قرآن دانش‌آموزی، دانشجويی و مصری در آستانه چاپ

گروه ادب: نشست خبری مدير اجرايی مركز طبع و نشر قرآن كريم جمهوری اسلامی ايران در نمايشگاه بين‌المللی كتاب تهران ظهر امروز يكشنبه، 15 ارديبهشت‌ماه برگزار شد و بابايی به تشريح فعاليت‌ها و دستاوردهای اين مركز پرداخت.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، نشست خبری مدير اجرايی مركز طبع و نشر قرآن كريم جمهوری اسلامی ايران در نمايشگاه بين‌المللی كتاب تهران ظهر امروز، يكشنبه 15 ارديبهشت‌ماه برگزار شد و بابايی به تشريح فعاليت‌ها و دستاوردهای اين مركز پرداخت.

وی در ابتدای اين نشست به ارائه گزارشی از دستاوردهای اين مركز حدفاصل نمايشگاه بيست و پنجم تا نمايشگاه بيست و ششم پرداخت و اظهار كرد: مركز طبع و نشر قرآن كريم با هدف تحقيق و پژوهش و نهايتا تهيه مصحف جمهوری اسلامی ايران تأسيس شده است.

بابايی ادامه داد: از نشانه‌های هر كشور اسلامی داشتن يك مصحف شريف با مشخصات علمی و هنری برجسته است و ما اين كار را با استفاده از كارهای علمی دقيق و پژوهش‌های با استفاده از برجسته‌ترين اساتيد علوم قرآن و حديث كشور از سال 1386 آغاز كرديم.

مدير اجرايی مركز طبع و نشر قرآن كريم جمهوری اسلامی ايران گفت: آثار اين مركز اختصاص به كتابت قرآن كريم به رسم‌الخط‌های مختلف دارد و پس از تهيه و كتابت توسط ناشران مختلف منتشر می‌شوند. تأكيدمان اين است كه مصاحف ملتزم به رسم‌المصحف بوده و قابل استفاده برای همه مسلمانان باشد.

وی افزود: تعدادی از محققان مركز ما ترجمه‌ای فارسی، روان و دقيق از قرآن كريم هم تهيه كرده‌اند كه اكنون در مرحله بازنگری نهايی است و تا نمايشگاه بين‌المللی قرآن كريم به پايان خواهد رسيد. ما هر هفته روزهای فرد كلاس‌های آموزشی برپا می‌كنيم و تا امروز بيش از 100 كاتب كه همه درجات استادی ممتازی دارند از 20 استان كشور در اين كلاس‌ها شركت می‌كنند.

بابايی همچنين از انتشار بيست و دو ميليون مصحف شريف با 90 شكل متفاوت خبر داد و افزود: اين مصاحف در داخل و همچنين خارج از كشور توزيع شده است.

وی اظهار كرد: وظيفه و مأموريت اصلی ما تحقيق و پژوهش در زمينه علم كتابت قرآن است. ما برای مسلمانان خارج از كشور سه دسته تقسيم‌بندی قائل شده‌ايم. قرآن‌هايی به خط عربی و اعراب‌گذاری مصری برای مسلمانان حوزه خليج فارس و كشورهای عربی با توجه به بيداری اسلامی كه در آنها صورت گرفته تهيه كرده و در آنجا توزيع كرده‌ايم كه استقبال خوبی از قرآن‌های ايرانی شده است.

بابايی افزود: سازمان‌های مختلف كشور در مقاطع گوناگون از مركز طبع و نشر، قرآن برای اهدا به كشورهای ديگر درخواست می‌كنند. البته سال‌ها است كه اين درخواست‌ها می‌آيد و هر سازمانی متناسب با توان خودش، قرآن‌هايی را تهيه، چاپ و ارسال می‌كند.

مدير اجرايی مركز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی همچنين ادامه داد: معاونت بين‌المللی دفتر مقام معظم رهبری به اين نتيجه رسيد كه بين سازمان‌ها همگرايی ايجاد كند و بالاخره يك قرآن را به عنوان ملاك قرار دهند و همه سازمان‌ها همان قرآن را چاپ و اهدا كنند تا هماهنگی لازم صورت بپذيرد.

وی گفت: جلساتی از حدود سه ماه قبل با حضور سازمان‌های ذيربط، شامل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بعثه مقام معظم رهبری در سازمان حج و زيارت، مجمع جهانی اهل‌بيت(ع)، مجمع تقريب مذاهب، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، معاونت ارتباطات بين‌المللی دفتر مقام معظم رهبری و مركز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی در مركز برگزار می‌شد.

