معاون فرهنگی جهاددانشگاهی با تأکید بر جایگاه راهبردی علم در بیانات رهبر شهید انقلاب، گفت: جهاددانشگاهی خود را مخاطب پیام «العِلمُ سُلطانٌ» میداند و بر این باور است که اقتدار علمی، زیربنای عزت ملی، مقاومت و پیشرفت کشور است؛ از این رو، تقویت ظرفیتهای پژوهشی و فناورانه را در کنار فعالیتهای فرهنگی، به عنوان یک ضرورت راهبردی برای آینده کشور دنبال میکند.
جهاددانشگاهی به عنوان یکی از نهادهای برخاسته از انقلاب اسلامی، روز ۱۶ مردادماه ۱۳۵۹ با فرمان امام خمینی(ره) و با هدف پیوند میان دانشگاه، نیازهای جامعه و آرمانهای انقلاب اسلامی تأسیس شد. این نهاد در بیش از چهار دهه فعالیت خود تلاش کرده است با بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهیان و نخبگان نقش مؤثری در توسعه علمی، پژوهشی، فرهنگی، آموزشی و فناورانه کشور ایفا کند و به عنوان نهادی پیشرو در حل مسائل ملی شناخته شود.
جهاددانشگاهی طی سالهای گذشته با تکیه بر رویکرد مسئلهمحور و دانشبنیان فعالیتهای گستردهای را در حوزههای مختلف از جمله پژوهشهای کاربردی، فناوریهای نوین، آموزشهای تخصصی، فرهنگ، رسانه، کارآفرینی و اشتغال، تجاریسازی دستاوردهای علمی و ارائه خدمات تخصصی به جامعه دنبال کرده است. شکلگیری مراکز پژوهشی و فناورانه، اجرای طرحهای ملی، توسعه فعالیتهای فرهنگی و دانشجویی و تربیت نیروی انسانی متخصص بخشی از کارنامه این نهاد انقلابی در مسیر پیشرفت کشور به شمار میرود.
سالروز تأسیس جهاددانشگاهی فرصتی برای مرور دستاوردها و ظرفیتهای این نهاد و نیز تبیین مأموریتهای آن در مسیر تحقق اهداف کلان کشور است. نهادی که همواره تلاش کرده است با حفظ هویت دانشگاهی و انقلابی خود در عرصههای مختلف علمی، فرهنگی، اجتماعی و فناوری نقشآفرین باشد و با اتکا به توان جوانان، پژوهشگران و دانشگاهیان سهمی مؤثر در پیشرفت، خودکفایی و اقتدار جمهوری اسلامی ایران ایفا کند.
محمود علیگو، معاون فرهنگی جهاددانشگاهی در گفتوگو با ایکنا، ضمن تشریح برنامهها و اولویتهای این معاونت و با اشاره به مهمترین رویکردها، برنامهها و سیاستهای این نهاد، بر تداوم مسیر دانشجویی جهاددانشگاهی، توسعه فعالیتهای فرهنگی و تقویت امید در میان دانشجویان تأکید کرد و گفت: مجموعه فرهنگی جهاددانشگاهی از بدو تأسیس تاکنون همواره در مسیر مشخص و از پیش تعیینشدهای حرکت کرده است. این مسیر، مبتنی بر اهداف و مأموریتهایی بوده که از آغاز شکلگیری این نهاد برای آن تعریف شده و در طول سالهای فعالیت نیز با جدیت دنبال شده است. بر همین اساس، مجموعه فرهنگی جهاددانشگاهی در تمام این سالها تلاش کرده است ضمن حفظ هویت اصلی خود، فعالیتهای فرهنگی را متناسب با نیازهای روز جامعه دانشگاهی توسعه داده و دامنه خدمات خود را گسترش دهد.
