهاست
اسماعیل بقایی با بیان اینکه مذاکرات جاری میان ایران و عمان درباره تعیین مسیر موقت برای تردد ایمن کشتیها از تنگه هرمز است، گفت: تفاهم بر سر این مسیر شرط لازم برای بازگشایی تنگه هرمز محسوب میشود، اما شرط کافی نیست؛ چراکه مشکل تنگه هرمز ناشی از اختلاف ایران و عمان نیست، بلکه نتیجه تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و اقدامات خصمانه علیه ایران است.
به گزارش خبرنگار ایکنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، صبح امروز دوشنبه 12 مردادماه در نشست هفتگی خبری با اصحاب رسانه با اشاره به فرارسیدن ایام اربعین حسینی اظهار کرد: در آستانه اربعین حسینی قرار داریم و این مناسبت را به همه شیعیان، مسلمانان جهان و همه کسانی که از این حرکت عظیم الهام میگیرند، تسلیت عرض میکنم.
وی افزود: اربعین امسال برای ایرانیها، مردم منطقه و همه کسانی که از این حماسه الهام میگیرند، اهمیت ویژهای دارد؛ چراکه این حرکت عظیم نماد مقاومت و ایستادگی در برابر ظلم و تجاوز است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به حوادث تلخ هفتههای گذشته و شهادت تعدادی از شهروندان ایرانی گفت: نخستین زائر اربعین امسال را چند هفته قبل یعنی آقای شهید ایران را به کربلا اعزام کردیم؛ اما در همین ایام شاهد جنایات و اقدامات خصمانهای بودیم که موجب شهادت تعدادی از هموطنانمان شد.
بقایی ادامه داد: در هفته گذشته بار دیگر شاهد جنایت آمریکا علیه مردم ایران بودیم. این بار یک راننده تاکسی به نام قیصر جعفری به همراه همسر و فرزند دو سالهاش هدف حمله قرار گرفتند؛ خانوادهای که در جزیره قشم زندگی میکردند و این حمله موجب شهادت و آسیب دیدن اعضای این خانواده شد.
وی با بیان اینکه این جنایتها بر سر یک خانواده بیگناه ایرانی آوار شد، تصریح کرد: همسر این شهید، زهرا، و اعضای دیگر خانواده داغدار شدند و محمدرضا و مجتبی، نوجوانان این خانواده، برای همیشه یتیم شدند. ما میدانیم که همه مادران و پدران ایرانی امروز خود را در جایگاه پدر و مادر این فرزندان میدانند و شریک غم آنان هستند.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین به حملات آمریکا و همپیمانانش در عراق اشاره کرد و گفت: متأسفانه جنایت آمریکا شامل حال عراق نیز شد و در جریان حمله هوایی آمریکا و متحدانش به عراق، چند شهروند عزیز ایرانی نیز به شهادت رسیدند.
وی افزود: امیرعباس، علیاصغر آستان، مرتضی اکبری، ابوالفضل متقین و محمود رستمی از جمله شهدای این حملات بودند. به خانوادههای محترم این شهدا تبریک و تسلیت عرض میکنیم و به همه ایرانیانی که داغدار این عزیزان هستند، تسلیت میگوییم.
بقایی در ادامه یاد و خاطره نیما مرادی، جوان ۲۳ ساله اهل بندر انزلی را گرامی داشت و اظهار کرد: جا دارد از این جوان رعنای کشورمان نیز یاد کنیم؛ نیما مرادی، تکواندوکار کشورمان و فرزند یکی از آزادگان دفاع مقدس هشتساله بود که در جریان حمله رژیم صهیونیستی به یک کشتی تجاری ایرانی در دریای خزر به شهادت رسید.
وی با اشاره به ادامه فعالیتهای دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: فعالیتهای وزارت امور خارجه در همه عرصهها ادامه دارد. مذاکرات با عمان در روزهای گذشته با جدیت دنبال شده و در سطح منطقهای و خارج از منطقه نیز رایزنیها با هدف جلوگیری از ناامنی و تأمین منافع و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران ادامه دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات اخیر وزیر امور خارجه مبنی بر نهایی شدن تفاهمی جدید و با توجه به اینکه آمریکا برخی بندهای یادداشت تفاهم را نقض کرده است، اظهار کرد: برای اینکه ابهامی ایجاد نشود، بهتر است سؤال را دقیقتر مطرح کنیم؛ اینکه اکنون مذاکرات ما درباره چه موضوعی و با چه طرفی در حال انجام است.
