تولید مستند «کردها و زبان قرآن» در عراق

به گزارش ایکنا به نقل از المدی، این فیلم مستند به بررسی ابعاد فرهنگی و تاریخی رابطه بین زبان‌های کردی و عربی و تأثیر قرآن بر جامعه کرد می‌پردازد. این پروژه به عنوان بخشی از برنامه ملی حمایت از تولید فیلم، کمک هزینه دولتی برای حمایت از سینما دریافت کرده است.

غنی در مورد این فیلم می‌گوید: این فیلم به زبان عربی به عنوان یک زبان ملی یا سیاسی نمی‌پردازد، بلکه به عنوان زبان قرآن و اینکه چگونه این زبان در طول قرن‌ها به بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی فرهنگی و مذهبی بخش بزرگی از جامعه کردستان عراق تبدیل شده، زبان قرآن را مورد توجه قرار داده است، در حالی که کردها زبان، هویت و سنت‌های خود را حفظ کرده‌اند. این همزیستی فرهنگی مرا مجذوب خود کرد.

وی افزود: عراق همیشه فضایی از تنوع بوده است که معتقدم سینما باید آن را مستند کند، نه اینکه صرفاً جنگ‌ها و درگیری‌ها را روایت کند. به نظرم یک مستند واقعی پاسخ‌های آماده ارائه نمی‌دهد، بلکه سؤالاتی را مطرح می‌کند و فضایی برای تأمل به بیننده می‌دهد. این همان چیزی است که من در این پروژه برای آن تلاش می‌کنم.

حیدر غنی، استاد دانشگاه، کارگردان و فیلمبردار سینما و تلویزیون است. او همچنین در طراحی نور و تولید رسانه تخصص دارد. او بیش از 20 سال سابقه حرفه‌ای در تولید فیلم و مستند در رسانه‌های بصری دارد. او دارای مدرک دکترای سینما از دانشگاه بغداد است و برای کانال‌های ماهواره‌ای عراقی، عربی و بین‌المللی کار کرده است.  برجسته‌ترین فیلم‌های او عبارتند از «آرامش یک مکان»، «تسخیرشده» و «خانه».

این کارگردان عراقی در پاسخ به این سؤال که چه چیزی او را به فیلمنامه فیلم  نوشته مصطفی حسن، فیلمنامه‌نویس، جذب کرده است، گفت: «متوجه شدم که ایده صرفاً مبتنی بر اطلاعات نیست، بلکه بر عنصر انسانی استوار است. فیلمنامه با شخصیت‌ها به عنوان حاملان خاطرات(حافظه) رفتار می‌کند، نه صرفاً منابع اطلاعات. این نکته برای من به عنوان یک کارگردان بسیار مهم است. چیزی که من را نیز جذب کرد این بود که فیلمنامه از خطابه اجتناب می‌کند و به تصاویر اجازه می‌دهد خودشان صحبت کنند. برای من، سینمای مستند یک سخنرانی فیلمبرداری شده نیست، بلکه یک زبان بصری با ریتم و کیفیت شاعرانه خاص خود است.

وی افزود که این فیلمنامه به او فضای کافی برای توسعه دیدگاه کارگردانی‌اش که بر تصویر، صدا، سکوت، محیط طبیعی و جزئیات زندگی روزمره متکی است، داد.

حیدر غنی بیان کرد در این فیلم فرصتی برای ساختن یک دنیای بصری کامل یافتم که با شهرهای کردنشین و تاریخ آنها شروع می‌شود، از مؤسسات آموزشی و دینی عبور می‌کند و به خانه‌ها، بازارها و مکالمات ساده انسانی می‌رسد، به طوری که بیننده احساس می‌کند که این تجربه را زندگی می‌کند، نه فقط در مورد آن می‌شنود.

وی ادامه داد: برای من، موفقیت هر مستندی با فیلمنامه‌ای آغاز می‌شود که به عقل و هوش بیننده احترام می‌گذارد،  من این را در فیلمنامه یافتم.

این کارگردان عراقی درباره تأمین بودجه تولید فیلم گفت: کمیته ابتکار حمایت از سینما، که در حمایت از این فیلم مشارکت داشته است، گامی مهم در بازگرداندن اعتماد به نفس در تولید فیلم عراق است. دریافت حمایت آنها به این پروژه فرصتی واقعی برای تحقق ایده‌اش داد. با این حال، من معتقد نیستم که این نوع حمایت باید جایگزین یک سیستم جامع تأمین مالی فیلم شود.

غنی در مورد دشواری‌های ساخت چنین فیلمی، به ویژه از آنجا که با زبان سروکار دارد، تأکید کرد: قطعاً چالش‌های قابل توجهی وجود دارد، زیرا صحبت کردن در مورد زبان با صحبت‌کردن در مورد یک مکان یا یک رویداد تاریخی متفاوت است. زبان یک مفهوم نامرئی است، در حالی که سینما به تصویر متکی است و دشواری اساسی در همین جا نهفته است.