گروه ادب: كتاب «مردمسالاری دينی از منظر حضرت آيتالله خامنهای» به قلم مهدی سعيدی توسط مركز اسناد انقلاب اسلامی روانه بازار نشر شد.
|
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، كتاب «مردمسالاری دينی از منظر حضرت آيتالله خامنهای» نوشته مهدی سعيدی در هفت فصل به نگارش درآمده است و نويسنده در مقدمه كتاب تلاش حضرت امام خمينی(ره) در زمينه نظريهپردازی درباره نظام جمهوری اسلامی با محوريت ولايت مطلقه فقيه كه توسط ايشان مطرح شد را به توصيف حضرت آيتالله خامنهای چنين مینويسد: «ولايت فقيه جزء مسلمات فقه شيعه است. اينكه بعضی نيمه سوادها میگويند امام «ولايت فقيه» را ابتكار كرد و ديگر علما آن را قبول نداشتند، ناشی از بیاطلاعی است. كسی كه با كلمات فقها آشناست میداند كه مسئله «ولايت فقيه» جزء چيزهای روشن و واضح در فقه شيعه است.»
حضرت امام خمينی(ره) در باب ضرورت پيوند نظريه با عمل میفرمايند: «حكومت در نظر مجتهد واقعی، فلسفه عملی تمام فقه در تمام زوايای زندگی بشريت است. حكومت نشاندهنده جنبه عملی فقه در برخورد با تمام معضلات اجتماعی و سياسی و نظامی و فرهنگی است. فقه، تئوری واقعی و كامل اداره انسان و اجتماع از گهواره تا گور است. هدف اساسی اين است كه ما چگونه میخواهيم اصول محكم فقه را در عمل فرد و جامعه پياده كنيم و بتوانيم برای معضلات، جواب داشته باشيم و همه ترس استكبار از همين مسئله است كه فقه و اجتهاد، جنبه عينی و عملی پيدا كند و قدرت برخورد در مسلمانان به وجود آورد.»
شناخت ابعاد مختلف مفهوم «مردمسالاری دينی» مبتنی بر آراء و نظرات حضرت آيتالله خامنهای، ضرورتی است كه توجه به آن میتواند سرفصلی نو در نظريهپردازی در حوزه فقه سياسی به حساب آيد و میتواند در تبديل مفهوم مردمسالاری دينی، به گفتمانی فراگير و رايج در جامعه، مؤثر باشد و اين تحقيق با اين دغدغه آغاز شده است.
دغدغه اصلی نگارنده در اين تحقيق، ارائه قرائتی مردمسالار از حكومت دينی و نشان دادن نقش پررنگ مردم در نظريه ولايت فقيه است. اين قرائت، با جوهره آخرين دين الهی و خدامحوری و خليفه الهی قابل جمع بوده و زوايای پنهان اين نظريه را آشكار میكند.
در اين بين، آيتالله خامنهای به عنوان يكی از نظريهپردازان برجسته اين حوزه، عبارات و نظرات بديعی ارائه كردهاند كه توجه به آن میتواند در فهم معنای مردمسالاری دينی راهگشا بوده و به برخی ابهامات در باب حكومت اسلامی پاسخ گويد.
از منظر معظمله، حكومت اسلامی و نظام مردمسالار دينی بر سه پايه شكل گرفته و براساس آن، نظام سياسی مشروعيت میيابد؛ وجود ويژگیها و صلاحيتهای دينی چون فقاهت، عدالت و درايت در حاكم اسلامی، به قدرت رسيدن كارگزاران نظام اسلامی مبتنی بر انتخاب و رضايت مردم و كارآمدی و توانايی اداره كشور توسط كارگزاران بعد از انتخاب و كسب قدرت، از جمله اين موارد است.
اين اثر تلاش دارد پايههای مشروعيت نظام مردمسالار دينی را در انديشه آيتالله خامنهای مورد نقد و بررسی قرار دهد. كتاب حاضر در هفت فصل تنظيم شده است؛ فصل اول به تعريف مفاهيم كليدی تحقيق اختصاص دارد كه شامل واژه دموكراسی، دين، حكومت دينی، مشروعيت و كارآمدی است.
در فصل دوم، مبانی انسانشناسی مفهوم مردمسالاری دينی مورد بررسی قرار گرفته است. به عبارتی ديگر، به دنبال ارائه پاسخ به اين سؤال است كه مبتنی بر كدام نگاه به انسان میتواند از نظام مردمسالاری دينی سخن گفت و فصل سوم اختصاص به توضيحاتی پيرامون حكومت از منظر اسلام دارد و در آن مؤلفههايی چون نسبت ميان اسلام و سياست، ضرورت حكومت و اهداف آن از منظر اسلام بررسی شده است.
نسبت ميان اسلام و دموكراسی موضوعی است كه در فصل چهارم به آن پرداخته شده، در اين فصل نظرات متعدد، طراحی و ارزيابی شده است و فصل پنجم به تبيين مفهوم مردمسالاری دينی از منظر آيتالله خامنهای و نظريات مختلف در باب امكان يا امتناع مردمسالاری دينی اختصاص يافته است و فصل ششم، نظريات مختلف انديشمندان مسلمان معاصر در دهههای اخير درباره مقوله مشروعيت حكومت دينی مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.
فصل هفتم تلاش دارد تا مقوله مشروعيت را مبتنی بر آراء و نظرات حضرت آيتالله خامنهای تشريح كند و اين فرضيه را به اثبات برساند كه از منظر ايشان، مشروعيت نظام مردمسالار دينی بر پايههای سهگانه صلاحيتهای دينی، انتخاب و رضايت مردم و كارآمدی نظام سياسی استوار شده است.
گفتنی است كه اين اثر به همت مركز اسناد انقلاب اسلامی امسال با شمارگان دو هزار نسخه منتشر شده و با قيمت 95 هزار ريال در اختيار علاقهمندان قرار گرفته است.