بقایی تصریح کرد: ما در حال حاضر مذاکرهای با آمریکا نداریم. مذاکرات جاری با عمان است و بر موضوع تفاهم درباره مسیری متمرکز است که بتواند تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز را تأمین کند.
وی ادامه داد: تلاش ما این است که در اولین فرصت و با مشورت و همکاری عمان، مسیری را تعیین کنیم که موقت خواهد بود و بر اساس آن بتوانیم شرایط لازم برای کشتیرانی در تنگه هرمز را فراهم کنیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: این مذاکرات، مذاکراتی دوجانبه میان دو دولت ایران و عمان است. البته دیگران میتوانند در این مسیر نقش سازنده یا مخرب داشته باشند، اما موضوع اصلی مربوط به ایران و عمان است. اینکه در مرحله بعد چه اتفاقی رخ خواهد داد، موضوعی است که باید بر اساس شرایط و تحولات آینده درباره آن تصمیمگیری شود.
بقایی با اشاره به شرایط بازگشایی تنگه هرمز گفت: همانطور که دیشب نیز اعلام کردم، تفاهم بر سر مسیر تردد ایمن، شرط لازم برای بازگشایی تنگه هرمز است، اما شرط کافی نیست. تنگه هرمز به دلیل اختلاف نظر میان ایران و عمان دچار مشکل نشده است؛ بلکه این وضعیت به دلیل تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و اقداماتی است که از اسفند ماه سال گذشته علیه ایران و منطقه انجام شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: مادامی که شرارتهای آمریکا ادامه داشته باشد، مادامی که محاصره دریایی ایران ادامه پیدا کند و تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران و منافع آن تداوم داشته باشد، طبیعی است که در وضعیت تنگه هرمز تغییر خاصی ایجاد نخواهد شد. همچنین تا زمانی که اقداماتی که آمریکا در این مدت انجام داده و تبعات آن ادامه داشته باشد، نمیتوان انتظار داشت که صرفاً با یک تفاهم درباره مسیر کشتیرانی، همه مسائل حل شود.
بقایی اظهار کرد: تمرکز مذاکرات با عمان در شرایط فعلی بر موضوعاتی است که به روابط و مسائل مشترک ایران و عمان مربوط میشود. موضوعات مرتبط با ایران و آمریکا نیز باید در مراحل بعدی و با توجه به شرایط و تحولات پیشرو مورد بررسی قرار گیرد.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره ادعاهای مطرحشده مبنی بر اینکه در پی تماس محمد بنسلمان با دونالد ترامپ، حمله احتمالی به ایران لغو شده است، اظهار کرد: اینکه کشورهای منطقه خود را در آینده منطقه سهیم بدانند و برای حفظ ثبات و امنیت آن تلاش کنند، اقدامی مبارک و قابل تقدیر است.
وی افزود: جنگ آمریکا علیه ایران، صرفاً علیه یک کشور نیست، بلکه امنیت و ثبات همه کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار میدهد. در پنج ماه گذشته شاهد بودیم که حضور نظامی آمریکا در منطقه و استفاده از امکانات برخی کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، به جای کمک به امنیت، موجب تشدید ناامنی شده است. طبیعی است کشورهای منطقه برای جلوگیری از افزایش تنش و تشدید ناامنی تلاش کنند و ما این اقدامات را ارج مینهیم؛ با این حال آنچه دشمن را از هرگونه تجاوز بازمیدارد، اقتدار جمهوری اسلامی ایران و توان بازدارندگی کشور است.
بقایی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره گزارشهای منتشرشده پیرامون میانجیگری چین در روابط ایران و آمریکا تصریح کرد: میانجیگری در مباحث مرتبط میان ایران و آمریکا از سوی پاکستان انجام میشود و قطر نیز در برخی موارد کمکهایی داشته است.
وی با اشاره به روابط تهران و پکن گفت: ایران و چین روابط دوستانه و همکاریهای نزدیکی در همه حوزههای مورد علاقه دو طرف دارند. چین نیز در نگرانی نسبت به تشدید یکجانبهگرایی مخرب آمریکا با ما همنظر است.
