نگرش دولت به تئاتر انفعالی و خنثی بوده است

گروه هنر: در طول دولت‌های نهم و دهم، شاهد به روی صحنه رفتن تئاترهايی بوديم كه خنثی بوده و هيچ جريان‌سازی اجتماعی و فرهنگی را در جامعه موجب نشدند كه البته اين بنا به خواست و سياست مديران فرهنگی بود و علاوه بر آن به دليل نامشخص بودن بودجه تئاتری، وضعيت اقتصادی تئاتر نيز بسامان نبوده و همچنان بغرنج‌تر می‌شود.

حميدرضا نعيمی، نويسنده و كارگردان تئاتر در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن گفت: نفس تئاتر انديشمند و برپايه اركان ارزشی و انسانی است و براين اساس نمی‌توان تمايزی بين اصل و اساس تئاتر با تئاتری كه به شكلی ظاهری رنگ و لعاب دينی به خود گرفته است قائل شد.

وی گفت: واقعيت اين است كه عملكرد دولت در طی اين هشت سال صرف‌نظر از تئاتر دينی و يا هر موضوع ديگری بسيار انفعالی و خنثی بوده است و ما روزگار خوشی را برای اين هنر فاخر در اين زمان شاهد نبوديم و مصداق اين مدعا هم اين نكته است كه در طی اين ساليان گروه‌های تئاتری منزوی شده و خيلی از فعالان مؤثر تئاتر كنار رفته‌اند.

نويسنده و بازيگر نمايش «مركب‌خوانی اركستر مردگان» با اشاره به اينكه تئاتر خاصيت روشنگرانه و تفكربرانگيز دارد، گفت: در اين سال‌ها شاهد بر روی صحنه رفتن نمايش‌هايی بوديم كه كم‌خاصيت بودند و كمترين برد فكری و جريان‌سازی اجتماعی و فرهنگی را داشتند كه يكی از دلايل چنين اتفاقی عملكرد شورای نظارت و ارزشيابی بوده است كه حلقه طرح موضوعات متنوع و مختلف را برای توليد تئاتر تنگ‌تر كرده است.

اغلب مديران فرهنگی اصرار به توليد تئاتر خنثی و كم‌خاصيت داشتند

نويسنده و كارگردان نمايش «درخشش در ساعت مقرر» تصريح كرد: اين مسئله به عنوان يك سنت در ساير ارگان‌های ديگر فرهنگی و هنری نيز متداول شد چنانكه اغلب مديران فرهنگی و هنری در سازمان‌های مختلف اصرار به اين داشتند كه تئاتری كار شود كه خنثی باشد و هيچ جريانی را به نقد نكشد و تنها توجيه اين مسئله نيز اين بود كه اكنون فصل و زمان نقد و پرسش نيست و بايد به جای سياه‌نمايی شرايط به فكر سازندگی بود.

وی ادامه داد: من به عنوان يك فعال تئاتر كه به موضوعات دينی و ارزشی همچون دفاع مقدس علاقه دارم و افتخار می‌كنم كه حجم قابل‌توجهی از فعاليت‌هايم در اين زمينه است شاهد بودم كه حتی در پرداختن به موضوعاتی همچون فرهنگ ايثار و شهادت نيز ولو مستند به واقعيتی كه در جنگ 8 ساله ثبت و ضبط شده است قادر به طرح هر موضوعی نبوديم و همانگونه كه گفتم از فعالان تئاتر توليد آثار خنثی را طلب می‌كردند.

نعيمی تصريح كرد: با اين وجود هيچ‌گاه منكر نيات خيرخواهانه مديرانی همچون اداره‌كل هنرهای نمايشی و همچنين رياست مجموعه تئاتر شهر نبوده و نيستم و بايد بگويم يكی از دلايل ناكارآمدی تئاتر در اين دوران، وضعيت بدی اقتصادی آن بود چرا كه همچنان در مورد اقتصاد گروه‌های تئاتری تعريف درستی وجود ندارد و اگر قرار بر توليد و به روی صحنه بردن نمايشی باشد حمايت‌های دولتی بسيار ناچيز است و مجبور هستيم كه برای تأمين بخش اعظمی از مخارج كار متوسل به گيشه شويم كه با توجه به ظرفيت ناچيز صندلی سالن‌ها اين امر دست‌نيافتنی است.

مرجع مشخصی برای تأمين هزينه‌های توليد تئاتر وجود ندارد

نمايشنامه‌نويس و كارگردان تئاتر دفاع مقدس وضعيت تئاتر در آينده را بسيار بغرنج‌تر از وضعيت فعلی برشمرد و گفت: همچنان با وجود اتمام دوره دولت دهم باز بودجه مشخصی برای تئاتر وجود ندارد و با وجود آنكه بنا به گفته مسئولان اداره‌كل هنرهای نمايشی حساب همه فعالان تئاتری صفر شده است اما سهم ناچيزی از بودجه‌های تئاتری به گروه‌های نمايشی اختصاص داده شده است و مرجع مشخصی برای تأمين هزينه فعاليت‌های جاری تئاتر وجود ندارد.

اين مدرس دانشگاه تأكيد كرد: در آينده وضعيت به مراتب بدتر برای تئاتر رقم خواهد خورد چراكه معلوم نيست كه چه دولتی و با چه ديدگاه فرهنگی به سر كار خواهد آمد البته با نگاه اجمالی به چهره‌هايی كه خود را برای رياست جمهوری آينده نامزد كرده‌اند به روشنی می‌توان دريافت كه آنها نه برنامه مشخصی برای حوزه فرهنگ و هنر دارند و نه خود از چهره‌های مطرح فرهنگی و هنری در گذشته بوده‌اند و تنها با شعار بهبود شرايط سياسی و اقتصادی به ميدان آمده‌اند و بايد از آنها پرسيد كه جايگاه فرهنگ و هنر در برنامه‌های شما كجاست، تكليف بسامان شدن وضعيت سينما، تئاتر، موسيقی و ساير هنرهای اين كشور چه می‌شود؟ كه البته شايد در اين شرايط پاسخ به اين پرسش‌ها چندان اهميتی نيز نداشته باشد.