حركت و پويايی مسلمانان از فرهنگ شهادت نشئت می‌گيرد

گروه ادب: نويسنده و محقق حوزه علوم سياسی با اشاره به بيداری اسلامی و چالش‌های آن گفت: بيداری اسلامی و حركت و پويايی آن‌ها در اين مسير از فرهنگ شهادت نشئت می‌گيرد.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، نشست «بيداری اسلامی، ريشه‌ها، خاستگاه، آينده و چالش‌های فرارو» ظهر امروز شنبه، 14 ارديبهشت‌ماه با حضور مهدی ذوالفقاری، عضو هيئت علمی دانشگاه لرستان، نويسنده و محقق حوزه علوم سياسی و عليرضا صدرا، عضو هيئت علمی دانشگاه تهران و مؤلف كتاب‌های سياسی در سرای اهل قلم بيست و ششمين نمايشگاه بين‌المللی كتاب تهران برگزار شد.

عليرضا صدرا با اشاره به نظريه‌های موجود در حوزه ريشه‌يابی تحولات منطقه گفت: يكی از اين نظريه‌ها اين است كه تغييرات را جابه‌جايی قدرت می‌داند و نظريه بعدی آن‌ها را در شمار تغييرات ساختاری و در حقيقت اصلاحات سياسی بررسی می‌كند و سومين نظريه سياسی كه صحيح‌تر به نظر می‌رسد، اين مقوله‌ها را فراتر از اصلاحات و در شمار انقلاب دسته‌بندی می‌كند و معتقد است مردم اين جوامع در پی شعائر دينی هستند و استقلال و آزادی برای آن‌ها اهميت زيادی دارد.

وی با اشاره به تفاسير بيان شده برای اين نظريه‌ها افزود: يكی از اين تفاسير بدبينانه است كه تمامی تحولات را تحت تأثير عوامل بيگانه و كشورهای غربی به ويژه آمريكا می‌‌داند و معتقد است اين كشورها در پی ايجاد شبه دموكراسی برای دگرگونی جغرافيای سياسی حاكم و تجزيه دولت‌ها و سرزمين‌های بزرگ هستند و اين نظريه در گذشته قوت بسياری داشت و اكنون چندان مورد تأييد نيست.

صدرا تفسير دوم را انقلاب يا بهار عربی عنوان و اظهار كرد: در تفسير دوم اين انقلاب يا همان بهار عربی دو عنصر اصلی «عربی» و «بهار» را دارد كه واژه عربی يعنی محدود به جامعه عربی بوده و اسلامی نيست از اين رو كسانی كه بهار عربی را مطرح می‌كنند قصد دارند محدوده آن را جمع و از گستردگی آن جلوگيری كنند و واژه بهار نيز به دليل گذرا بودن آن مطرح می‌شود.

وی ادامه داد: تفسير سوم اين رخدادها را انقلابی برای بيداری می‌داند كه شامل مؤلفه‌های انقلاب، خيزش، اسلامی و بيداری است و در اين رخدادها چهره‌های علمی روی كار آمده و شخصيت‌های سياسی مانند گذشته قدرت را در دست ندارند و خيزش به جهت حركت و پويايی است كه در فرهنگ شهادت معنا می‌يابد و اين امر در تئوری شيعه قوی‌تر است كه در حال حاضر عنصر شهادت به طور جدی وارد فرهنگ اهل سنت شده است.

صدرا در ادامه تصريح كرد: در چنين وضعيتی بايد با مهندسی درست و مديريت صحيح به تجزيه و تحليل بپردازيم تا از آفات دور بمانيم؛ چرا كه اكنون زمان حركت‌های افراطی و شورش‌طلبانه و حركت‌های تفريطی و سازشكارانه به پايان رسيده است.

توجه نكردن دولت‌ها به آزادی‌های سياسی مردم عامل بيداری اسلامی

مهدی ذوالفقاری، عضو هيئت علمی دانشگاه لرستان در ادامه اين نشست با اشاره به روند تحولات منطقه اظهار كرد: تحولات ايجاد شده در منطقه ناشی از آزادی‌طلبی ملت‌ها است و مردم اين سرزمين‌ها به اين نتيجه رسيدند كه جامعه اسلامی امروز با جامعه اسلامی مطلوب فاصله زيادی دارد كه بايد اين فاصله از ميان برداشته شود، اين جوامع با بررسی دقيق‌تر دريافتند كه هويت دينی و اسلامی آنها به واسطه تبليغات غرب كم‌رنگ شده يا رنگ باخته است.

وی افزود: اسلام‌گراها در پی آن بودند كه دستاوردهای تمدن اسلامی را دوباره در جهان اسلام مطرح كنند و برخی از اين اقدامات با موفقيت و برخی از اين حركت‌ها با سركوب مواجه شدند و عواملی نظير اوضاع بد اقتصادی، توجه نكردن دولت‌ها به آزادی‌های سياسی مردم، دخالت مستقيم و غيرمستقيم دولت‌های غربی در امور اين كشورها از عناصر زمينه‌ساز تحولات منطقه و خيزش‌های بيداری اسلامی‌اند.

اين پژوهشگر سياسی در ادامه درباره پيامدهای بيداری اسلامی در منطقه توضيح داد: اين وقايع سبب توجه بيشتر حاكمان به نقش مردم شد و رشد احزاب مخالف كه تاكنون وجود نداشتند، توسعه اصلاحات سياسی، كاهش گرايش به ليبراليسم، دوران پايان حكومت‌های موروثی و مطالبات فرا اقتصادی مردم از ديگر پيامدهای بيداری اسلامی در منطقه به شمار می‌آيند.

ذوالفقاری در پايان گفت: عواملی نظير ضعف ساختار دموكراسی در اين كشورها، رشد تروريسم در مناطقی كه امنيت در آن‌ها كم است، عملكرد مغرضانه رسانه‌ها، فقر سياسی و كار تشكيلاتی و شكاف‌های فرقه‌ای نكات مهمی است كه در آسيب‌شناسی اين جريانات، دولت‌ها و سردمداران بيداری اسلامی بايد به آن‌ها توجه جدی داشته باشند تا اين حركت در ادامه مسير خود راه اشتباه را طی نكند.

بيست و ششمين نمايشگاه بين‌المللی كتاب تهران تا 21 ارديبهشت‌ماه جاری با شعار «كتاب، چشمه جوشان دانايی» در مصلای امام خمينی (ره) برپاست.