جهانگردی با تعاملات ميان فرهنگی مسلمانان، زمينه گسترش اسلام را فراهم میآورد
اهتمام قرآن به طبيعت و سير در آن با اهدافی متعالی چون اثبات خدای يگانه صورت گرفته تا جهانگردی در تمدن اسلامی و ميان مسلمانان از موقعيت برجستهای برخوردار شود و همين گشت و گذارها علاوه بر تعاملات ميان فرهنگی ملتهای مسلمان، زمينه گسترش روزافزون اسلام را فراهم میآورد.
گروه اجتماعی: اهتمام قرآن به طبيعت و سير در آن با اهدافی متعالی چون اثبات خدای يگانه صورت گرفته تا جهانگردی در تمدن اسلامی و ميان مسلمانان از موقعيت برجستهای برخوردار شود و همين گشت و گذارها علاوه بر تعاملات ميان فرهنگی ملتهای مسلمان، زمينه گسترش روزافزون اسلام را فراهم میآورد.
حجتالاسلام والمسلمين سيدمحمد هاشمی، مدرس حوزه علميه در خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان جنوبی، درباره سفرهای مذهبی و تأثير آن بر روحيه افراد گفت: در قرآن كريم در سوره فصلت آيه 53 از دو آيه و نشانه توحيدی سخن گفته و فرموده است: «سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ؛ بهزودى نشانههاى خود را در افقها[ى گوناگون] و در دلهايشان بديشان خواهيم نمود تا برايشان روشن گردد كه او خود حق است آيا كافى نيست كه پروردگارت خود شاهد هر چيزى است».
وی تصريح كرد: در اين آيه خداوند از دو نشانه توحيد يعنی آيات آفاقی همچون آفرينش خورشيد و ماه و ستارگان و انواع جانداران و گياهان و كوهها و درياها و ديگر مخلوقات و آيات انفسی مانند آفرينش دستگاههای مختلف جسم انسان و شگفتیهای روح او سخن گفته است.
اين مدرس حوزه با اشاره به اينكه در كنار اين آيه خداوند در آيات متعددی نيز مردم را به سير و سفر در طبيعت و ديدن آثار و عجايب خلقت و نيز تأمل در آثار گذشتگان دعوت كرده است، ادامه داد: از منظر قرآن نگريستن در پديدههای طبيعی، معرف عظمت و قدرت پروردگار و مظهر علم و حكمت او هستند، توجه به طبيعت چنان در معجزه جاويد پيامبر اعظم(ص) جايگاه برجستهای دارد كه افزون بر 750 آيه قرآن به پديدههای طبيعی اشاره كرده و بيش از 10 درصد آيات قرآن به موضوع طبيعت اختصاص يافته است.
حجتالاسلام هاشمی افزود: سيمای طبيعت در قرآن اين همه اهتمام قرآن به طبيعت و سير در آن كه با رويكرد و اهدافی متعالی چون اثبات خالق و خدای يگانه يكتا صورت گرفته سبب شده است تا سير و سفر و جهانگردی در تمدن اسلامی و ميان مسلمانان از موقعيت برجستهای برخوردار شود و همين گشت و گذارها علاوه بر تعاملات ميان فرهنگی، ملتهای مسلمان، زمينه گسترش روزافزون اسلام را در اقصی نقاط جهان فراهم میآورد.
وی درباره اهميت سفر در آيات قرآن و روايات اسلامی گفت: سفر يكی از ضروريات زندگی انسان است كه در آيات قرآن و روايات معصومين(ع) بر اهميت آن تأكيد شده است.
اين مدرس حوزه با اشاره به اينكه در قرآن بيش از شش آيه وجود دارد كه انسان را به سير و سفر و البته عبرت گرفتن از سرنوشت گذشتگان دعوت میكند، اظهار كرد: خداوند در آيه 46 سوره حج میفرمايد: «أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَكِن تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ؛ يا در (روی) اين زمين سير نكردهاند تا برای آنها دلهايی پيدا شود كه بدان بينديشند يا گوشهايی كه بدان بشنوند؟! زيرا در حقيقت چشمهای ظاهر كور نمیشود و لكن دلهايی كه در ميان سينههاست كور میگردد».
