"İQNA"nın "Əl-Məda"ya istinadən verdiyi xəbərə görə, bu sənədli film kürd və ərəb dilləri arasındakı mədəni və tarixi əlaqələri, habelə Quranın kürd cəmiyyətinə təsirini araşdırır. Bu layihə milli kino istehsalına dəstək proqramı çərçivəsində dövlət qrantı alıb.

Qəni film haqqında deyir: "Bu film ərəb dilinə milli və ya siyasi dil kimi deyil, Quranın dili kimi yanaşır. Film, kürd xalqının öz dilini, kimliyini və adət-ənənələrini qoruyub saxladığı halda, bu dilin necə əsrlər boyu İraq Kürdüstanı cəmiyyətinin böyük bir hissəsinin mədəni və dini həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilməsinə diqqət yetirir. Məni cəlb edən məhz bu mədəni birgəyaşayış oldu."

O əlavə etdi: "İraq hər zaman müxtəliflik məkanı olub və mən hesab edirəm ki, kino sadəcə müharibə və münaqişələrdən bəhs etməməli, bu müxtəlifliyi sənədləşdirməlidir. Düşünürəm ki, əsl sənədli film hazır cavablar vermir, əksinə, suallar yaradır və tamaşaçıya düşünmək üçün yer qoyur. Mənim bu layihədəki səyim də budur."

Heydər Qəni universitet müəllimi, rejissor və kino-televiziya operatorudur. O, həmçinin işıqlandırma dizaynı və media istehsalı üzrə ixtisaslaşıb. Film və sənədli film istehsalında 20 ildən çox peşəkar təcrübəyə malikdir. Bağdad Universitetində kino üzrə doktorluq dərəcəsi var və İraq, ərəb və beynəlxalq peyk kanalları üçün çalışıb. Onun ən diqqətçəkən filmləri arasında "Məkanın sakitliyi", "Ovsunlanmış" və "Ev" yer alır.

Bu iraqlı rejissor, ssenarist Mustafa Həsənin yazdığı ssenarinin onu nəyə görə cəlb etdiyi barədə sualı belə cavablandırıb: "Gördüm ki, ideya sadəcə məlumatlara deyil, insan amilinə əsaslanır. Ssenari obrazlara sadəcə məlumat mənbəyi kimi deyil, xatirələrin daşıyıcısı kimi yanaşır. Rejissor kimi bu mənim üçün çox vacibdir. Məni cəlb edən həm də ssenarinin nitq və şüarlardan qaçması və görüntülərin özü-özlüyündə danışmasına imkan verməsi idi. Mənim üçün sənədli kino filmə çəkilmiş mühazirə deyil, öz ritmi və poetik keyfiyyəti olan vizual dildir."

O əlavə edib ki, ssenari ona görüntüyə, səsə, sükuta, təbii mühitə və gündəlik həyatın detallarına əsaslanan rejissorluq baxışını inkişaf etdirmək üçün kifayət qədər yer verib.

Heydər Qəni bildirib ki, bu filmdə o, kürd şəhərləri və onların tarixindən başlayaraq, təhsil və dini müəssisələrdən keçən, evlərə, bazarlara və sadə insan söhbətlərinə çatan bütöv bir vizual dünya yaratmaq fürsəti tapıb; elə bir şəkildə ki, tamaşaçı bu təcrübəni sadəcə eşitmədiyini, həm də yaşadığını hiss etsin.

O davam edib: "Mənim üçün hər hansı sənədli filmin uğuru tamaşaçının ağlına və zəkasına hörmət edən ssenaridən başlayır və mən bunu bu ssenaridə tapdım."

İraqlı rejissor maliyyələşmə haqqında deyib: "Bu filmin dəstəklənməsində iştirak edən Kino İstehsalına Dəstək Təşəbbüsü Komitəsi, İraq kino istehsalına inamı bərpa etmək istiqamətində vacib bir addımdır. Onların dəstəyi bu layihəyə ideyasını reallaşdırmaq üçün real imkan verdi. Bununla belə, hesab etmirəm ki, bu cür dəstək hərtərəfli kino maliyyələşdirmə sistemini əvəz etməlidir."

Qəni, xüsusilə dil ilə işlədiyi üçün belə bir filmi çəkməyin çətinlikləri haqqında vurğulayıb: "Şübhəsiz ki, ciddi çətinliklər var, çünki dil haqqında danışmaq hər hansı bir məkan və ya tarixi hadisə haqqında danışmaqdan fərqlidir. Dil görünməz bir anlayışdır, kino isə görüntü üzərində qurulub; əsas çətinlik də elə buradadır."

4368782