برگزاری مسابقات قرآن دانش‌آموزی؛ عاملی بر تعميق آموزه‌های قرآنی در جامعه

گروه فعاليت‌های قرآنی: آموزش‌های قرآنی به نوجوانان و فراهم كردن زمینه حضور ايشان در مسابقات در راستای ايجاد انگيزه برای فعاليت‌های قرآنی زمينه تعميق آموزه‌های قرآنی در اين قشر و گسترش فرهنگ قرآنی را در جامعه در پی دارد.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، دهمين جشنواره قرآن، نماز و عترت دانش‌آموزان استان خوزستان با حضور قريب به 400 دانش‌آموز روزهای 28، 29 و 30 فروردين‌ماه در اهواز برگزار شد. در اين جشنواره دانش‌آموزان 5 پايه (پايه‌های دوم و سوم مقطع راهنمايی و پايه‌های اول، دوم و سوم متوسطه) در 9 رشته ‌قرائت، حفظ، تفسير، نهج‌البلاغه، صحيفه سجاديه، انشای نماز، احكام، مداحی و اذان به رقابت پرداختند تا بهترين نفرات برای حضور در مسابقات قرآن و معارف اسلامی دانش‌آموزان كشور كه تيرماه در مشهد مقدس برگزار خواهد شد، انتخاب شوند.

همانگونه كه از عنوان اين مرحله از مسابقات پيدا است دانش‌آموزان نخبه قرآنی در آن حضور دارند، نحوه انتخاب اين نخبگان اينگونه است كه قريب 450 هزار دانش‌آموز آذرماه با حضور در مرحله آموزشگاهی غربال شدند و نيمی از آن‌ها برای حضور در مرحله شهرستان برگزيده شدند، پس از آن مرحله منطقه‌ای مسابقات در سه شهرستان با حضور حدود 3500 شركت‌كننده در اسفندماه برگزار شد.

سه مرحله آموزشگاهی، شهرستانی و استانی مراحل مشتركی است كه در همه استان‌ها اجرا شد اما اداره قرآن، نماز و عترت اداره‌كل آموزش و پرورش استان خوزستان با ايده برقراری عدالت و حضور لايق‌تر در مسابقات كشوری طرح جشنواره نخبگان را ابداع و اجرايی كرد.

با توجه به وجود استعدادهای ناب قرآنی ميان نوجوانان خوزستانی در اكثر مواقع فاصله امتياز ميان نفرات اول تا سوم و گاهاً و در برخی از رشته‌ها بين 5 يا 6 نفر اول كمترين فاصله ممكن بود از اين رو آموزش و پرورش استان با برگزاری جشنواره نخبگان و حضور نفراتی كه بالاترين امتياز در مرحله منطقه‌ای را كسب كرده‌اند به مدت سه روز كارگاه و آزمون توسط اساتيد و داوران برجسته استان اين فرصت را برای انتخاب آماده‌ترين و لايق‌ترين فرد در هر رشته فراهم كرد.

وجود استعدادهای ناب قرآنی فرزندان خوزستان و شناسايی و پرورش آنها با ايجاد فضايی قرآنی با برگزاری چند مرحله مسابقات و كارگاه‌های آموزشی متعدد در سال تحصيلی در مدارس را سبب شد كه استان خوزستان در 7 سال گذشته در مجموع رتبه اول مسابقات قرآن و معارف دانش‌آموزی كشور را به خود اختصاص دهد.

همچنين در سال تحصيلی جاری اداره‌ قرآن، نماز و عترت اداره‌كل آموزش و پرورش خوزستان با بهره‌گيری از اساتيد و داوران برجسته استان در جلسات متعدد در ماه‌های پايانی سال 91، فرم‌های داوری رشته‌های مسابقات قرآن و معارف اسلامی دانش‌آموزی را بررسی و فرم‌های جديد با حداقل امكان خطا و يا تأثيرگذار بودن نظرات شخصی داوران در امتيازدهی را طراحی كرد. اين فرم‌ها به وزارت پيشنهاد شد كه از آن ميان فرم داوری نهج‌البلاغه از سوی وزارت تأييد و در مسابقات كشوری سال آينده مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

با نگاهی منصفانه به فعاليت‌ها و موفقيت‌های قرآنی آموزش و پرورش خوزستان می‌توان گفت اين نهاد توانسته است در كشف و پرورش استعدادهای قرآنی فرزندان استان گام‌های قابل قبولی بردارد. آموزش‌های قرآنی كه در آموزش و پرورش صورت می‌گيرد مطمئناً می‌تواند در گسترش آموزه‌ها و فرهنگ قرآنی در جامعه ثمربخش باشد اما در اين ميان لازم است دو مسئله مورد توجه قرار گيرد؛ مسئله اول حفظ و هدايت استعدادها و نخبگان قرآنی است. آموزش و پرورش زمينه‌ساز آموزش و حضور در مسابقات را برای دانش‌آموز فراهم می‌كند و دانش‌آموز در طی دوران تحصيل می‌تواند هر ساله در دوره‌های آموزشی مدارس قرآنی، مسابقات دانش‌آموزی و كارگاه‌ها به پرورش استعداد خود بپردازد اما آيا هدايت‌های لازم به‌منظور آگاهی او از چگونگی ادامه اين راه پس از پايان دوره تحصيل در آموزش و پرورش صورت می‌گيرد؟

بخشی از اين موضوع به برگزاری دوره‌های تخصصی مكرر در طی سال توسط متوليان امور قرآن و اطلاع‌رسانی و حتی دعوت از نفرات برتر دانش‌آموزی سال‌های پيشتر برای حضور در اين دوره‌ها می‌باشد.

از سوی ديگر اغلب اين دانش‌آموزان نخبه قرآنی پس از پايان دوره تحصيل در آموزش و پرورش وارد سيستم آموزش عالی شده و اكثراً در دانشگاه‌های استان تحصيلات تكميلی خود را از پی می‌گيرند اما با اين وجود در مسابقات قرآن دانشجويان كشور شاهد موفقيت دانشگا‌ه‌های خوزستان نيستيم. به نظر می‌رسد تشكيل يك كارگروه مشترك ميان مديران فرهنگی دانشگاه‌ها و معاونت پرورشی آموزش و پرورش و تبادل تجربيات بتواند جهت موفق‌تر عمل كردن دانشگاه‌ها در امر آموزش‌های قرآنی ثمربخش باشد.

مسئله دوم رويكرد آماری وزارت آموزش و پرورش در مقوله قرآن است، راه‌اندازی مدارس قرآن بدون برنامه‌ای منسجم و تدوين كتب مناسب، ارائه آموزش‌ها در ساعات بعدازظهر كه از اشكالات اساسی اين مدارس است،‌ كمبود نيروی انسانی متخصص و ... همچنين حذف دارالقرآن‌ها از سال تحصيلی جاری و راه‌اندازی مدارس تخصصی قرآن بدون تأمين مربی و معلم متخصص قرآنی كه اساسی‌ترين ملزومات كار است و ديگر اشكالات نظير كتب و ... شاهد رويكرد آماری اين وزارتخانه است. اميد است مديران آموزش و پرورش استان در اين راستا درگير كميت و ارائه آمار نشوند و رويكرد كيفی خود را دنبال كنند.

ابوالفضل كردی‌زاده