بابايی افزود: سازمان‌های ياد شده با همفكری به اين نتيجه رسيدند كه با توجه به جايگاه مركز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی، تحقيقات در اين موضوع را به اين مركز موكول كردند و قرار شد كه قرآنی به خط نسخ عربی و با شيوه اعراب‌گذاری اصطلاحاً مصری تهيه شود و برای كشورهای عربی و حوزه بيداری اسلامی كه اخيراً درخواستشان برای قرآن زياد است، آماده و اهدا شود.

وی با بيان اينكه كار پُر حجمی در مركز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی انجام شده است، اظهار كرد: فونت و قلم رايانه‌ای نسخ عربی ساخته شد كه كار بسيار فاخر و چشم‌نوازی است و هم حروف‌چينی، تنظيم و ويرايش هنری برای آن صورت گرفت. اعراب‌گذاری دقيقاً منطبق بر شيوه مصری صورت گرفته است كه البته ويژگی‌های ديگری به آن اضافه كرديم تا خوانايی آن را بيشتر كند.

مدير اجرايی مركز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی عنوان كرد: علائم وقف اين قرآن هم دقيقاً براساس تحقيقات جديد مركز طبع و نشر قرآن كريم است كه كاری عالمانه و علمی انجام شده و همه اين موارد باعث شد كه ويژگی‌های چاپ اين قرآن ارتقا پيدا كند.

بابايی افزود: البته اِلمان‌های هنری آن نيز كاملاً ايرانی است. طرح جلد اين مصحف شريف بر اساس طرح نستعليق كار شده است كه به ظاهر در كشورهای عربی، خط نستعليق ايرانی خواهان بسياری دارد و ما نيز طرح جلد را ايرانی كار كرديم كه با نگاه اول مشخص بشود اين قرآن در جمهوری اسلامی ايران به چاپ رسيده است.

وی گفت: همچنين آرايه‌های هنری آن نيز كاملاً ايرانی و اصيل است و اساتيد برجسته خوشنويسی و تذهيب اين كار را انجام داده‌اند و در مجموع قرآن بسيار زيبايی چاپ شده است و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان اولين سازمان اين قرآن را در شمارگان حدود يك ميليون جلد چاپ و به مسلمانان اهدا می‌كند.

مدير اجرايی مركز طبع و نشر قرآن كريم درباره زمان آماده شدن اين قرآن اعلام كرد: اين قرآن آماده شده است و منتظر چاپ آن از سوی معاونت قرآن و عترت برای توزيع هستيم.

بابايی گفت: يك دسته از مسلمانان هم به شيوه كتابت هندی كه بيشترين گروه مسلمانان را در بر می‌گيرد علاقه‌مند هستند كه برای قرآن هندی هم قرآن‌هايی در دست چاپ و انتشار داريم. دسته ديگر قرآن به شيوه ايرانی است كه مسلمانان افغانستان و تاجيكستان و ايران و فارسی‌زبان‌ها از اين شيوه بهره‌مند می‌شوند. تشكيل كارگروهی برای تهيه اين قرآن‌ها در مركز ما يكی ديگر از فعاليت‌های ما بود.

مدير اجرايی طبع و نشر قرآن كريم تصريح كرد: در خردادماه سال گذشته همايشی بين‌المللی با حضور اساتيد و برجستگان علوم قرآنی برپا كرديم كه در نهايت 27 نفر از اساتيد از 11 كشور جهان بيانيه‌ای صادر كردند كه رسم‌المصحف ايران كه متناسب با گويش فارسی تهيه شده است مورد تأييد ايشان قرار گرفت. همچنين سال گذشته جشنواره كتابت سوره مباركه ياسين را با بيش از 100 خوشنويس و جشنواره كتابت و مرقع‌نويسی را با 105 كاتب برگزار كرديم كه آثارشان را ارائه كردند.

بابايی ادامه داد: همچنين از كتاب‌های صحيفه سجاديه، نهج‌البلاغه، مفاتيح‌الجنان و قرآن با شيوه اعراب‌گذاری مصری در نمايشگاه رونمايی خواهد شد. كتاب‌های مفاتيح‌الجنان، صحيفه سجاديه و نهج‌البلاغه با ويژگی‌های علائم سجاوندی فارسی، درشت خط، نگارش كلمات با املای امروز عربی و ترجمه روان فارسی تدوين شده است.

وی از انجام مراحل تصحيح و چاپ مفاتيح‌الجنان به كوشش اين مركز خبر داد و افزود: ويژگی‌های اين اثر همانند صحيفه سجاديه‌ای است كه توسط مركز به چاپ رسيده است.

به گفته وی، اين اثر از نظر نگارش كلمات، مفاهيم و ترقيم(ويرگول‌گذاری و ...)، دارای ويژگی‌های صحيفه سجاديه چاپ شده است. همچنين اين اثر دارای ترجمه زيرنويس و قطع وزيری است و روی كاغذ 30 گرمی بسيار مرغوب به چاپ رسيده است.

