مروری بر مهمترين مفاهيم مورد تأكيد رهبر معظم انقلاب در سال ۱۳۹۱
سال ۱۳۹۱ را بايد يكی از پربارترين سالها به لحاظ طرح مفاهيم مهم در گفتمان انقلاب اسلامی از سوی رهبر انقلاب اسلامی دانست. توليد ملی، عزت ملی، اقتصاد مقاومتی، تمدنسازی نوين اسلامی، آسيبشناسی سبك زندگی، منظومهی فكری اسلام درباره آزادی، ثبات و آرامش سياسی، پيچ تاريخی و بيداری اسلامی را میتوان از جمله مهمترين مفاهيم فوق دانست.
گروه سياسی: سال ۱۳۹۱ را بايد يكی از پربارترين سالها به لحاظ طرح مفاهيم مهم در گفتمان انقلاب اسلامی از سوی رهبر انقلاب اسلامی دانست. توليد ملی، عزت ملی، اقتصاد مقاومتی، تمدنسازی نوين اسلامی، آسيبشناسی سبك زندگی، منظومهی فكری اسلام درباره آزادی، ثبات و آرامش سياسی، پيچ تاريخی و بيداری اسلامی را میتوان از جمله مهمترين مفاهيم فوق دانست.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) به نقل از پايگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت ايتالله العظمی خامنهای، سال ۱۳۹۱ را بايد يكی از پربارترين سالها به لحاظ طرح مفاهيم مهم در گفتمان انقلاب اسلامی از سوی رهبر انقلاب اسلامی دانست. توليد ملی، عزت ملی، اقتصاد مقاومتی، پيشرفت اسلامی، پيشرفت علمی، تمدنسازی نوين اسلامی، آسيبشناسی سبك زندگی و تدوين فرهنگ زندگی اسلامی، منظومهی فكری اسلام دربارهی آزادی، ثبات و آرامش سياسی، پيچ تاريخی و بيداری اسلامی را میتوان از جمله مهمترين مفاهيم فوق دانست.
از آنجا كه سرعت تحولات سياسی و شكلگيری خردهگفتمانهای اجتماعی و حجم انبوه اخبار و اطلاعات روزمرّه كه ذهن افراد را مشغول میكند -در كنار حادثهسازیهای خبری و سياسی دشمنان نظام اسلامی- ممكن است افكار عمومی را بيش از اندازه و به طور جزئینگرانه به خود مشغول سازد، نگاه جمعبندیشده به مجموعهی مفاهيم فوق و روندی كه هر يك از اين مفاهيم در كلام رهبر انقلاب طی كردهاند، میتواند تا حدی جبرانكنندهی آسيبهای فوق باشد؛ هر چند كه فهم عميق و منظومهوار به هر يك از مفاهيم فوق، فرصتی جدی برای مطالعه و تبيين را میطلبد. در ادامه و بهاجمال، برخی از مهمترين مفاهيم مورد تأكيد رهبر انقلاب در سال گذشته را مرور خواهيم كرد.
1- توليد ملی
در انديشه رهبر انقلاب، پيشرفت مادى كشور اولاً متوقف بر دو عنصر است؛ علم و توليد.۱ از سوی ديگر، پنج سال پيش -يعنی در آغاز سال ۱۳۸۶- ايشان برنامههای دشمن برای مقابله با نظام اسلامی را در سه جمله خلاصه كردند: جنگ روانى، جنگ اقتصادى و مقابله با پيشرفت و اقتدار علمى.۲ بنابراين و به طور طبيعی، شعارهاى سال حلقههایى بود براى ايجاد يك منظومهى كامل در زمينهى مسائل اقتصاد؛ يعنى نوآوری و شكوفايی (۱۳۸۷)، اصلاح الگوی مصرف (۱۳۸۸)، همت مضاعف و كار مضاعف (۱۳۸۹) و جهاد اقتصادى (۱۳۹۰).۳ سال گذشته نيز در ادامهی جهاد اقتصادی ملت ايران، سال توليد ملى و حمايت از كار و سرمايهى ايرانى نام گرفت.
