انتظار رونق فعاليت‌های قرآنی با كاهش 60 درصدی بودجه

گروه سياسی: لايحه بودجه سال 92 از سوی دولت به مجلس شورای اسلامی در حالی ارائه شده است كه اعتبارات قرآنی 750 ميليارد ريال در نظر گرفته شده است و اين مبلغ كمتر از نيمی از اعتباراتی است كه طی سه سال گذشته برای اين حوزه در نظر گرفته می‌شد.

توسعه و گسترش فعاليت‌های قرآنی در عرصه‌های مختلف و نياز بيش از پيش جامعه به چنين فعاليت‌هايی در سال‌های گذشته به ويژه در حوزه آموزشی و پژوهشی، باعث شد تا دستگاه‌ها و نهادهای مختلف با تشكيل و راه‌اندازی بخش‌ها و مراكزی برای حضور در عرصه قرآنی و ايفای نقش مؤثر در اين عرصه اقداماتی انجام دهند.

هر چند تشكيل مراكز قرآنی در قالب‌های مختلف انتقاداتی نسبت به موازی‌كاری اين مراكز و غير تخصصی عمل كردن در حوزه قرآنی را به همراه داشت، اما حضور و استقبال اقشار مختلف مردم باعث شد تا مسئولان به فكر سامان‌دهی حمايت‌های خود از فعاليت‌های قرآنی باشند. تشكيل شورای توسعه فرهنگ قرآنی، ايجاد معاونت قرآن و عترت در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنين تشكيل فراكسيون قرآن و عترت در مجلس شورای اسلامی از اين جمله اقدامات بود تا ضمن رصد و آسيب‌شناسی فعاليت‌های قرآنی در سراسر كشور، بتوانند حمايت‌های لازم و به موقعی داشته باشند.

پيگيری‌ها و تأكيدات مسئولان و دست‌اندركاران اين حوزه بود كه نهايتاً پيشنهاد تخصيص اعتباراتی مشخص در بودجه سالانه به دولت مطرح شد. پيشنهادی كه سال 88 از طرف مركز هماهنگی، توسعه و ترويج فعاليت‌های قرآنی به عنوان متولی فعاليت‌های قرآنی در حوزه اجرايی و فراكسيون قرآن و عترت مجلس به عنوان متولی فعاليت‌های دينی و قرآنی در حوزه تقنين پيگيری می‌شد تا در بودجه سال 89 بتوانند اين پيشنهاد را عملياتی كنند.

در رديف «ی» بند «2» بودجه 89 مقرر شد «در اجرای منشور توسعه فرهنگ قرآنی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی اجازه داده می‌شود تا نيم‌درصد اعتبارات هزينه‌ای دستگاه‌های اجرايی شامل اعتبارات ملی و استانی برای فعاليت‌های قرآنی در دستگاه‌های ذی‌ربط در قالب مبادله موافقت‌نامه با معاونت برنامه‌ريزی و نظارت راهبردی رئيس‌جمهور هزينه شود».

هر چند تخصيص اين نيم‌درصد آن‌هم به صورت «مجاز» فعالان قرآنی را قانع نكرد، اما قرارگرفتن اين چنين اعتباری در بودجه ساليانه در گام اول می‌توانست اميدی برای بهبود وضعيت در سال‌های آينده باشد.

طی سال‌های 90 و 91 نيز مسئولان عرصه قرآنی كشور تلاش كردند تا با ارائه پيشنهادهای متقن و مناسب‌تری وضعيت اعتبارات قرآنی را بهبود بخشند. تلاش اين مسئولان برای افزايش نيم‌درصد و يا الزام كردن دستگاه‌ها برای تخصيص اين اعتبار به فعاليت‌های قرآنی سودی نداشت و بار ديگر نيم‌درصد سال 89 تكرار شد.

البته در سال 90 تبصره‌ای به اين بند افزوده شد كه بر اساس آن 30 درصد از اين اعتبار جهت فعاليت‌های قرآنی روستاها و عشاير اختصاص پيدا می‌كرد؛ همچنين تبصره ديگری معاونت برنامه‌ريزی و نظارت راهبردی رئيس جمهور با هماهنگی سازمان تبليغات اسلامی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مسئول توزيع اين اعتبار تعيين شده بود.

در سال 91 نيز تبصره جديدی ذيل اين نيم‌درصد قيد شد؛ با قرارگرفتن اين تبصره مبلغ يك‌صد و پنجاه ميليارد ريال به موضوع گسترش فرهنگ عفاف و حجاب اختصاص می‌يافت.