وی با بیان اینکه این مسیر بر دو عنصر اساسی استوار است، اظهار کرد: نخستین محور، توسعه فعالیتها و تنوعبخشی به برنامهها و اقدامات فرهنگی است. جهاددانشگاهی همواره تلاش کرده است فعالیتهای خود را محدود به یک حوزه یا قالب خاص نکند، بلکه متناسب با نیازهای فرهنگی، اجتماعی و علمی جامعه دانشگاهی برنامههای متنوعی را طراحی و اجرا کند تا بتواند پاسخگوی مطالبات نسل جوان و دانشجویان باشد.
علیگو ادامه داد: دومین محور نیز دانشجویی عمل کردن و توجه ویژه به دانشجویان است. فلسفه وجودی جهاددانشگاهی بر این مبنا شکل گرفته که این نهاد باید در کنار دانشجو باشد، مسائل و دغدغههای او را بشناسد، با زبان دانشجو سخن بگوید و زمینه رشد، شکوفایی و نقشآفرینی نسل جوان دانشگاهی را فراهم کند. از همین رو، کمک به دانشجویان و فراهم کردن بستر لازم برای رشد علمی، فرهنگی و اجتماعی آنان همواره یکی از مهمترین اولویتهای جهاددانشگاهی بوده است.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی با اشاره به نگاه ویژه رهبر شهید انقلاب نسبت به این نهاد انقلابی گفت: رهبر شهید انقلاب اسلامی تعبیر بسیار ارزشمند و ویژهای درباره جهاددانشگاهی دارند و میفرمایند: «جهاددانشگاهی انگار از اساس بنا شده است تا با دانشجو ارتباط بگیرد، از زبان دانشجو سخن بگوید و دانشجو را به پختگی و کمال لازم برساند».
ارتباط مؤثر با دانشجویان
وی افزود: این فرمایش در حقیقت بیانگر مأموریت اصلی جهاددانشگاهی است و نشان میدهد که این نهاد از ابتدای شکلگیری با هدف ارتباط مؤثر با دانشجویان، درک نیازهای آنان، همراهی با نسل جوان و فراهم کردن زمینه رشد و تعالی دانشجویان تأسیس شده است. بنابراین، همه برنامهها و اقدامات جهاددانشگاهی نیز باید در همین چارچوب تعریف و اجرا شود.
علیگو با تأکید بر اینکه این هدفگذاری در دورههای مختلف فعالیت جهاددانشگاهی دنبال شده است، تصریح کرد: در دوره جدید نیز توجه ویژهای به این موضوع شده و تلاش شده است با اجرای اقدامات جدید، این مأموریت بیش از گذشته محقق شود. در این راستا دو اقدام مهم و اساسی در دستور کار قرار گرفته است. نخست، احیای کار دانشجویی به عنوان یکی از مهمترین و اصلیترین ظرفیتهای جهاددانشگاهی است یعنی ظرفیتی که میتواند نقش تعیینکنندهای در پیشبرد اهداف فرهنگی، اجتماعی و علمی این نهاد ایفا کند. به همین دلیل، تلاش شده است این ظرفیت دوباره فعال شود و جایگاه واقعی خود را در مجموعه جهاددانشگاهی به دست آورد.
وی ادامه داد: اقدام دوم نیز توسعه فعالیتها و تنوعبخشی به سازمانهای فرهنگی جهاددانشگاهی است. بر همین اساس، ساختارهای فرهنگی این نهاد متناسب با نیازهای جدید توسعه یافته و تلاش شده است زمینه فعالیت در حوزههای متنوع فرهنگی بیش از گذشته فراهم شود.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی با اشاره به گسترش ساختارهای فرهنگی جهاددانشگاهی گفت: امروز مجموعه فرهنگی جهاددانشگاهی با ۱۲ سازمان فرهنگی فعالیت میکند که این موضوع نشاندهنده توسعه ظرفیتهای فرهنگی این نهاد است. نکته قابل توجه آن است که از این ۱۲ سازمان، چهار سازمان جدید طی یک سال گذشته ایجاد شدهاند، آن هم در شرایطی که کشور با شرایط جنگی و محدودیتهای مختلف مواجه بوده است. با وجود این شرایط، روند توسعه فعالیتهای فرهنگی متوقف نشد و ایجاد سازمانهای جدید با هدف پاسخگویی بهتر به نیازهای فرهنگی جامعه دانشگاهی ادامه یافت.