«برای مقابله با توطئههای اقتصادی دشمنان و حفظ روند پيشرفت كشور، ما بايد بتوانيم از كارِ كارگر ايرانى حمايت كنيم، از سرمايهى سرمايهدار ايرانى حمايت كنيم، و اين فقط با تقويت توليد ملى امكانپذير خواهد شد.۴ سهم دولت در اين كار، پشتيبانى از توليدات داخلىِ صنعتى و كشاورزى است. سهم سرمايهداران و كارگران، تقويت چرخهى توليد و اتقان در كار توليد است. و سهم مردم -كه از همهى اينها مهمتر است- مصرف توليدات داخلى است.۵»
از نظر رهبر انقلاب، بايد كارهاى گوناگونى از ابعاد مختلف در جهت تقويت توليد ملی انجام بگيرد: تقويت مهارتها در محيط كار، مسألهى نگرشهاى درست مديريتى، مسألهى توانمندسازى نيروى كار، مسألهى ايجاد احساس امنيت -هم براى كارگران، هم براى سرمايهگذاران- مسألهى مواجههى درست با اخلال اقتصادى، توجه به ايجاد مزيتهاى رقابتى و قابل رقابت بودن قيمتهای تمامشده، سياستگذارى توليدمحور، فرهنگسازى براى مصرف توليد داخلى، ارتقاء كيفيت توليدات داخلى، نوسازى و ابتكار در ماشينها، محصولات، مديريت، ساخت.۶ ابلاغ سياستهای كلی توليد ملی و حمايت از كار و سرمايهی ايرانی در ۲۳ بند، آخرين اقدامی بود كه رهبر انقلاب تاكنون در اين راستا انجام دادهاند.۷
2- عزت ملی
در منطق قرآن، عزت واقعى و كامل متعلق به خداوند و متعلق به هر كسى است كه در جبههى خدایى قرار ميگيرد. در مصاف بين حق و باطل، بين جبههى خدا و جبههى شيطان، عزت متعلق به كسانى است كه در جبههى خدایى قرار دارند. يكى از خطوط اصلى در سيرهى امام، دميدن روح عزت ملى در كالبد كشور است. ملت ما با احساس عزّتى كه از درسهاى انقلاب و امام آموخت، توانست خود را كشف كند. ملت، خود را كشف كرد، توانایىهاى خود را كشف كرد؛ و چنين شد كه ما در اين چند دهه بسيارى از تحقق وعدههاى الهى را با چشم خود ديديم.۸
رهبر انقلاب عزت را به معنى ساخت مستحكم درونى يك فرد يا يك جامعه میدانند كه او را در مقابلهى با دشمن و موانع، مقتدر میكند و بر چالشها غلبه میبخشد. و از آنجا كه استحكام، ساخت درونیِ يك كار مستمرّ و ادامهدار است و ملت بايد دائماً با عوامل ركود و ايستايی مقابله كند، در اينجا است كه ارتباطِ «عزت» و «پيشرفت» مشخص میشود.۹
از نظر رهبر انقلاب، حضرت امام خمينی با حركتش ما را در جادهاى قرار داده كه هرگونه توقف در آن ما را به عقبگرد میرساند. ملتى كه از حقيقت عزت برخوردار شده است و در جادهى پيشرفت قرار گرفته، اگر اين نعمت را كفران كند، دوباره همان سختىها و سياهىهای دوران ذلت بر سرش سايه خواهد افكند.۱۰ از نظر ايشان، تمايل مردم به عزت ملی را بايد جزو واقعيتهای جامعه برشمرد.۱۱ همچنين از نظر ايشان، پيشرفت با مفهوم اسلامی شاخصهايی دارد كه «عزت ملی» جزو مهمترين اين شاخصهها است.۱۲
3- اقتصاد مقاومتی
بيش از دوسال از طرح اين واژه توسط رهبر انقلاب میگذرد. در ديداری كه ايشان با كارآفرينان داشتند، ايجاد «اقتصاد مقاومتی واقعی» در مقابل فشارهای اقتصادی دشمن را به عنوان چشمانداز پيش روی كارآفرينان مطرح كردند.۱۳ قريب يك سال بعد، عدهای از دانشجويان دانشگاه صنعتی شريف ايشان را از تشكيل ستاد دانشجويی برای يافتن راهكارهای اقتصاد مقاومتی آگاه كردند كه با تشويق و تأييد ايشان مواجه گرديد.۱۴
