اندیشه اقتصادی رهبر شهید نسخهای برای تحقق عدالت و شکوفایی تولید است
احمد انارکی با بیان اینکه رهبر شهید همواره عدالت اقتصادی را در کنار رونق تولید و اقتصاد مقاومتی دنبال میکرد، گفت: تحقق این سه اصل، زمینهساز افزایش تابآوری اقتصاد، تقویت سرمایهگذاری، ایجاد اشتغال و حرکت کشور به سمت رشد پایدار خواهد بود.
عدالت اقتصادی، حمایت از تولید و مقاومسازی اقتصاد در برابر تکانههای خارجی از مهمترین محورهایی است که در اندیشه رهبر شهید جایگاه ویژهای داشت. بسیاری از کارشناسان معتقدند بخش مهمی از این دیدگاهها همچنان میتواند راهگشای اقتصاد ایران در شرایط کنونی باشد؛ بهویژه در دورانی که کشور با فشارهای خارجی، تحریمها و ضرورت تقویت تولید ملی مواجه است. در همین زمینه، خبرنگار ایکنا با احمد انارکیمحمدی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی به گفتوگو نشسته است که مشروح آن را در ادامه میخوانیم.
ایکنا - رهبر شهید همواره بر عدالت اقتصادی تأکید داشتند. این موضوع در اندیشه اقتصادی ایشان چه جایگاهی داشت؟
عدالت اقتصادی را باید یکی از پایههای اصلی اندیشه رهبر شهید دانست. از نگاه ایشان، توسعه زمانی ارزشمند است که همه اقشار جامعه از ثمرات آن بهرهمند شوند. اگر رشد اقتصادی تنها به نفع گروهی خاص باشد، نهتنها به توسعه پایدار منجر نمیشود بلکه شکافهای اجتماعی را نیز افزایش خواهد داد.
رهبر شهید معتقد بودند سیاستهای اقتصادی باید به گونهای طراحی شود که فرصتهای برابر برای فعالیت اقتصادی، سرمایهگذاری، اشتغال و کارآفرینی در اختیار همه مردم قرار گیرد. این نگاه صرفاً محدود به توزیع درآمد نبود، بلکه عدالت را در دسترسی به امکانات، آموزش، منابع مالی، تسهیلات بانکی و زیرساختهای تولید نیز دنبال میکرد.
امروز نیز اگر بخواهیم اقتصاد کشور را به سمت پویایی هدایت کنیم، باید عدالت را به عنوان یک اصل اساسی در تصمیمگیریها مدنظر قرار دهیم. زمانی که سرمایه، امکانات و حمایتهای دولتی به شکل عادلانه توزیع شود، ظرفیتهای مناطق مختلف کشور فعال خواهد شد و این موضوع خود به افزایش تولید و اشتغال منجر میشود.
از سوی دیگر، عدالت اقتصادی موجب افزایش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی خواهد شد. هر اندازه مردم احساس کنند سیاستهای اقتصادی به صورت منصفانه اجرا میشود، مشارکت آنها در فعالیتهای اقتصادی نیز افزایش خواهد یافت و این مسئله به رشد اقتصادی کمک میکند.
ایکنا - یکی دیگر از محورهای اندیشه رهبر شهید، توجه ویژه به تولید بود. این موضوع چه اهمیتی در اقتصاد کشور دارد؟
رهبر شهید به خوبی میدانستند که استقلال سیاسی بدون استقلال اقتصادی پایدار نخواهد بود و مهمترین پایه استقلال اقتصادی نیز تولید است. کشوری که نیازهای اساسی خود را از طریق تولید داخلی تأمین کند، در برابر فشارهای خارجی آسیبپذیری بسیار کمتری خواهد داشت.
ایشان همواره بر حمایت از تولیدکنندگان، صنعتگران، کشاورزان و شرکتهای دانشبنیان تأکید داشتند و معتقد بودند رونق تولید علاوه بر ایجاد اشتغال، موجب افزایش درآمد ملی، کاهش وابستگی به واردات و تقویت ارزش پول ملی میشود.
البته حمایت از تولید تنها به معنای پرداخت تسهیلات نیست. تولیدکننده نیازمند ثبات قوانین، کاهش بروکراسی، دسترسی مناسب به منابع مالی، امنیت سرمایهگذاری و بازار قابل پیشبینی است. اگر این الزامات فراهم شود، سرمایهها به جای حرکت به سمت فعالیتهای غیرمولد، وارد بخش تولید خواهد شد.
در مجلس نیز تلاش کردهایم قوانین مرتبط با بهبود فضای کسبوکار، تسهیل سرمایهگذاری و رفع موانع تولید را تقویت کنیم. تحقق این اهداف نیازمند همکاری همه دستگاههای اجرایی است و نباید اجازه داد تصمیمات مقطعی به تولید آسیب وارد کند.