بقایی با اشاره به نقش چین در تحولات منطقه اظهار کرد: چین نسبت به تشدید درگیریها در منطقه نگران است و دوستان چینی تلاش دارند از ظرفیت «مساعی جمیله» خود استفاده کنند تا از افزایش تنشها جلوگیری شود. از این منظر، چین نیز مانند سایر کشورها تلاشهایی برای کمک به کاهش تنش انجام میدهد، اما میانجیگر جدیدی به میانجیگران موجود در موضوعات مرتبط اضافه نشده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات رئیسجمهور آمریکا مبنی بر دستیابی به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات از امروز، گفت: امروز آقای عراقچی عازم سفر اربعین هستند. این یک سفر شخصی و سالانه است و همه دوستان مذاکرهکننده در ایران حضور دارند.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره قرار گرفتن برخی کشورهای منطقه در فهرست حملات دفاعی ایران و واکنش برخی چهرههای سیاسی این کشورها به سیاستهای دولتهایشان، اظهار کرد: موارد متعددی وجود دارد که مردم کشورهای منطقه و شخصیتهای سیاسی و فکری آنها مخالفت خود را با حضور نظامی آمریکا در قلمرو کشورهایشان اعلام کردهاند.
وی ادامه داد: مردم منطقه بهخوبی میدانند جنگی ظالمانه از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه یک کشور مسلمان شکل گرفته و نسبت به پیامدهای آن آگاه هستند. آنها میدانند جمهوری اسلامی ایران هیچ خصومتی با کشورهای منطقه ندارد و اتفاقاتی که در این پنج ماه رخ داده، علیه ملتهای منطقه نبوده، بلکه در واکنش به منشأ تجاوز نظامی علیه ایران صورت گرفته است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره انتقادهای مطرحشده علیه وی در روزهای اخیر تصریح کرد: نهاد سخنگویی در شرایط فعلی، سخنگوی دستگاه دیپلماسی در دوران جنگ است و نمیتواند فارغ از اقتضائات این شرایط موضعگیری کند. موضع سخنگو، بیان موضع دستگاه دیپلماسی کشور است. به دیدگاههای منتقدان احترام میگذاریم، اما وزارت امور خارجه نباید برای خوشایند جناحهای سیاسی موضعی را اتخاذ یا تشریح کند؛ آنچه برای ما اهمیت دارد، منافع ملی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعای برخی افراد مبنی بر تمایل ایران به گسترش خشونت در منطقه، اظهار کرد: این افراد آگاهانه تلاش میکنند واقعیتها را وارونه جلوه دهند. پنج ماه زمان زیادی نیست که انسان دچار فراموشی شود. ما در ۹ اسفند با جنایت رژیم صهیونیستی و آمریکا مواجه شدیم؛ آیا ایران جبههای را گشود؟ آمریکا و رژیم صهیونیستی از قلمرو برخی کشورهای منطقه برای تجاوز خود علیه ایران استفاده کردند. موضوع یمن نیز به مردم یمن مربوط است. یمن مدتهاست تحت محاصرهای ظالمانه قرار دارد و راهحل مسائل این کشور باید بر اساس گفتوگو و روشهای سیاسی دنبال شود.
وی ادامه داد: اینکه هر موضوعی را به جنگی که علیه ایران تحمیل شد مرتبط کنند، صرفاً بهانهای برای فرار از پاسخگویی است. مشکل را خودشان آغاز کردند؛ آتشی که برافروختهاند، مسری است. نمیتوان آتشافروزی کرد و انتظار داشت شعلههای آن فقط در نقطهای که مدنظر شماست محدود باقی بماند. مسئولیت هر آنچه در منطقه و فراتر از آن رخ دهد، متوجه آمریکا و همدستان متجاوزان است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تداوم تجاوزات رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان، گفت: جنایات رژیم صهیونیستی علیه کل منطقه همچنان ادامه دارد. در روزهای اخیر شاهد جنایات جدیدی در غزه بودیم که بخشی از روند نسلکشی علیه مردم فلسطین است. طی دو روز اخیر ۳۰ فلسطینی در غزه به شهادت رسیدند و در مجموع نیز هزاران نفر در این مدت قربانی این جنایات شدهاند.
وی افزود: تحرکات رژیم صهیونیستی در لبنان نیز ادامه دارد. این وضعیت تنها ناشی از ماهیت این رژیم نیست، بلکه به دلیل تداوم همکاری آمریکا و حمایت همهجانبه واشنگتن از رژیم صهیونیستی است و مسئولیت آن برای منطقه و جامعه جهانی روشن است. سازمان ملل متحد و دولتهای مختلف تاکنون در برابر نسلکشی آشکار در غزه، رویکرد انفعالی در پیش گرفتهاند و این بیعملی موجب عادیسازی نسلکشی شده است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره اعلام آمادگی طرف پاکستانی و قطری برای اعزام نمایندگان خود به منظور آغاز مذاکرات ایران و آمریکا، گفت: از چنین موضوعی اطلاعی ندارم. قرار نیست در روزهای آینده میزبان هیأتی باشیم و قرار نیست ما نیز مهمان جایی باشیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره احضار سفیر ایران در ونزوئلا اظهار کرد: روابط ایران و ونزوئلا بر پایه احترام متقابل و منافع مشترک دو ملت بنا شده است و سابقه روابط دو کشور نیز مؤید این موضوع است.