در حقيقت اقتصاد مقاومتی راهكاری است برای مقابله با توطئهی اقتصادی دشمن كه هدف آن، خدشه به رفاه عمومی و نهايتاً جدا كردن مردم از نظام به واسطهی اين فشارها است.۱۵ البته اقتصاد به معنی حصار كشيدن دور خود و فقط انجام يك كارهاى تدافعى نيست، بلكه اقتصاد مقاومتى يعنى آن اقتصادى كه به يك ملت امكان میدهد كه حتى در شرائط فشار هم رشد و شكوفایى اقتصادی داشته باشند.۱۶
مردمىكردن اقتصاد، كاهش وابستگى به نفت، مديريت مصرف به معنی پرهيز از اسراف و همچنين تلاش برای مصرف كالای داخلی، حركت بر اساس برنامه، نگاه علمی به اقتصاد، ثبات در سياستهای اقتصادی، تدوين طرحهای اقتصاد مقاومتی همچون طرح هدفمندی يارانهها، تقويت شركت های دانشبنيان، تبيين علمی ايده ی اقتصاد مقاومتی توسط اساتيد اقتصاد و تقويت توليد داخل، از جمله كارهاى اساسى برای رسيدن به اقتصاد مقاومتی است. تصميمهاى خلقالساعة و تغيير مقررات، جزو ضربههایى است كه به «اقتصاد مقاومتى» وارد میشود و بايد دولتمردان از آن اجتناب كنند.۱۷
4- پيشرفت اسلامی
از نظر رهبر انقلاب، هدفهاى ملت ايران را در يك مفهوم خلاصه میشود و آن مفهوم كليدى عبارت است از «پيشرفت»؛ منتها با تعريفى كه اسلام براى پيشرفت میكند.۱۸ البته پيشرفت، هم عبارت از راه و مسير است و هم هدف است، چرا كه پيشرفت انسان هرگز متوقف نمیشود.۱۹ اما از آنجا كه بالأخره يك مصداق عينى و خارجى براى پيشرفت با مفهوم اسلامى وجود دارد، میتوانيم پيشرفت همهجانبه را به معنى «تمدنسازى نوين اسلامى» بدانيم.
هدف ملت ايران و هدف انقلاب اسلامى ايجاد يك تمدن نوين اسلامى است.۲۰ شاخصهای اصلی تعريف اسلامیِ پيشرفت عبارتند از عدالت، عزت ملی و اعتمادبهنفسِ ملی. البته از نظر رهبر انقلاب پيشرفت ما در شاخص عزت و اعتمادبهنفس مطلوب است، اما در پيشرفت ما در شاخص عدالت به نسبت آنچه اسلام از ما میخواهد، رضايتبخش نيست.۲۱ پيشرفت با تعريف اسلامی زيربناهايی دارد كه عبارتند از ثبات سياسی، زيربناهای اقتصادی، زيربناهای قانونی و نيروی انسانی.۲۲
تفاوت اصلی پيشرفت طبق تعريف اسلامی با پيشرفت در تعريف غربی اين است كه پيشرفت در انديشهی غربی تكبُعدی و تكساحتی است، اما پيشرفت در انديشهی اسلامی اينگونه نيست.۲۳ تمامی مظاهر تمدن غرب و پيشرفتهای ظاهری آن -حتی در علم و سياست- از نظر رهبر انقلاب از جنس پيشرفتهای سختافزاری است. نرمافزار تمدن اسلامی اما عبارت است از آن چيزی كه به آن سبك زندگی، شيوهی زيستن يا فرهنگ زندگی میگويند. اينكه رهبر انقلاب واژهی «سبك زندگی» را در معنی دقيق خود به كار نبردهاند و سعی كردهاند ابعاد جديدی از آن را مبتنی بر فرهنگ اسلامی مطرح كنند، نشاندهندهی ضرورت بومیانديشی در موضوع سبك زندگی و اجتناب از نظريات غربی سبك زندگی است. از نظر رهبر انقلاب، متأسفانه پيشرفت ما پس از انقلاب در موضوع سبك زندگی رضايتبخش نيست.۲۴ بيست پرسش كه ايشان دربارهی سبك زندگی و ضمن سخنانشان در بجنورد مطرح كردند، میتواند و بايد فراروی بسياری از پژوهشهای اجتماعی و انسانی نظام علمی ما باشد.
