تجلیل شیخ الازهر از نابغه خردسال فیلیپینی

ویژگی برجسته داستان محمد تنها در غیرعرب‌زبان بودن او خلاصه نمی‌شود، بلکه مسیر علمی و قرآنی زودهنگام او نیز شگفت‌انگیز است. او در سه‌سالگی سوره‌های بقره و آل‌عمران را حفظ کرد و در پنج‌سالگی موفق شد تمام قرآن کریم را به حافظه بسپارد.

محمد دانش‌آموز پایه پنجم ابتدایی در مؤسسه «صقر قریش» وابسته به الازهر است. پدرش عبدالمنعم کامفونگ پژوهشگر دوره مقدماتی دکتری در گروه زبان عربی دانشکده علوم اسلامی و عربی ویژه دانشجویان خارجی دانشگاه الازهر است.

پدر محمد می‌گوید داستان حفظ قرآن فرزندش از زمانی آغاز شد که هنوز به دنیا نیامده بود. او از ماه ششم بارداری همسرش، به‌طور پیوسته برای او قرآن تلاوت می‌کرد و این کار را تا زمان تولد فرزندش ادامه داد. به این ترتیب، حفظ قرآن توسط محمد حاصل برنامه‌ریزی و زمینه‌سازی زودهنگام پدر و مادرش بود.

پدر محمد در گفت‌وگو با الجزیره درباره آن دوران می‌گوید: زمانی که محمد در ششمین ماه قبل از تولد بود، شروع به تلاوت قرآن برای آن‌ها کردم و این کار را بدون وقفه تا زمان تولد ادامه دادم.

وی توضیح داد که برای کاهش دردهای دوران بارداری همسرش، سوره‌های بقره و آل‌عمران را تلاوت می‌کرد. پس از تولد محمد نیز تلفن همراه کوچکی مخصوص پخش قرآن برای او خریداری کرد که در طول روز روشن بود و قرآن پخش می‌کرد. به گفته پدر، هیچ روزی نگذشت که فرزندش بدون شنیدن قرآن سپری کرده باشد.

تسلط بر متون اسلامی و زبان عربی

پس از تکمیل حفظ قرآن کریم، پدر محمد مرحله آموزش و حفظ متون علمی را آغاز کرد. نخستین متن، منظومه «تحفة الأطفال» در علم تجوید بود. پس از آن، محمد به حفظ «مقدمه جزریه» و «الفیه ابن مالک» پرداخت؛ حفظ الفیه ابن مالک یک سال کامل به طول انجامید.

در ادامه، او متن «شاطبیه» در علم قرائات را فراگرفت و اکنون نیز حفظ متن «اللؤلؤ والمرجان فيما اتفق عليه الشيخان» در علم حدیث را دنبال می‌کند.

پدر این کودک نابغه فیلیپینی تأکید می‌کند که این برنامه آموزشی به‌صورت تصادفی طراحی نشده، بلکه بر اساس یک الگوی تدریجی و حساب‌شده پیش رفته است؛ به این ترتیب که آموزش با متون ساده‌تر و نزدیک‌تر به علم تجوید آغاز شده و سپس به‌تدریج حوزه‌های نحو، عقاید، قرائات و حدیث را دربرگرفته است؛ به‌گونه‌ای که با سن و توانایی یادگیری وی تناسب داشته باشد.

فهرست متونی که محمد کامفونگ تاکنون حفظ کرده است عبارت‌اند از:

1. شاطبیه: در علم قرائات قرآن کریم.

2. الفیه ابن مالک: در علم نحو و قواعد زبان عربی.

3. الخریدة البهیة: در علم عقاید اسلامی.

4. مقدمه جزریه: در علم تجوید قرآن کریم.

5. تحفة الأطفال: در احکام و قواعد تجوید.

6. جوهرة التوحید: در علم عقاید و توحید.

7. متن الآجرومیه: در قواعد زبان عربی و علم نحو.

این دستاورد علمی نشان‌دهنده تلاش قابل‌توجه محمد در فراگیری علوم شرعی و زبانی و توانایی او در جمع میان حفظ قرآن کریم و تسلط بر متونی است که از مبانی مهم شکل‌گیری شخصیت علمی یک طلبه و پژوهشگر علوم اسلامی به شمار می‌روند.

تجلیل شیخ الازهر 

شیخ الازهر پیش‌تر با این دانش‌آموز پایه پنجم مؤسسه «صقر قریش» دیدار کرده بود و از او به پاس نبوغ علمی و استعداد چشمگیرش در حفظ کامل قرآن کریم و تسلط بر شماری از متون بنیادین علوم قرآنی، قرائات، زبان عربی و عقاید اسلامی تجلیل کرد.

این دانش‌آموز فیلیپینی در گفت‌وگو با الجزیره از دیدار با شیخ الازهر ابراز خوشحالی فراوان کرد و گفت سخنان شیخ الازهر انگیزه‌ ادامه مسیر علمی را به او داده است. وی افزود که انتظار چنین استقبالی را نداشته است.

محمد در این باره گفت: انتظار نداشتم با چنین استقبالی روبه‌رو شوم.

او همچنین با ابراز علاقه فراوان به مصر، این کشور را سرزمین تولد خود دانست و اظهار امیدواری کرد که در آینده به یک دانش‌آموخته واقعی الازهر و از علمای برجسته این نهاد علمی تبدیل شود.

شیخ الازهر نیز در دیدار با این کودک نابغه، از دستاورد علمی برجسته او در چنین سن پایینی تمجید کرد و بر اهتمام الازهر به شناسایی دانش‌آموزان مستعد، حمایت از آنان و تشویقشان به تعمیق مطالعات در علوم شرعی و زبان عربی تأکید کرد.

احمد الطیب خاطرنشان کرد که الازهر در پی پرورش نسلی از عالمان، مبلغان دینی و پژوهشگران است که بتوانند رسالت علمی و دینی این نهاد را بر دوش گرفته و آموزه‌ها و رویکرد علمی آن را در نقاط مختلف جهان گسترش دهند.