وی ادامه داد: هر کشوری ممکن است گاهی دچار سوءبرداشت شود که در چنین شرایطی توضیحات لازم ارائه میشود، اما این مسائل نمیتواند بر روند روابط میان دو کشوری که سابقه همکاریهای طولانیمدت دارند، اثر منفی بگذارد.
بقایی در پاسخ به انتقادهایی مبنی بر اینکه سخنگوی وزارت امور خارجه واکنش صریحی به مواضع مقامهای آمریکایی ندارد، گفت: اجازه دهید ما ایرانی بمانیم. ما منش و روش خود را داریم و ضرورتی ندارد از ادبیات ناپسند یا رفتار دیگران الگوبرداری کنیم. گاهی اجازه دهید دیگران با کلمات بازی کنند و شما در عرصه عمل مسیر خود را دنبال کنید.
وی در پاسخ به پرسشی درباره گزارشها پیرامون همکاری نظامی ایران و چین و ادعای دریافت ۴۰۰ سامانه پدافندی از سوی ایران، اظهار کرد: انتظار ندارید که تحلیل ارائه دهم؟ روابط ایران و چین در حوزههای مختلف بسیار مهم است و بر اساس توافق شراکت راهبردی و تفاهمنامههای متعدد دنبال میشود. هر زمان نیاز باشد، درباره موضوعات مورد نظر توافقهای جدید انجام خواهد شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره حمله آمریکا به قشم که به شهادت سه نفر از هموطنان منجر شد، گفت: این موضوع به بخشی از عادت آمریکا تبدیل شده است. آمریکا جنگ تحمیلی خود را با حمله به اماکن و اهداف غیرنظامی و مسکونی آغاز کرد. حمله به محل اقامت رهبران کشور از منظر حقوق بینالملل مشروع نیست و نباید این موضوع ما را از واقعیت بزرگتر، یعنی جنایتبودن اقدامات آمریکا، دور کند.
بقایی افزود: مشخصاً در روز ۹ اسفند و همزمان با حمله به تهران و محل اقامت رهبران ایران، مدرسه شجره طیبه میناب و ورزشگاه لامرد نیز هدف حمله قرار گرفتند که هر دو مکان غیرنظامی بودند. در طول این پنج ماه نیز حمله به برج دیدهبانی چابهار و دیگر زیرساختهای غیرنظامی نشاندهنده اصرار آمریکا بر نقض هنجارهای حقوق بینالملل است.
وی تأکید کرد: این اقدامات مصداق جنایت جنگی است و جمهوری اسلامی ایران از تمامی ظرفیتها و ابزارهای موجود در سطح بینالمللی برای پاسخگو کردن عاملان این جنایات استفاده خواهد کرد.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره حمله اوکراین به کشتی تجاری ایران در دریای خزر و واکنش احتمالی تهران به این اقدام، اظهار کرد: مقامهای اوکراینی در تماس مستقیم با وزیر امور خارجه و همچنین در پیامهای خود تأکید کردهاند که این اقدام غیرعمدی بوده است، اما شواهد و قرائن موجود، از جمله اظهارات صریح رئیسجمهور اوکراین، نشان میدهد که این حمله عامدانه بوده است.
وی افزود: توضیحات مقامهای اوکراینی را شنیدهایم و منتظریم ببینیم آیا در عمل اقدامی انجام میدهند که مؤید غیرعمدی بودن این حادثه باشد یا خیر.
بقایی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران هر اقدام لازم را برای پاسخگو کردن اوکراین و اطمینان از اینکه چنین خطایی بار دیگر از سوی این کشور تکرار نشود، انجام خواهد داد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره پیشبینی سازوکار دریافت عوارض از کشتیها در تفاهمنامه میان ایران و عمان، گفت: این مذاکرات با هدف دستیابی به تفاهم درباره مسیر تردد ایمن کشتیرانی میان ایران و عمان انجام شده است.
