فيلمسازان برای به تصويركشيدن زندگی روحانيون بايد با اقتضائات آن آشنا باشند
دبير نخستين جشنواره - همايش «روحانی در قاب سينما» گفت كسی كه میخواهد به زندگی خانواده يك روحانی بپردازد، بايد با اقتضائات آن نيز آشنا باشد، اين مسئله هم درباره ديگر اقشار وجود دارد.
گروه هنر: دبير نخستين جشنواره - همايش «روحانی در قاب سينما» گفت: كسی كه میخواهد به زندگی خانواده يك روحانی بپردازد، بايد با اقتضائات آن نيز آشنا باشد، اين مسئله هم درباره ديگر اقشار وجود دارد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، نشست تخصصی «روحانی، سينما و خانواده» در قالب نخستين جشنواره ـ همايش «روحانی در قاب سينما» روز گذشته 10 ارديبهشت ماه، با حضور حجتالاسلام و المسلمين علی سرلك (دبير جشنواره روحانی در قاب سينما)، منوچهر محمدی (تهيهكننده)، همايون اسعديان (كارگردان) و محمدتقی فهيم (مجری و كارشناس) برگزار شد.
در ابتدای اين جلسه حجتالاسلام سرلك دبير جشنواره در سخنانی اظهار كرد: بحث اين جلسه درباره نقش و جايگاه خانواده در سينمايی است كه به موضوع روحانی میپردازد؛ موضوعی كه میخواهد بداند خانواده كه يكی از مهمترين اركان جامعه است، چگونه در فيلمهای سينمايی با محوريت حضور روحانی ترسيم میشود. در اين ميان درباره جايگاه روحانيت در اين بحث دو نوع نگاه را میتوان مورد توجه قرار داد؛ ابتدا اينكه ارزيابی كنيم كه خانواده روحانی در سينما چگونه ترسيم میشود و در قسم دوم خانواده از نگاه روحانی چه تعريفی دارد.
وی افزود: اگر سينما و سينماگر به دنبال اين است كه از اقتدار فرهنگی و فكری روحانيت بهرهمند شود در ابتدا بايد به اين مسئله توجه كند چه نگاهی را میخواهد در كارش لحاظ كند، زيرا با توجه به اين مهم است كه نوع نگاه به روحانيت در سينما میتواند ارزيابی شود. باالطبع درباره خانواده كه موضوع اين بحث است هم قادر است چنين ويژگی را قائل شد.
حفظ شان روحانیت در سینما
دبير جشنواره روحانی در قاب سينما در بخش ديگری از سخنان خود درباره اينكه نمیتوان به ويژگیهای زمينی روحانی پرداخت، چنين گفت: مسلما میتوان روحانی را در سينما به شكلی تصوير كرد كه وجه زمينی داشته باشد، اما اين گفته بدان معنا نيست كه شأن اين قشر زير سوال رود؛ قشری كه هرگاه افتخاری برای ايران اسلامی به دست آمده، در آن نقش داشتهاند.
سرلك ادامه داد: برای اينكه بدانيم چگونه بايد نقش زمينی روحانيت را در سينما ترسيم كنيم كه دچار خطا نشويم بايد در ابتدا يك تحليل فرامتنی از موضوع داشته باشيم تا همانگونه كه گفته شد شان و جايگاه روحانيت حفظ شود.
وی در بخش ديگری از سخنان خود گفت: عناوينی مثل ثقتالاسلام يا حجتالاسلام برای روحانيون نشان دهنده اين است كه وجه حجيت داشتن میبايست مورد توجه قرار گيرد، حجيتی كه در پرداختهای سينمايی بايد حتما بدان توجه شود و به نوعی به آن خدشه وارد نشود.
اين روحانی با توجه به اينكه در اين نشست كارگردان و تهيهكننده «طلا و مس» حضور داشتند، درباره جايگاه خانواده در اين فيلم گفت: اين فيلم كه جزء آثار خوب سينمای ايران است و میتواند هر بينندهای را تحت تاثير قرار دهد، خانواده يك روحانی را ترسيم میكند، اما آيا به واقع آنچه در فيلم میبينيم نمادی از خانواده يك روحانی است؟ آيا آنچه كه در فيلم میبينيم معدلی از زندگی شخصی روحانيون است؟
لزوم توجه به اقتضائات زندگی شخصی روحانیون در فیلمهای سینمایی
وی اضافه كرد: البته گفته فوق بدان معنا نيست كه خانواده روحانی را دستنيافتنی ترسيم كنيم، ولی حداقل كسی كه میخواهد به زندگی خانواده يك روحانی بپردازد، بايد با اقتضائات آن نيز آشنا باشد. اين مسئله هم درباره ديگر اقشار وجود دارد، بدين معناكه اگر قرار است خانواده يك تاجر يا پزشك را نشان دهيم بايد به آنچه كه بر زندگی كليت آن قشر حاكم است، پايبند باشيم.
