İsgəndəriyyə kitab sərgisində Misir tilavət məktəbinin tarixi araşdırıldı
“İQNA”-nın "Misr əl-Yəvm" qəzetinə istinadla verdiyi məlumata görə, tədbirdə tədqiqatçı və tarixçi Heysəm Əbu Zeyd və yazıçı Nasir İraq iştirak ediblər. Görüşü aparıcı Həsən əş-Şazli idarə edib.
Seminarın əsas mövzusu Heysəm Əbu Zeydin "Misirdə Quran tilavəti: parlaqlıq rəvayəti və tənəzzül yolları" kitabı olub. Bu əsər Misir tilavət məktəbinin tarixini izah edir, onun çiçəklənmə səbəblərini və tənəzzülünə təsir edən amilləri araşdırmaqla yanaşı, bu sənətin Misirin mədəni və bədii kimliyinin əsas sütunlarından biri kimi yerini müəyyənləşdirir.
Həsən əş-Şazli seminarda çıxışı zamanı bildirib: "Bu kitab Misirdə Quran tilavətinin təkamül yolunu araşdırmaqla Misir kimliyinin mühüm bir tərəfinə toxunur".
O əlavə edib: "Misirli qarilər fərqli ifa üslubları, texniki qaydalara və Quran məqamlarına sadiqlikləri sayəsində təsiri bütün dünyaya yayılan qabaqcıl bir məktəb yaratdılar".
Heysəm Əbu Zeyd izah edib ki, bu kitab 38 illik dinləmə və Quran tilavəti və ibtihal sənəti üzrə araşdırmaların məhsuludur; əsər 323 səhifədən, iki hissə və 10 fəsildən ibarətdir.
O əlavə edib: "Birinci hissə Quranın ərəb fəthləri ilə eyni vaxtda Misirə daxil olduğu zamandan, ilk yazılı Quran nüsxəsinin çapına və Misir radiosunun mərkəzi roluna qədər olan dövrü əhatə edir".
Əbu Zeyd bildirib: "Misir radiosu 1934-cü ildə təsis edildiyi gündən etibarən qarilərin seçilməsi və təsnif edilməsi üçün dəqiq mexanizmlərdən istifadə edərək, tilavətin qızıl dövrünün formalaşmasına və onun dünya miqyasında yayılmasına böyük töhfə verib".
O vurğulayıb ki, bu dövrün görkəmli simaları arasında Şeyx Məhəmməd Rifət, Əbdülfəttah Şəşai və Mustafa İsmayılı qeyd etmək olar. Bu arada Şeyx Əbdülbasit Əbdülsəməd qlobal bir fenomena çevrildi və yüzdən çox ölkəyə səfər edərək Misirin "yumşaq güc" alətlərindən biri kimi çıxış etdi.
Əbu Zeyd əlavə edib ki, kitabın ikinci hissəsi Misir tilavət məktəbinin tənəzzül səbəblərini araşdırır. O izah edib ki, bu proses 1950-ci illərin ortalarından başlayıb, kaset lentlərinin meydana çıxması ilə sürətlənib və nəhayət, ənənəvi texniki meyarlara əhəmiyyət vermədən birbaşa yayım imkanı yaradan rəqəmsal platformaların yaranması ilə daha da dərinləşib.
Daha sonra yazıçı və romançı Nasir İraq vurğulayıb ki, Misirdə Quran tilavəti sadəcə dini bir sənət deyil, Misir xalqının kimliyinin və mədəni yaddaşının ayrılmaz bir hissəsidir.
O, kitabın Misirdəki tilavətin mədəni, bədii və siyasi tarixi haqqında dəyərli sənədlər təqdim etdiyini və onun onilliklər ərzindəki təkamülünü araşdırdığını qeyd edib.
Nasir İraq kitabın incəsənət tənqidi mərkəzlərində, eləcə də ədəbiyyat, tibb və mühəndislik fakültələrində tədris olunmasını təklif edib; çünki o, bu əsərin təkcə Misirdəki tilavət tarixini deyil, həm də Misirin mədəni, intellektual, siyasi və musiqi tarixinin müxtəlif ölçülərini sənədləşdirdiyinə inanır.
Seminar bu qənaətlə yekunlaşıb ki, Misirdə Quran tilavəti üslubu "təcvid" (tilavət qaydaları), "musiqi məqamları" əsasında məharətli ifa və qaydalara əsaslanan improvizasiyaya söykənən hərtərəfli bir sənət məktəbidir; bu xüsusiyyətlər onu Misirin mədəni kimliyinin ən görkəmli sütunlarından və ölkənin yumşaq gücünün əsas dirəklərindən birinə çevirib.
Qeyd edək ki, İsgəndəriyyə Kitabxanası Beynəlxalq Kitab Sərgisinin 21-ci buraxılışı 6 iyul 2026-cı il tarixində başlayıb və 20 iyul 2026-cı il tarixinə qədər "Misir Baş Kitab Təşkilatı", "Misir və Ərəb dünyası naşirlər assosiasiyaları"nın əməkdaşlığı və "Bank ABC"-nin maliyyə dəstəyi ilə davam edəcək.
4363627