5- ثبات و آرامش سياسی
مهمترين زيربنای كشور برای پيشرفت در درجهى اول عبارت است از ثبات سياسى. با اينكه از ابتدای انقلاب، دولتهاى گوناگونى با اختلاف نظرها و سلائق سياسى سر كار آمدند، ليكن ثبات كشور از اول انقلاب تا امروز استمرار داشته و كشور به سمت هدفها حركت كرده است.۲۵ به وسيلهی ثبات سياسى و آرامش دستگاههاى حاكميت نظام، ملت فرصت پيدا خواهند كرد كه در ميدان هاى گوناگون، به مسابقهى بزرگ بشرى وارد شوند و پيشتاز باشند. امنيت و آرامش براى يك كشور، جزو مهمترين خواستهها و مفيدترين عوايد يك ملت است.۲۶ شايد بتوان مهمترين علت تأكيدات مكرر رهبر انقلاب بر اين موضوع را انتخابات رياستجمهوری دانست كه پيش روی ملت ايران است. از نظر رهبری تا قبل از انتخابات و در خود انتخابات، بايد همت همهى مسئولان اين باشد كه آرامش سياسى كشور را حفظ كنند و نگذارند فضاى سياسى كشور، جنجالى و متلاطم شود.۲۷
آرامش سياسی كشور آنقدر اهميت دارد كه از نظر ايشان تا روز انتخابات، هر كس تحريك احساسات مردم را در جهت ايجاد اختلاف به كار بگيرد، قطعاً به كشور خيانت كرده.۲۸ حفظ آرامش كشور تا آنجا مهم است كه سؤال از رئيسجمهور در مجلس شورای اسلامی كه حق قانونی مجلس است، در صورتی كه نافی آرامش باشد، بايد از دستور حذف شود،۲۹ چرا كه يكى از حقوق اساسى مهم مردم اين است كه در آرامش روانى و در امنيت روانى زندگى كنند و در كشور امنيت اخلاقى برقرار باشد.۳۰
6- پيچ تاريخی
امروز تاريخ جهان و بشريت بر سر يك پيچ بزرگ تاريخى است. اين پيچ تاريخی عبارت است از تحول از سيطرهى ديكتاتورى بينالمللی صهيونيستی به آزادى ملت ها و حاكميت ارزشهاى معنوى و الهى و تبديل اوضاع جهان به يك شكل و هندسهى جديد.۳۱ نشانهى بزرگ و واضح اين دوران عبارت است از توجه به خداى متعال و استمداد از قدرت لايزال الهى و تكيهى به وحى، قيام در كشورهاى اسلامى عليه ديكتاتورىهاى وابسته، مقدمهسازی براى قيام عليه ديكتاتورى جهانى شبكهى فاسد صهيونيستى و خيزش ناخيزِ ناموفق غرب به رهبرى آمريكا براى تسلط هرچه بيشتر بر منطقهى ما، حوادث امروز اروپا، افول وجههى جهانی آمريكا.۳۲
نكته مهم و قابل اشارهی ديگر اين است كه جمهوری اسلامی در اين پيچ تاريخی و تغيير هندسهی دنيا يك عنصر بیتأثير و بركنار نيست و يك جايگاه ويژه دارد. مهمترين دلايل اين جايگاه ويژه عبارتند از آغاز بيداری اسلامی از ايران، ساخت مستحكم درونی نظام اسلامی، وجود بخش مهمی از منابع انرژی دنيا در ايران، زايش انديشهای ايران در مقابل نازايی تفكر غربی، سرسختی ايران در مقابل شيوههای دشمنی متداول غرب. ايفای نقش مؤثر ايران در اين پيچ تاريخی نيز تا حد زيادی به انجام وظيفهی مسئولان، دانشگاهيان و حوزويان وابسته است.۳۳ اگر مردم ايران در مقطع كنونی در برابر فشارهای وارده از سوی غرب، ايستادگی و مقاومت به خرج دهند، ملت ايران پيروز خواهد شد و آنوقت، مسير تاريخ عوض خواهد شد و زمينهى ظهور ولىّ امر و ولىّ عصر أرواحنالهالفداء آماده خواهد شد.۳۴
برای مطالعه بيشتر دربارهی موضوعات فوق، میتواند به مدخلهای توليد ملی، عزت ملی، اقتصاد مقاومتی، الگوی پيشرفت اسلامی ايرانی، ثبات سياسی، آرامش سياسی، پيچ تاريخی واقع در بخش جستار پايگاه اطلاعرسانی Khamenei.ir مراجعه فرماييد.
