معرفی شاكله تفسير «تسنيم» و نحوه تنظيم آن/ هر آيه؛ يك فصل مجزا

گروه انديشه: مدير پژوهشكده قرآن و عترت پژوهشگاه علوم وحيانی معارج ضمن معرفی شاكله تفسير «تسنيم» و نحوه تنظيم آن، اظهار كرد: اگر تفسير تسنيم را مانند ساير كتاب‌ها دارای فصول مختلف بدانيم، در اين تفسير هر آيه‌ای يك فصل از آن را تشكيل می‌دهد.

حجت الاسلام و المسلمين علی اسلامی، مدير پژوهشكده قرآن و عترت پژوهشگاه علوم وحيانی معارج در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا)، به معرفی تفسير تسنيم، اثر آيت‌الله جوادی آملی و نكاتی در خصوص اين تفسير پرداخت.

اسلامی گفت: تفسير تسنيم همان درس‌های تفسيری آيت‌الله جوادی‌آملی است كه برای طلاب و فضلا و پژوهشگران در حوزه علميه قم بيان می‌كنند كه تاكنون 28 جلد آن منتشر شده است و جلد29 آن هم اكنون در حال چاپ است و در روزهای آينده به علاقه‌مندان عرضه خواهد شد. مجلدات بعدی اين تفسير نيز كه هم‌اكنون تنظيم شده و آماده بازنگری آيت‌الله جوادی آملی است، ان‌شاالله به تدريج و در روزهای آينده منتشر خواهد شد.

وی افزود: مجلداتی كه تا كنون چاپ شده‌اند، در بر دارنده آيات قرآن كريم از آغاز تا آيه 126 سوره اعراف است. بنابراين جلد 30 كه آيات 127 تا 206 سوره اعراف را در بر دارد، پايان‌بخش سوره اعراف خواهد بود و اين نكته را يادآور می‌شوم كه كار تحقيق و تنظيم مجلدات بعدی از جلد 30 تا جلد 68 انجام گرفته و آماده بازنگری آيت‌الله جوادی آملی است و درس ايشان هم‌اكنون در مسجد اعظم قم كه برای طلاب و فضلای حوزه علميه قم ارائه می‌شود، در سوره مباركه احزاب است.

اين محقق قرآنی اضافه كرد: تنظيم و تدوين تفسير تسنيم تا جلد 68، به سوره مباركه عنكبوت رسيده است، اما بعد از سوره عنكبوت، سوره‌های روم، لقمان و سجده تاكنون تنظيم نشده و پيش‌بينی می‌كنيم كه مجلدات تسنيم تا حدود 85 يا 90 جلد برسد.

اسلامی افزود: درباره شاكله تفسير تسنيم بايد اين نكته را بگوييم كه در تفسير تسنيم هر آيه به صورت يك فصل عرضه می‌شود؛ يعنی اگر تفسير تسنيم را مانند ساير كتاب‌ها دارای فصول مختلف بدانيم، هر آيه‌ای در تفسير تسنيم يك فصل از اين كتب را تشكيل می‌دهد و به اين‌گونه نيست كه مجموعه‌ای از آيات باهم تفسير و تبيين شود، بلكه هر آيه جداگانه به صورت يك فصل درآمده و البته گاهی ارتباط دو آيه و سه آيه به گونه‌ای است كه از يكديگر قابل تفكيك نيستند و در يك فصل قرار می‌گيرند.

وی افزود: در تفسير تسنيم، ابتدا آيه نوشته می‌شود و بعد به جای ترجمه آيه‌ای كه قرار است تفسير شود و موضوع و مورد بحث قرار گيرد، گزيده و خلاصه‌ای از تفسير آيه می‌آيد؛ مثلا اگر مباحث تفسيری آيه 20 صفحه از كتاب را در برگرفته باشد، 20 سطر تقريبا معادل هر صفحه 1 سطر خلاصه و به‌صورت گزيده تفسير ارائه می‌شود.

ايشان اضافه كرد: بنابراين مخاطبان كتاب وقتی گزيده تفسير را مشاهد می‌كنند، چكيده‌ای از مباحث تفسيری آيه را دريافت می‌كنند. بعد از گزيده تفسير مفردات و واژه‌های آيه بررسی می‌شوند و بعد از بررسی مفردات، بحث تفسيری آيه ارائه می‌شود و بعد از بحث‌های تفسيری، بحثی در تفسير تسنيم تحت عنوان اشارات و لطايف خواهيم ديد كه مباحثی هستند كه گاهی سطح آن‌ها از سطح تفسيری هم بالاتر و دقيق‌تر است.

اسلامی‌ همچنين اظهار كرد: اين نكات مواردی است كه آيت‌الله جوادی آملی در كنار آيه و در پيرامون آيه مطرح كرده‌اند، اما مستقيما قابل برداشت از آيه نيستند و پايان‌بخش بحث هر آيه هم مبحثی تحت عنوان بحث روايی است كه مفسر اين تفسير، روايات تفسيری را در مبحث بحث روايی بررسی می‌كند. بنابراين بحث تفسيری در قالب گزيده تفسير و مفردات و خود عنوان تفسير اشاره می‌شود و نكات جانبی و پيرامونی تحت عنوان اشارات و لطايف مطرح می‌شود. همچنين رواياتی كه از پيامبراكرم(ص) يا اهل‌بيت(ع) درباره آيه رسيده است، تحت عنوان بحث روايی ارائه می‌شود. اين شاكله كلی مباحثی است كه در ذيل يك آيه در تفسير تسنيم مطرح می‌شود.