محاسبات نشان می‌داد اين بر اساس پيشنهاد دولت و مصوبه مجلس، بالغ بر 200 ميليارد تومان به فعاليت‌های قرآنی و موضوع فرهنگ و عفاف اختصای پيدا می‌كرد؛ هر چند اين اعتبارات به موقع در اختيار دستگاه‌ها و نهادهای متولی فعاليت‌های قرآنی قرار نمی‌گرفت اما همچنان فعالان قرآنی اميد داشتند تا اين روند در سال‌های آينده بهبود يابد.

اين روزنه‌های اميد با تشكيل معاونت قرآن و عترت در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رنگ تازه‌ای گرفت و همگان منتظر مشاهده تحولاتی در اين بخش بودند. اما با ارائه لايحه بودجه 92 در روزهای پايانی سال گذشته به مجلس شورای اسلامی اين اميدها رنگ باخت.

در لايحه‌ای كه دولت به مجلس ارائه كرده بود، نه از نيم‌درصد خبری بود و نه از مبلغی معادل 200 ميليارد تومان؛ كمتر از نيمی از آن نيم‌درصد سال‌های گذشته سهم اعتبارات قرآنی سال 92 در لايحه بودجه در نظر گرفته شد.

بر اساس پيشنهاد دولت به مجلس، در رديف 21-550000 بودجه سال 92، 750 ميليارد ريال اعتبارات موضوع اجرای منشور توسعه فرهنگ قرآنی» ذكر شده است.

در سال‌های گذشته البته برخی كارشناسان معتقد بودند تخصيص اعتبار و قرار دادن رديف بودجه مشخص برای فعاليت‌های قرآنی مؤثرتر از موضوع «نيم‌درصد» است چرا كه پس از مطرح شدن نيم‌درصد، ارقام و آمارهای متعددی بيان می‌شد و به درستی نمی‌شد برنامه‌ريزی دقيقی در اين عرصه انجام داد؛ اما با توجه به گستردگی فعاليت‌های قرآنی و اهميت آن و همچنين تأكيدات رهبر معظم انقلاب مبنی بر توجه بيش از پيش به فعاليت‌های مختلف قرآنی، به نظر می‌رسد كاهش قابل توجه اعتبارات اين بخش آسيب‌هايی را به همراه داشته باشد.

البته كاهش اعتبارات مربوط به عرصه قرآن و مصاديق حمايتی از فعالان قرآنی محدود به حذف نيم‌درصد نمی‌شود؛ دولت در لايحه بودجه 92، امكان تحصيل رايگان حافظان كل قرآن در دانشگاه‌هاو مراكز عالی و مؤسسات پژوهشی دولتی و همچنين رايگان شدن هزينه‌های مصرفی و حق انشعاب آب، برق و گاز مساجد و دارالقرآن‌ها را نيز حذف كرده است.

به گفته لاله افتخاری، رئيس فراكسيون قرآن، عترت و نماز مجلس شورای اسلامی اين فراكسيون از طريق كميسيون فرهنگی سعی كرده تا پيشنهادهايی همچون سال‌های گذشته به كميسيون تلفيق بودجه 92 ارائه دهد و اميدوار است اين پيشنهادات به تصويب اين كميسيون و پس از آن مجلس شورای اسلامی برسد.

به هر روی هيئت‌رئيسه كميسيون تلفيق تشكيل جلسه داد و اعضای اين كميسيون از روز گذشته به منظور بررسی لايحه بودجه 92 گرد هم جمع می‌شوند. هر چند اين روزها همه توجهات به مسائل اقتصادی و معيشتی مردم جلب شده است و مردم در تلاش هستند مشكلات موجود را برطرف كنند، اما نمی‌توان مسائل دينی و فرهنگ قرآنی كه سلامت روح و جان مردم را تضمين می‌كند را فراموش كرد؛ چه اينكه سرگرم‌شدن مسئولان و مردم صرفاً به موضوعات اقتصادی و رها كردن عرصه فرهنگ و عدم توجه شايسته به فرهنگ قرآنی و دينی منجر به بروز مشكلات غير قابل جبرانی خواهد شد.

امروز كه خيل مشتاقان به ويژه نونهالان، نوجوانان و جوانان به فعاليت‌های قرآنی گرايش پيدا كرده‌اند، مهيا نكردن زمينه برای حضور و بقای آنها در چنين عرصه‌ای، ره‌آوردی جز از دست دادن نيروهای انسانی آماده و كارآمد ندارد.

ذكر اين نكته در پايان لازم است كه برای خلق حماسه در عرصه سياست و حتی اقتصاد در نظامی كه بر اساس قرآن و عترت شكل گرفته، نياز به نيروهايی دارد كه با قرآن انس بگيرند و برای حل مشكلات مختلف كشور راهكارهای عملياتی قرآنی ارائه دهند.

محمود قره‌داغی‌