پینوشتها:
۱. بيانات در ديدار كارگران نمونه سراسر كشور ۱۳۸۹/۰۲/۰۸
۲. بيانات در اجتماع زائران و مجاوران حرم مطهر رضوى ۱۳۸۶/۰۱/۰۱
۳. بيانات در ديدار كارگزاران نظام ۱۳۹۱/۰۵/۰۳
۴. پيام نوروزى به مناسبت آغاز سال ۱۳۹۱ ۱۳۹۱/۰۱/۰۱
۵. پيام نوروزى به مناسبت آغاز سال ۱۳۹۱ ۱۳۹۱/۰۱/۰۱
۶. بيانات در اجتماع كارگران كارخانجات توليدى داروپخش ۱۳۹۱/۰۲/۱۰
۷. ابلاغ سياستهای كلی توليد ملی، حمايت از كار و سرمايه ايرانی ۱۳۹۱/۱۱/۲۴
۸. بيانات در مراسم سالگرد رحلت امام خمينی (ره) ۱۳۹۱/۰۳/۱۴
۹. بيانات در مراسم سالگرد رحلت امام خمينی (ره) ۱۳۹۱/۰۳/۱۴
۱۰. بيانات در مراسم سالگرد رحلت امام خمينی (ره) ۱۳۹۱/۰۳/۱۴
۱۱. بيانات در ديدار كارگزاران نظام ۱۳۹۱/۰۵/۰۳
۱۲. بيانات در ديدار خانوادههاى شهدا و ايثارگران استان خراسان شمالى ۱۳۹۱/۰۷/۲۲
۱۳. بيانات در ديدار جمعی از كارآفرينان سراسر كشور ۱۳۸۹/۰۶/۱۶
۱۴. بيانات در ديدار جمعی از دانشجويان ۱۳۹۰/۰۵/۱۹
۱۵. بيانات در ديدار كارگزاران نظام ۱۳۹۱/۰۵/۰۳
۱۶. بيانات در ديدار دانشجويان ۱۳۹۱/۰۵/۱۶
۱۷. بيانات در ديدار كارگزاران نظام ۱۳۹۱/۰۵/۰۳؛ بيانات در ديدار رئيسجمهوری و اعضاى هيئت دولت ۱۳۹۱/۰۶/۰۲؛ بيانات در ديدار جمعی از پژوهشگران و مسئولان شركتهای دانشبنيان ۱۳۹۱/۰۵/۰۸؛ بيانات در ديدار دانشجويان ۱۳۹۱/۰۵/۱۶؛ بيانات در اجتماع مردم شيروان ۱۳۹۱/۰۷/۲۴
۱۸. بيانات در اجتماع مردم بجنورد ۱۳۹۱/۰۷/۱۹
۱۹. بيانات در ديدار خانوادههاى شهدا و ايثارگران استان خراسان شمالى ۱۳۹۱/۰۷/۲۲
۲۰. بيانات در ديدار جوانان استان خراسان شمالى ۱۳۹۱/۰۷/۲۳
۲۱. بيانات در اجتماع مردم اسفراين ۱۳۹۱/۰۷/۲۲
۲۲. بيانات در ديدار مسئولان آموزش و پرورش سراسر كشور ۱۳۸۶/۰۵/۰۳؛ بيانات در اجتماع مردم شيروان ۱۳۹۱/۰۷/۲۴
۲۳. بيانات در اجتماع مردم بجنورد ۱۳۹۱/۰۷/۱۹
۲۴. بيانات در ديدار جوانان استان خراسان شمالى ۱۳۹۱/۰۷/۲۳
۲۵. بيانات در اجتماع مردم بجنورد ۱۳۹۱/۰۷/۱۹
۲۶. بيانات در اجتماع مردم شيروان ۱۳۹۱/۰۷/۲۴
۲۷. بيانات در اجتماع مردم شيروان ۱۳۹۱/۰۷/۲۴
۲۸. بيانات در ديدار دانشآموزان و دانشجويان ۱۳۹۱/۰۸/۱۰
۲۹. بيانات در ديدار جمعى از بسيجيان و فعالان طرح «صالحين» ۱۳۹۱/۰۹/۰۱
۳۰. بيانات در ديدار مردم آذربايجان ۱۳۹۱/۱۱/۲۸
۳۱. بيانات در ديدار اساتيد دانشگاهها ۱۳۹۱/۰۵/۲۲؛ بيانات در ديدار مسئولان نظام و ميهمانان كنفرانس وحدت اسلامی ۱۳۹۱/۱۱/۱۰
۳۲. بيانات در ديدار اساتيد دانشگاهها ۱۳۹۱/۰۵/۲۲؛ بيانات در ديدار مسئولان نظام و ميهمانان كنفرانس وحدت اسلامی ۱۳۹۱/۱۱/۱۰
۳۳. بيانات در ديدار اساتيد دانشگاهها ۱۳۹۱/۰۵/۲۲
۳۴. بيانات در ديدار مردم قم ۱۳۹۱/۱۰/۱۹
