بالابردن آستانه تحمل لازمه پرداخت طنزگونه به روحانيت در سينماست
كارگردان فيلم «مارمولك» در نشست «روحانيت، طنز و سينما» با بيان اين كه كار طنز در سينما نيازمند آستانه تحمل است، گفت برای اينكه بتوان در بحث روحانيت نگاهی طنزگونه در سينما داشت در ابتدا بايد آستانه تحمل را بالا برد؛ خصيصهای كه بايد از سوی مديران فرهنگی لحاظ شود.
گروه هنر: كارگردان فيلم «مارمولك» در نشست «روحانيت، طنز و سينما» با بيان اين كه كار طنز در سينما نيازمند آستانه تحمل است، گفت: برای اينكه بتوان در بحث روحانيت نگاهی طنزگونه در سينما داشت در ابتدا بايد آستانه تحمل را بالا برد؛ خصيصهای كه بايد از سوی مديران فرهنگی لحاظ شود.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، دومين نشست تخصصی نخستين جشنواره ـ همايش «روحانی در قاب سينما» با عنوان «روحانيت، طنز و سينما» با حضور كمال تبريزی (كارگردان)، حسين معززینيا (مجری و كارشناس) و حجتالاسلام والمسلمين زائری (كارشناس) روز گذشته 10 ارديبهشتماه در سالن سه سينما فلسطين برگزار شد.
در ابتدای اين جلسه تبريزی با بيان اينكه اصل و ماهيت سينما فيلمنامه است، اظهار كرد: معتقدم فيلمنامه اصلیترين بخش هر كار سينمايی است كه كيفيت را تعيين میكند، اما برای اينكه اين كيفيت استانداردهای خوبی داشته باشد بايد امكان آزمون و خطا را در آن باز گذاشت تا به واسطه آن بتوان برای سينمای ايران راه نجاتی يافت؛ كاری كه سينمای جهان كه هاليوود مثال بارز آن است انجام داده و امروز نيز نتيجه آن را میبينند.
وی افزود: من فيلمی چون «مارمولك» و در ادامه فيلمهايی كه با موضوع روحانيت ساخته شده را سرآغاز مسير نوپايی میدانم كه بايد طی شود تا در گذر زمان شاهد بلوغ سينما باشيم. حال ممكن است در اين راه برخی مخالفتها و سختیها پيش آيد كه بايد آن را با دقت پشت سر گذاشت. اتفاقی كه درباره «مارمولك» رخ داد؛ فيلمی كه به درستی برای خيلیها حتی آنهايی كه فيلم را نديده بودند، اما نقدش میكردند درك نشد.
اين فيلمساز در بخش ديگری از سخنان خود تصويرسازی درست از روحانيت در سينما را با ذكر مثالی چنين توضيح داد: زمانی كه برای ساخت مستندی به جبهه رفته بودم با روحانی برخورد كرديم كه زياد از سوی رزمندگان مورد توجه قرار نمیگرفت، اما در همان منطقه روحانی ديگری بود كه رزمندهها به شدت با وی صميمی بودند. وقتی دليل آن را پرسيدم؟ گفتند كه روحانی اول با بچهها به خط نمیرود، اما روحانی دوم هميشه با بچههاست به ويژه در خط مقدم. اين مثال را برای اين زدم كه بگويم كه آن چيزی كه میخواهيم از روحانيت در سينما ترسيم كنيم بايد مطابق با واقعيت باشد و در شخصت فرازمينی ترسيم نشود.
وی در بخش ديگری از سخنان خود تاكيد كرد: روحانی در آيين مسيحيت با مردم فاصله دارد، بدين معنا كه از جنس مردم نيست، اما در اسلام چنين نيست، زيرا روحانيت با مردم زندگی میكند به همين دليل هم معجزه اسلام، قرآن است؛ معجزهای كه بر كلام استوار است. منظور از بيان اين گفته اين است كه اگر روحانيت بخواهد تمايز پيدا كند، دستنيافتنی میشود و تا زمانی كه اين قشر خود دستنيافتنی باشند در سينما به آنان نمیتوان پرداخت.
زبان طنز آسنانه تحمل طلب میكند
تبريزی با بيان اين كه كار طنز در سينما نيازمند آستانه تحمل است، گفت: برای اينكه بتوان در بحث روحانيت نگاهی طنزگونه در سينما داشت در ابتدا بايد آستانه تحمل را بالا برد؛ خصيصهای كه بايد از سوی مديران فرهنگی لحاظ شود. مسئله ديگر اينكه آثار طنز را نبايد با فيلمهای جدی مقايسه كرد، چون مقايسهای نادرست است.
در ادامه اين جلسه معززینيا هم در سخنانی بيان كرد: در سينما ما معمولا به سه شكل به روحانيت توجه شده است؛ ابتدا فيلمهايی چون «زير نور ماه»كه میخواهند نشان دهند كه يك روحانی در پی برقراری ارتباط با جامعه پيرامون خويش است. رويكرد دوم فيلمهايی نظير «آفتاب، مهتاب، زمين» هستند كه روحانيت را تافتهای جدای از مردم تصوير میكنند. شكل سوم هم فيلمهايی نظير «رسوايی» كه روحانی را به نوعی در تقابل با جامعه ترسيم میكند.
وی در ادامه درباره جايگاه طنز در اين حوزه بيان كرد: «مارمولك» تنها كاری است كه سعی كرده نگاهی طنز به اين موضوع داشته باشد، پس از آن ديگر فيلمی نداشتيم كه نگاهی طنز به اين حيطه داشته باشند؛ چراكه اين اجازه داده نمیشود.
در اين جلسه زائری به عنوان آخرين سخنران هم تصريح كرد: طنز يكی راههای كليدی برقراری ارتباط روحانيت و سينماست. روشی كه میتواند كاربرد بسيار زيادی داشته باشد؛ اين ويژگی با «مارمولك» در حال روی دادن بود، اما اين اجازه در ادامه از سينما گرفته شد.
وی اضافه كرد: من اين را خطرناك نمیدانم كه سينما بخواهد با زبان طنز به روحانی بنگرد، بلكه خطرناك آن زمان است كه سينما نخواهد روحانيت را ببيند. منظور من از اين گفته اين است كه اگر ما آستانه تحمل خود را در مقابل فيلمهايی كه به زبان طنز به روحانيت مینگرند، بالا بريم، مسلم بدانيد نتيجه خيلی خوبی خواهيم گرفت.
زائری در ادامه تاكيد كرد: اين عدم واقعنگری درخصوص روحانيت سبب طلم به اين قشر شده است، به نحویكه مردم باور نمیكنند كه اين قشر همانند خودشان است و مثل آنها با مشكلات مالی رو به رو هستند درصورتی كه كه روحانيت قشری بوده كه نسبت به كل، بيشترين شهيد را داه است يا پدران روحانی، بيشتری آمار را در ميان پدران شهدا به لحاظ كمی دارا هستند، حتی به لحاظ اقتصادی قشری زيادی از روحانيت با سختیهای ناشی از گرانی و تورم دست وپنجه نرم میكنند.
زندگی واقعی روحانيت ترسيم شود
اين كارشناس سينما و حوزه در پايان خاطرنشان كرد: مقام معظم رهبری در سخنرانی اخيرشان در اجلاس علما و بيداری اسلامی، يكی از ابزارهای موثر را در رسيدن به بيداری، سينما توصيف كردند، پس مطلوب نيست كه وقتی ايشان بارها نشان دادهاند كه سينما تا چه حد پتاسيل برای تبليغ دين دارد از آن غافل شويم.