وی تأکید کرد: این موضوع نشان میدهد که جهاددانشگاهی حتی در سختترین شرایط نیز توسعه فعالیتهای فرهنگی را متوقف نکرده و همواره تلاش کرده است ظرفیتهای جدیدی را برای خدمترسانی به دانشجویان و جامعه دانشگاهی ایجاد کند.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی در ادامه سخنان خود با اشاره به ضرورت تقویت روحیه امید در میان دانشجویان، اظهار کرد: نکته مهم دیگری که امروز باید به آن توجه ویژه داشت، ایجاد امید در فضای دانشجویی است. اگر قرار باشد دانشگاه نقش واقعی خود را در پیشرفت کشور ایفا کند، باید فضای دانشگاه سرشار از امید، نشاط، انگیزه و احساس اثرگذاری باشد. از این رو، یکی از مأموریتهای اصلی جهاددانشگاهی در دوره جدید، تقویت و تزریق امید در میان دانشجویان است.
امیدآفرینی در میان دانشجویان
وی با بیان اینکه این امید باید به صورت مستمر در فضای دانشگاهی تقویت شود، افزود: ایجاد امید صرفا با بیان شعار امکانپذیر نیست، بلکه باید زمینههای عملی آن فراهم شود. دانشجو زمانی امیدوار خواهد شد که توانمندیهای کشور را به صورت عینی مشاهده کند و در عین حال احساس کند که خود نیز در مسیر پیشرفت و حل مسائل کشور نقش مؤثر و واقعی دارد.
علیگو تصریح کرد: این هدف از دو مسیر دنبال میشود. نخست آنکه دستاوردها، ظرفیتها و توانمندیهای کشور به دانشجویان معرفی شود تا آنان با ظرفیتهای موجود آشنا شوند و بدانند که کشور در حوزههای مختلف علمی، فرهنگی، فناوری و اجتماعی به پیشرفتهای قابل توجهی دست یافته است. آشنایی با این دستاوردها میتواند نگاه دانشجویان را نسبت به آینده امیدوارانهتر کند و انگیزه آنان را برای نقشآفرینی افزایش دهد.
وی ادامه داد: مسیر دوم، مشارکت دادن دانشجویان در فرآیند توسعه و همچنین در فرآیند حل مسئله است. دانشجو نباید صرفا شنونده یا ناظر فعالیتها باشد، بلکه باید در متن برنامهها قرار گیرد و فرصت حضور مؤثر در عرصههای مختلف را پیدا کند. زمانی که دانشجو در حل مسائل واقعی جامعه مشارکت داشته باشد، هم تجربه ارزشمندی کسب میکند و هم احساس میکند که میتواند در آینده کشور نقشآفرین باشد.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی با تأکید بر اینکه هر دو مسیر به طور همزمان در جهاددانشگاهی دنبال میشود، اظهار کرد: خوشبختانه هر دو برنامه اکنون در دستور کار قرار دارد و اقدامات متعددی برای تحقق این اهداف انجام شده است. یکی از این اقدامات از طریق مجموعه اردوهای «ایران، مرز پرگهر» دنبال میشود، اردوهایی که سالها سابقه فعالیت در جهاددانشگاهی دارند و در طول سالهای گذشته توانستهاند دانشجویان بسیاری را با ظرفیتها، توانمندیها، دستاوردها و پیشرفتهای کشور آشنا کنند. این اردوها براساس یک الگوی مشخص طراحی شدهاند و همواره تلاش کردهاند تصویری واقعی از توانمندیهای ایران اسلامی در حوزههای مختلف به دانشجویان ارائه دهند.
علیگو در ادامه سخنان خود افزود: این اردوها علاوه بر معرفی ظرفیتهای کشور، فرصت مناسبی برای گفتوگو، تبادل تجربه و آشنایی دانشجویان با مسائل مختلف کشور فراهم میکنند و از این طریق نقش مهمی در افزایش امید، اعتماد به نفس و احساس مسئولیت در میان نسل جوان دانشگاهی دارند.