بابايی در ادامه سخنانش از تهيه اين اثر در دو هزار صفحه خبر داد و گفت: مفاتيح‌‌الجنان ياد شده با كاغذ بسيار نازك به چاپ رسيده و همين سبب شده است كه با وجود تعداد صفحات بسيار، قطری نازك داشته باشد.

مدير اجرايی مركز طبع و نشر قرآن در بخش ديگری از سخنانش به دليل زياد شدن تعداد صفحات مفاتيح‌الجنان پرداخت و افزود: شمار صفحات اين اثر به دليل درشت‌خط چاپ شدن، به دو هزار صفحه رسيده است تا خواننده بتواند به راحتی ادعيه را بخواند.

وی همچنين اظهار كرد: عبارات فارسی كه برای ادعيه نوشته شده بود، ادبيات نگارشی بسيار قديمی داشت و برای مردم قابل فهم نبود و به همين دليل و برای قابل درك كردن ترجمه دعاها برای مردم، نياز بود كه تغييراتی در ادبيات آن ايجاد شود و به صورت نگارش امروزی درآيد.

بابايی در بخش ديگری از سخنانش به ويرايش ترجمه دعاها توسط شيخ حسين انصاريان اشاره كرد و گفت: اين محقق قرآنی، ترجمه ادعيه مفاتيح‌الجنان را با اجازه فرزند زنده‌ياد شيخ عباس قمی تغيير داده است كه اين اقدام به فهم بيشتر معانی ادعيه كمك بسياری می‌كند.

وی همچنين اظهار كرد: تحقيق در نگارش كلمات، اعراب‌گذاری و علائم ترقيم توسط استادان مركز انجام شده است و به دفعات اين كتاب تصحيح و با متون مرجع تطبيق داده شده، به طوری كه 10، 12 نوبت تصحيح انجام شده است. اين اثر پس از چاپ، مرجعی مناسب برای كاتبان مفاتيح‌الجنان و ناشران است كه بتوانند با استفاده از ترجمه انجام شده، به تصحيح مفاتيح‌هايی كه در دست چاپ دارند بپردازند.

وی همچنين به مراسم رونمايی از سايت اين مركز درروز شنبه هفته آينده در نمايشگاه كتاب تهران اشاره كرد و گفت: مأموريت اصلی اين سايت، ترويج مصحف جمهوری اسلامی و ترويج مقالات و اخبار علمی اسلامی است. قرآن جمهوری اسلامی هم در اين سايت بارگذاری شده و قابل دانلود است.

مدير اجرايی مركز طبع و نشر قرآن كريم گفت: ما در كنار كتابت قرآن به محتوا و مفاهيم قرآن هم پرداخته‌ايم از جمله به قرآن حكيمی كه چند سال پيش توسط مركز طبع و نشر قرآن كريم تهيه شد و تاكنون بيش از يك ميليون نسخه از آن توزيع شده و مورد استقبال بسياری قرار گرفته است. اين نسخه شريف به گونه‌ای است كه در آن از هر صفحه قرآن چند موضوع انتخاب و در صفحه مقابلش با استفاده از تفاسير معتبر موجود شرح داده شده است.

وی ادامه داد: به علت استقبال وسيعی كه از قرآن حكيم صورت گرفت، تصميم گرفتيم اين قرآن برای دو گروه دانش‌آموزان و دانشجويان هم تهيه كنيم. با اين هدف، از چندين هزار دانش‌آموز موضوعات مورد نياز آن‌ها پرسيده شد و سپس آن موضوعات را از قرآن استخراج كرديم. برای 600 صفحه قرآن هر صفحه يك موضوع انتخاب كرديم كه برخلاف قرآن حكيمی است كه در آن در هر صفحه چند موضوع مورد استخراج قرار گرفته است.

بابايی اظهار كرد: محققان بعد از تحقيقاتی كه در راستای شناسايی نيازهای دانش‌آموزان و دانشجويان انجام شده بود كار تأليف را شروع كردند. تأليف اين كار پژوهشی برای دانش‌آموزان به پايان رسيده و ويرايش علمی و ادبی آن نيز تمام شده و برای حروف‌چينی آماده است. در اثر مخصوص دانشجويان نيز برای هر صفحه يك موضوع انتخاب شده و اين موضوعات با موضوعات دانش‌آموزی تفاوت دارد زيرا مخاطب ما يكی نيست، تقريبا 70موضوع آن باقيمانده است كه اميدواريم به زودی به اتمام برسد و برای نمايشگاه بين‌المللی قرآن كريم آماده رونمايی شود.