وی افزود: اینکه آیا این مرحله میتواند به فرآیندی دیگر منجر شود که کاهش تنش در منطقه را به دنبال داشته باشد، موضوعی است که باید منتظر ماند. درباره محتوای این تفاهم نیز باید به همین توضیحات اکتفا کرد، اما طبیعتاً همه موضوعات مرتبط با حاکمیت دو کشور و خدمات دریایی در این چارچوب مورد توجه قرار خواهد گرفت.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره مسیر میانی عبور ایمن کشتیها تصریح کرد: براساس بند پنج یادداشت تفاهم پایان جنگ، پذیرفتیم که درباره مدیریت آتی تنگه هرمز تدبیر لازم انجام شود و از همان روز نخست نیز این روند را آغاز کردیم.
وی ادامه داد: ۳۰ روز فرصت داشتیم تا میزان تردد کشتیرانی در تنگه هرمز را به شرایط پیش از جنگ بازگردانیم. ما با جدیت وظایف خود را دنبال میکردیم، اما آمریکا اجازه نداد این دوره ۳۰ روزه تکمیل شود و با طرح ادعای آسیب دیدن چند کشتی در تنگه هرمز، حملات گستردهای علیه ایران انجام داد و اعلام کرد همه چیز پایان یافته است.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: آمریکا تمامی تعهدات خود را نقض کرد، محاصره دریایی غیرقانونی را بازگرداند و مجوز فروش نفت ایران را لغو کرد. پس از آن، شرایط نسبت به گذشته متشنجتر شد.
وی گفت: آنچه ما متعهد شده بودیم و در حال انجام آن بودیم، این بود که کشتیها از مسیری امن تردد کنند تا مشکلی برای آنها ایجاد نشود. سه روز پس از تفاهم ۲۸ خرداد، یعنی یک روز بعد از سفر وزیر امور خارجه آمریکا به منطقه و امضای بیانیه مشترک با وزرای خارجه شورای همکاری خلیج فارس، با تلاش یکجانبه آمریکا برای باز کردن مسیر جنوبی از آبهای عمان مواجه شدیم؛ مسیری که از نظر ما خطرناک و مغایر با بند پنج یادداشت تفاهم بود.
بقایی ادامه داد: برخی کشتیها تحت فشار سنتکام، ارعاب طرف آمریکایی و همراهی برخی کشورهای منطقه حامل تجهیزات نظامی بودند. همچنین ناوچههایی در کنار این کشتیها حرکت میکردند که این اقدامات برخلاف مفاد تفاهم بود. قرار نبود از تنگه هرمز برای اهداف نظامی سوءاستفاده شود.
وی تصریح کرد: مذاکرات بر این محور استوار بوده که مسیر جنوبی عبوری از آبهای عمان و مسیر شمالی عبوری از آبهای ایران، به یک مسیر بینابینی تبدیل شود. ما درباره یک کریدور صحبت میکنیم که امکان رفت و برگشت داشته باشد. این مسیر میانی بهصورت موقت مورد استفاده قرار خواهد گرفت تا زمانی که درباره یک مسیر ثابت به عنوان جایگزین مسیر قدیمی TSS تصمیمگیری شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات مقامهای عراقی مبنی بر فعالیت برخی افراد با حمایت اوکراین برای انجام اقدامات خرابکارانه در عراق، گفت: این موضوع موجب نگرانی است.
وی افزود: اینکه طرفی که درگیر یک منازعه چهار ساله است و برای جلب حمایت دیگر طرفها دست به اقدامات نامتعارف زده، اکنون در منطقه ما اقداماتی در قالب عملیات پرچم دروغین انجام دهد، هشدارآمیز است. ما با دوستان عراقی خود در ارتباط هستیم، چرا که پیامدهای چنین اقداماتی میتواند متوجه کل منطقه باشد.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات رئیسجمهور مبنی بر ضرورت تلاش برای بازگرداندن دشمن به تفاهمنامه اسلامآباد، تأکید کرد: ما این تفاهمنامه را نقض نکردیم، بلکه آمریکا آن را نقض کرد.
وی افزود: در روزهای ۱۶ و ۱۷ تیر، آمریکا در واکنش نامتناسب به یک ادعا، بهصورت ناگهانی اعلام کرد که هیچیک از تعهدات خود را اجرا نخواهد کرد. ما در هیچ تفاهمی آغازکننده نقض تعهدات نبودهایم.
سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم از تعبیری استفاده کنیم، باید گفت از مدتها قبل توپ در زمین آمریکا قرار گرفته است.
مطالب مرتبط