وی در ادامه به برنامه دیگری در این حوزه اشاره کرد و گفت: اقدام دوم اجرای برنامه «مهرباران ایران» است که با همکاری معاونت اشتغال و کارآفرینی و معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی در حال اجراست. این برنامه با هدف بهرهگیری از ظرفیت دانشجویان و ارتقای توانمندی آنان طراحی شده و تلاش میکند دانشجویان را به صورت مستقیم وارد عرصه حل مسائل اجتماعی کند.
طرح مهرباران ایران
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی ادامه داد: در قالب این برنامه تلاش میشود با کمک خود دانشجویان و از طریق ارتقای ظرفیتهای آنان، زمینه حضور فعال در محلات فراهم شود. همچنین، این طرح با همکاری کانونهای فرهنگی و هنری مساجد سراسر کشور اجرا میشود تا بتوان از ظرفیت نهادهای مردمی نیز برای حل مسائل محلی بهره گرفت.
وی تصریح کرد: هدف اصلی این برنامه آن است که دانشجو از فضای صرفا آموزشی فاصله گیرد و در کنار فراگیری دانش، با مسائل واقعی جامعه نیز آشنا شود. حضور در محلات، گفتوگو با مردم، شناسایی مشکلات و تلاش برای ارائه راهکارهای عملی، تجربه ارزشمندی است که میتواند توانمندیهای اجتماعی، مدیریتی و فرهنگی دانشجویان را تقویت کند.
علیگو با اشاره به گستره موضوعات این طرح گفت: حل مسائل محلات ابعاد مختلفی دارد و نمیتوان آن را تنها به یک حوزه محدود کرد. برخی از این مسائل دارای جنبههای اجتماعی و فرهنگی هستند و برخی دیگر به حوزه اشتغال، کارآفرینی و معیشت مربوط میشوند. به همین دلیل، در طراحی این برنامه تلاش شده است هر دو بعد مورد توجه قرار گیرد و متناسب با نیاز هر منطقه، برنامههای لازم تدوین و اجرا شود.
وی تصریح کرد: این طرح اکنون به صورت پایلوت در تعدادی از استانهای کشور (حدود 10 استان) در حال اجراست و مراحل مختلف آن با همکاری دستگاهها و مجموعههای مرتبط دنبال میشود. براساس برنامهریزی انجامشده، گزارش اجرای این طرح تا پایان آذرماه آماده خواهد شد و پس از بررسی نتایج، در صورت تأیید مجموعههای بالادستی، زمینه اجرای رسمی و سراسری آن در کشور فراهم خواهد شد.
علیگو ابراز امیدواری کرد که اجرای این طرح بتواند زمینه حضور مؤثرتر دانشجویان در حل مسائل جامعه را فراهم کرده و از ظرفیت عظیم جامعه دانشگاهی برای رفع مشکلات محلی و توسعه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی کشور بهرهبرداری کند.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی در ادامه سخنان خود با اشاره به شعار امسال جهاد و رویکردهای این نهاد در حوزه علم و فناوری، اظهار کرد: شعار این دوره جهاددانشگاهی با عنوان «جهاددانشگاهی؛ اقتدار علمی در افق مقاومت» انتخاب شده است، شعاری که در امتداد مأموریتهای اصلی این نهاد قرار دارد و بیانگر جایگاه علم و دانش در پیشرفت کشور است.
وی افزود: در افق و امتداد این شعار باید از جهاد و مقاومت نیز سخن گفت؛ چراکه اساسا مقاومت بدون اقتدار علمی معنا و مفهوم واقعی پیدا نمیکند. اگر کشوری بخواهد در عرصههای مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی با اقتدار حضور داشته باشد و بتواند از منافع، آرمانها و ارزشهای خود دفاع کند، ناگزیر باید از پشتوانه علمی، پژوهشی و فناورانه برخوردار باشد. از همین رو، اقتدار علمی را باید زیربنای شکلگیری اقتدار ملی و یکی از مهمترین مؤلفههای تحقق مقاومت دانست.