رهبر شهید بارها تأکید داشتند که اقتصاد کشور باید بر توان داخلی استوار باشد، اما این موضوع هرگز به معنای قطع ارتباط با دنیا نیست؛ بلکه منظور آن است که تعاملات اقتصادی باید بر پایه اقتدار، توان تولید داخلی و منافع ملی شکل گیرد.
ایکنا - رهبر شهید چه نگاهی به اقتصاد مقاومتی داشتند و این مفهوم امروز چگونه باید اجرا شود؟
اقتصاد مقاومتی در اندیشه رهبر شهید یک شعار نبود، بلکه یک راهبرد جامع برای اداره اقتصاد کشور محسوب میشد. ایشان معتقد بودند اقتصادی موفق است که بتواند در برابر بحرانها، تحریمها، شوکهای خارجی و نوسانات جهانی مقاومت کند و مسیر رشد خود را ادامه دهد.
برای تحقق اقتصاد مقاومتی باید وابستگی به درآمدهای ناپایدار کاهش یابد، تولید داخلی تقویت شود، صادرات غیرنفتی توسعه پیدا کند و اقتصاد دانشبنیان مورد حمایت قرار گیرد. همچنین باید نظام مالی، بانکی و مالیاتی به گونهای اصلاح شود که منابع به سمت فعالیتهای مولد هدایت شوند.
یکی از موضوعاتی که رهبر شهید بر آن تأکید داشتند، جلوگیری از خامفروشی و افزایش ارزش افزوده در داخل کشور بود. اگر بتوانیم مواد اولیه را به محصولات با فناوری بالاتر تبدیل کنیم، هم اشتغال بیشتری ایجاد خواهد شد و هم درآمد ارزی کشور افزایش پیدا میکند.
در کنار این موضوع، استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و جوانان متخصص اهمیت فراوانی دارد. امروز اقتصاد جهان بر پایه فناوری حرکت میکند و ما نیز باید از سرمایه انسانی ارزشمند کشور برای افزایش بهرهوری و توسعه تولید استفاده کنیم.
اقتصاد مقاومتی همچنین مستلزم مدیریت صحیح منابع، اصلاح الگوی مصرف، افزایش بهرهوری و مبارزه با فساد است. هر میزان که شفافیت اقتصادی افزایش پیدا کند، زمینه برای رشد تولید و سرمایهگذاری نیز فراهمتر خواهد شد.
ایکنا - این اندیشهها تا چه اندازه میتواند در شرایط فعلی اقتصاد ایران راهگشا باشد؟
معتقدم امروز بیش از هر زمان دیگری به بازخوانی اندیشههای اقتصادی رهبر شهید نیاز داریم. بسیاری از چالشهایی که امروز با آن مواجه هستیم، از جمله کاهش سرمایهگذاری، ضعف بهرهوری، وابستگی برخی بخشها به واردات و مشکلات تولید، با تکیه بر همین اصول قابل مدیریت است.
اگر عدالت اقتصادی محور برنامهریزی قرار گیرد، منابع کشور به صورت هدفمند توزیع شود، حمایت واقعی از تولید انجام گیرد و سیاستهای اقتصاد مقاومتی با جدیت دنبال شود، میتوان بخش قابل توجهی از مشکلات را برطرف کرد.
البته تحقق این اهداف نیازمند هماهنگی میان دولت، مجلس، بخش خصوصی و نخبگان دانشگاهی است. سیاستگذاری اقتصادی باید از تصمیمات مقطعی فاصله بگیرد و بر اساس برنامههای بلندمدت انجام شود. سرمایهگذار نیز زمانی وارد میدان میشود که ثبات، شفافیت و امنیت اقتصادی را احساس کند.
رهبر شهید همواره بر نقش مردم در اقتصاد تأکید داشتند. حضور فعال مردم در عرصه تولید، سرمایهگذاری و کارآفرینی میتواند موتور محرک اقتصاد کشور باشد. دولت باید زمینه این مشارکت را تسهیل کند و موانع غیرضروری را از پیش روی فعالان اقتصادی بردارد.
امروز نیز اگر بخواهیم اقتصادی پویا، مقاوم و عدالتمحور داشته باشیم، باید همان اصولی را دنبال کنیم که رهبر شهید بر آنها تأکید داشتند؛ یعنی توجه همزمان به عدالت، تولید، دانش، بهرهوری، شفافیت و مشارکت مردم. این اصول نهتنها متعلق به گذشته نیست، بلکه میتواند نقشه راه آینده اقتصاد ایران نیز باشد. بازخوانی این اندیشهها فرصتی برای بازنگری در سیاستهای اقتصادی و حرکت به سمت اقتصادی مردمی، مولد و مقاوم است؛ اقتصادی که بتواند در برابر تهدیدها ایستادگی کند و زمینه رفاه، اشتغال و پیشرفت پایدار را برای همه مردم فراهم آورد.
انتهای پیام