دبير جشنواره «روحانی در قاب سينما» در خاتمه سخنانش تأكيد كرد: روحانيت طی سالها به مردم راه رسم خوب زندگی كردن را آموخته است، پس در فيلمها بايد دقت شود كه اين نكته مورد توجه قرار گيرد؛ مطلبی كه در فيلم «طلا و مس» با وجود كيفيت خوب هنری، مورد توجه قرار نگرفت؛ بدين معنا كه شخصيت پرستار فيلم به روحانی میآموزد كه دوستداشتنش را برای همسرش بيان كند. اين بخش از فيلم با آنچه كه روحانيت تا به حال در جامعه كرده مطابقت ندارد، روحانيتی كه هميشه مبلغ عشق و دوستی در جامعه است.
در ادامه اين جلسه فهيم كارشناس اين جلسه تصريح كرد: در بخش سينمای داستانی، سينمای ما درباره پرداختن به روحانيت خيلی ضعيف عمل كرده است، به نحوی كه در حوزه سينمای داستانی ما بيش از 20 كار در اين حوزه نداشتهايم، روحانيتی كه طی قرنها هميشه در قلب و كنار مردم بوده است، پس ضروريست كه بدان توجه جدیتر میشد. من اين كمكاری را هم ناشی از كم ظرفيتی سينمای ايران میدانم.
وی افزود: در ميان آثاری كه به روحانيت پرداخته من دو فيلم «زير نور ماه» و «طلا و مس» را جز آثاری میدانم كه نگاه ارزشمندی به روحانيت داشتهاند. فيلم اول (زير نور ماه) كاری بود كه به مناسبات اجتماعی يك طلبه كه میخواست با مردم پيرامون خود ارتباط برقرار كند میپرداخت و فيلم دوم نيز اثری بود كه زندگی شخصی روحانيت را مورد توجه قرار میداد.
در اين بخش از جلسه منوچهر محمدی هم در خصوص جشنواره ـ همايش «روحانی در قاب سينما» بيان كرد: زمانی كه از من دعوت شد تا در اين جلسه حضور داشته باشم با آغوش باز آن را پذيرفتم، چون معتقدم كه اين رويداد میتواند گامی بزرگ در نزديكی روحانيت و سينما باشد، البته اميدوارم با حمايتهايی كه از اين رويداد خواهد شد سالهای بعد نيز شاهد برگزاری اين رويداد سينمايی باشيم.
حفظ استقلال جشنواره دلیلی برای موفقیت آن
وی تاكيد كرد: من برای برگزاری اين جشنواره و همين طور اين جلسات سه توصيه دارم؛ ابتدا اينكه دقت شود اين جشنواره به سمتی نرود كه برای بقايش به برخی ديدگاهها و نظرات نامرتبط تن داده شود. دوم اينكه بايد اساس كار در اين رويداد، گفتمان باشد، چون با دستور يا بخشنامه هيچگاه نتيجه مثبت در سينما حاصل نخواهد شد. مطلب ديگر هم اين است كه ما در اين رويداد تصويرگر اسلامی باشيم كه وجه بارزش عملی بودن آن باشد در كلامی ديگر مبلغ اسلام در عمل باشيم.
اين تهيهكننده ادامه داد: اما درباره موضوع مورد نظر كه خانواده و روحانيت است بايد بگويم كه ما كم كار بودهايم، چرا كه مسئله و حساسيتهايی در اين حوزه وجود دارد كه كار كردن در اين زمينه را برای ما دشوار میكند، ولی اميدواريم كه به مدد اينگونه جشنواره اين دشواریها از بين برود.
اسعديان كارگردان «طلا و مس» هم به عنوان آخرين سخنران اين مراسم تصريح كرد: «طلا و مس» را میتوان اولين كاری دانست كه در آن به نوعی به زندگی شخصی و خانوادگی روحانيت پرداخته شده است؛ فيلمی كه برای ساخت آن ما ساعتها با روحانيون و طلبهها به مشاوره نشستيم. در اين ميان برای من جای تعجب داشت كه هنگام پخش اين فيلم در حوزه، طلبهها تا به اين اندازه از فيلم استقبال كردند.
وی افزود: من كار كردن در حوزه روحانيت به ويژه موضوعاتی كه میخواهد به زندگی شخصی آنها بپردازد را كمی دشوار میدانم. برای مثال در زمان نگارش فيلمنامه «طلا و مس» برخی مشاوران روحانی فيلم به ما میگفتند كه اين تصوير ساخته نشود، چون اجازه پخش پيدا نخواهد كرد. اين سختگيریها كه در برخی مواقع غيرضروريست فيلمساز را مجبور میكند كه قيد كار كردن در اين حوزه را بزند.
وی در پايان اين جلسه تاكيد كرد: عقيده من اين است كه برای اينكه بتوانيم نگاهی صحيح به روحانيت داشته باشيم بايد در ابتدا بتوانيم آنان را در فيلمها زمينی كنيم، يعنی بتوانيم نشان دهيم كه در مواقعی ممكن است يك روحانی هم اشتباه كند. مطلب ديگر اينكه مراوده و گفتوگو بين روحانيت و سينماگران بايد دو طرفه باشد، نه اينكه بخشی ناظر بر ديگری باشد. در اين زمان است كه میتوان از اين جلسات نتيجه گرفت.