تقویت ظرفیتهای علمی
وی ادامه داد: تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است هر جا کشور توانسته است بر دانش، پژوهش، فناوری و ظرفیتهای علمی خود تکیه کند، دستاوردهای ارزشمندی به دست آمده و امکان عبور از بسیاری از چالشها فراهم شده است. به همین دلیل، جهاددانشگاهی نیز همواره تلاش کرده است در کنار فعالیتهای فرهنگی، به تقویت ظرفیتهای علمی، پژوهشی و فناورانه کشور توجه ویژه داشته باشد.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی با اشاره به تأکیدات رهبر شهید درباره جایگاه علم، اظهار کرد: رهبر شهید انقلاب اسلامی همواره بر موضوع علم، توسعه علوم، گسترش مرزهای دانش و توجه به جایگاه عالمان در مجموعههای مختلف کشور تأکید داشتند. این نگاه، صرفا یک توصیه فرهنگی یا علمی نبود، بلکه یک راهبرد اساسی برای آینده کشور به شمار میرود.
علیگو افزود: تکالیفی که در جلسات مختلف برای جهاددانشگاهی تعیین شده و تأکیدهایی که درباره نقش این نهاد در توسعه علمی کشور مطرح شده است، همگی نشان میدهد که جهاددانشگاهی باید یکی از پیشرانهای اصلی حرکت علمی کشور باشد و بتواند در مسیر تولید علم، فناوری، نوآوری و تربیت نیروی انسانی مؤثر نقشآفرینی کند.
وی تصریح کرد: اگر قرار باشد جمهوری اسلامی ایران در عرصههای مختلف حرف اول را بزند و جایگاه شایسته خود را در منطقه و جهان تثبیت کند، بدون تردید باید اقتدار علمی خود را بیش از گذشته تقویت و تثبیت کند. این موضوع یک ضرورت راهبردی است و آینده کشور به میزان توجه به علم، پژوهش، فناوری و سرمایه انسانی وابسته خواهد بود.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی اظهار کرد: بر همین اساس، آن حدیث و آن متنی که همواره از سوی رهبر شهید انقلاب اسلامی مطرح میشد (العِلمُ سُلطانٌ؛ دانش نشانه حکومت و قدرت است) باید همواره مورد توجه همه مجموعههای علمی و فرهنگی کشور باشد، زیرا این نگاه اهمیت علم را به عنوان پایه اقتدار، عزت و پیشرفت جامعه یادآوری میکند و نشان میدهد که مسیر توسعه کشور از علم و دانش میگذرد.
علیگو ادامه داد: جهاددانشگاهی نیز خود را مخاطب همین پیام و همین مسئولیت میداند و بر این باور است که باید با استفاده از همه ظرفیتهای موجود، زمینه رشد علمی، فرهنگی و اجتماعی کشور را فراهم کند. از این رو، تلاش خواهد شد ضمن حفظ هویت دانشجویی جهاددانشگاهی، فعالیتهای فرهنگی، آموزشی، پژوهشی و فناورانه نیز در کنار یکدیگر توسعه یابد تا این نهاد بتواند نقش مؤثرتری در تحقق اهداف کلان کشور ایفا کند.
وی در پایان تأکید کرد: جهاددانشگاهی در دوره جدید با تکیه بر احیای فعالیتهای دانشجویی، توسعه ساختارهای فرهنگی، افزایش مشارکت دانشجویان در حل مسائل جامعه، اجرای برنامههای امیدآفرین، گسترش فعالیتهای فرهنگی در سراسر کشور و همچنین، تمرکز بر اقتدار علمی تلاش میکند بیش از گذشته در مسیر تحقق مأموریتهای خود گام بردارد و به نهادی اثرگذار در تربیت نسل جوان، حل مسائل کشور و پیشبرد اهداف علمی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شود.
انتهای پیام