حجتالاسلام هاشمی با بيان اينكه از آنچه در آيات قرآن و روايات اسلامی آمده است، میتوان دريافت كه از ديدگاه اسلام سفر بايد با جهتگيری و نگرش خاصی انجام شود كه همان جهتگيری توحيدی و نگرش دينی است، تأكيد كرد: آيات مربوط به سفر به انسان تذكر می دهد كه سفر كنيد تا نشانههای گذشتگان را ببينيد و از آنها عبرت بگيريد و سرانجام كار تكذيبكنندگان(حق) را ببينيد، خداوند در سوره انعام آيه 11 میفرمايد: «قُلْ سِيرُواْ فِي الأَرْضِ ثُمَّ انظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ»، نظر كردن در چيزى، عبارت است از كوشش براى فهم آن از راه چشم و فكر و استدلال؛ به پيامبر خود دستور میدهد كه به آنها بگويد: در روى زمين گردش و سفر كنيد و با چشم ظاهر و چشم باطن، بنگريد كه آنهایى كه حق را مسخره و تكذيب میكردند، به چه سرنوشتى گرفتار شدند؟.
اين مدرس حوزه ادامه داد: قرآن در آيه 20 سوره عنكبوت به اين موضوع اشاره دارد كه در سفر انسان با راز آفرينش و خلقت و شگفتیهای هستی آشنا میشود «قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ يُنشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ؛ بگو: در زمين سير كنيد و بنگريد چگونه آفرينش را آغاز كرد؟ سپس خدا نشأه آخرت را پديد خواهد آورد همانا خدا بر هر چيزی توانا است».
حجتالاسلام هاشمی با اشاره به اينكه يكی از تأثيرات مهم سفر را علاوه بر آشنايی انسان با طبيعت و تاريخ و بقيه انسانها، عبرت گرفتن از گذشته است، خاطرنشان كرد: يكی از تأكيدات اسلام سفر انسان به مكانهای تاريخی و پند و اندرز گرفتن از سرنوشت انسانهای گذشته است و اينكه مردمان گذشته چه آداب و رسومی داشتند و چگونه زندگی میكردند؛ ديدن اين آثار، اطلاعات انسان را افزايش میدهد. اين اطلاعات و آگاهیها نوع نگاه و نگرش انسان را دگرگون میكند و سطح بينش انسان را تغيير میدهد و انسان را به كمال نزديك میكند.
وی با اشاره به اينكه يكی از تأثيرات مهم سفر تعامل بين انسانهاست كه موجب میشود آنها با فرهنگ، دين، آداب و رسوم يكديگر آشنا شوند، افزود: در تاريخ آمده است برخی از پيامبران الهی با هدف تبليغ دين سفر میكردند كه به آن سفرهای تبليغی میگفتند.
اين مدرس حوزه در خراسان جنوبی با بيان اينكه سفر از نظر اسلام يك ويژگی جالب دارد و آن توجه به جهان هستی و نگاه كردن به نعمتهای الهی، لذت بردن از آن و البته تأمل در آيات و نشانههای خداوند و عبرت گرفتن از سرنوشت گذشتگان است، يادآور شد: سفر با ويژگیهای مورد نظر اسلام به فطرت انسان نزديكتر است چون همواره آخرت و جهانی ديگر را ياد انسان میآورد بهويژه اينكه اگر انسان بداند در پس همه اين سفرها و لذت بردنها، سفری در پيش دارد كه تصميم گيرنده و انتخابكننده آن نيست، نمیتواند زمان آن را پيشبينی كند سفری كه از رفتن به آن نيز گريزی نيست و آن سفر آخرت است.
