بيماریهايی كه در عمق وجود انسان ريشه میكند/ قرآن؛ پزشك، نسخه و درمانگر
حجتالاسلام فعالی در سيزدهمين نشست از سلسله نشستهای سبك زندگی ايمانی، در تحليل سبكشناسانه از آيات ابتدايی سوره بقره، به معرفی بيماریهای قلبی كه در لايههای عميق وجود انسان ريشه میكند پرداخت و قرآن را پزشك، نسخه و درمانگر اين نوع از بيماریها عنوان كرد.
گروه اجتماعی: حجتالاسلام فعالی در سيزدهمين نشست از سلسله نشستهای سبك زندگی ايمانی، در تحليل سبكشناسانه از آيات ابتدايی سوره بقره، به معرفی بيماریهای قلبی كه در لايههای عميق وجود انسان ريشه میكند پرداخت و قرآن را پزشك، نسخه و درمانگر اين نوع از بيماریها عنوان كرد.
 |
| حجتالاسلام والمسلمين دكتر محمدتقی فعالی، استاد حوزه و دانشگاه |
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) سيزدهمين نشست از سلسله نشستهای «سبك زندگی ايمانی» با محوريت موضوع «ارزشها و ضدارزشها از منظر قرآن» و بر مبنای تحليل عملی و ملموس آيات قرآن كريم در خصوص سبكزندگی، در محل سالن نشستهای سازمان فعاليتهای قرآنی دانشگاهيان كشور برگزار شد.
در اين نشست، حجتالاسلام والمسلمين دكتر محمدتقی فعالی، استاد حوزه و دانشگاه، درابتدای سخنان خود، به صورت فشرده مباحث نشستهای قبل را يادآور شد و گفت: در نشستهای قبلی مباحثی با رويكرد غربی برای روشن كردن زادگاه موضوع سبك زندگی مطرح شد؛ در ادامه مجموعهای از آيات با محوريت 20 آيه اول سوره بقره انتخاب شد كه دارای مضامين عميقی در خصوص سبك زندگی است.
وی در ادامه بيان ويژگیهای سبكشناسانه انسانهای مومن، كافر و منافق از ديدگاه قرآن (با محوريت آيات ابتدايی سوره بقره) به آيه 10 سوره بقره كه میفرمايد: «فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ فَزَادَهُمُ اللّهُ مَرَضًا وَلَهُم عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا یَكْذِبُونَ؛ در دلهايشان مرضى است و خدا بر مرضشان افزود و به [سزاى] آنچه به دروغ مىگفتند عذابى دردناك [در پيش] خواهند داشت» رسيد و به تحليل كلمات «فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ» پرداخت و گفت: قلوب جمع قلب و مرض به معنای بيماری است.
حجتالاسلام فعالی به تشريح دو نكتهای كه از اين فراز كوتاه به دست میآيد پرداخت و گفت: اولاً مرض مربوط به عمق وجود آنها(منافقان) است چرا كه قلب در اصطلاح آيات قرآن يعنی لايههای عميق وجودی انسان. قرآن وقتی كه از واژه قلب در باب انسان استفاده میكند، مرادش لايههای سطحی انسان نيست بلكه مراد از قلب در باب انسان لايههای عميق وجودی انسان است. به تعبيری انسان دو لايه وجودی دارد، سطحی و عميق و قلب اشاره به بعد دوم است. ضمناً به دست میآيد كه مرضها و بيماریها نيز دو گونه است، بيماریهای سطحی و بيماریهای عميق.
اين استاد دانشگاه كشورمان نفرت، عداوت و دشمنی، كينه، بدخواهی نسبت به ديگران، حسادت و ... را از جمله بيماریهای قلبی انسانهای منافق برشمرد و گفت: از ديدگاه قرآن هيچ فرقی بين آنفولانزا، افسردگی و حسادت وجود ندارد قرآن همه را بيماری میداند اما حسادت را بيماری عميقتری میداند چرا كه مربوط به لايههای درونی و ژرفای وجود انسان است و همانگونه كه بيماریهای سطحی نسخه و پزشك لازم دارد، بيماری درونی نيز محتاج نسخه و پزشك است، قرآن پزشك، نسخه و درمانگر بيماریهای درونی و قلبی است.
| محمدتقی فعالی: |
| برخی فكر میكنند عفو يعنی اينكه كينه در دل داشته باشی اما بروز ندهی، اما اين گذشتِ مورد نظر اسلام نيست. گذشت به دقيقترين معنا يعنی حس منفی در دل و ذهنت نباشد |
وی تصريح كرد: «فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ» يعنی اينكه در عمق وجودشان بيمار هستند و اين بيماریها در يك كلام شامل تمام احساسات منفی قلبی میشود يعنی، تمام رذائل اخلاقی از سنخ بيماریهای قلبی است و متأسفانه كمابيش همه ما به آنها مبتلا هستيم. از اين فراز به دست میآيد كه نفاق يكی از شاخصههای بيماریهای درونی و باطنی است. يعنی هر انسان به ميزانی كه حسادت دارد، بدخواه ديگران است و درون وجودش عداوت دارد، او بهرهای از نفاق دارد و اين دو لازم و ملزوم هستند.
حجتالاسلام فعالی رابطه نفاق به عنوان يك پديده باطنی را با اين آلام و احساسات منفی لازم و ملزوم دانست و گفت: به ميزانی كه اين احساسها در وجود كسی باشد، نفاق هم در وجود او هست؛ شما نمیتوانيد بگوييد من مومن هستم، اما مقداری حسادت دارم، من اهل تقوا هستم اما نسبت به ديگران بدخواهی هم دارم، نمیتوانيم بگوييم خداوند به درون من نور تابانده، اما مقداری كينه دارم اينها قابل جمع نيستند. چرا كه اين رذائل اخلاقی از نشانههای برجسته نفاق هستند و به ميزانی كه اهل نفاق هستيم، از ايمان دوريم.
وی به عنوان تمرينی برای فهم ميزان نفاقی كه در وجود هر كدام از ما است، گفت: تلفن همراه خود را بر داريد و به شمارههايی كه درون آنها ثبت شده است، نگاه كنيد (يقيناً تعداد زيادی از اين افراد دوستان شما هستند) حال احساس خود را نسبت به هر كدام از افرادی كه ثبت كردهايد، به ذهن بياوريد. ببينيد، از اين فرد حس كينه، خاطره منفی و ...داريد يا خير.
حجتالاسلام فعالی با اشاره به اينكه هر اسم ممكن است يك يا چند حس منفی را به خاطر شما بياورد، گفت: پيشگويی نه اما، پيشبينی میكنم در صورتی كه اين كار را با دقت و امانتدارانه انجام دهيد، اگر 300 اسم در دفتر تلفن خود داشته باشد نسبت به 250 اسم نوعی از احساس منفی را خواهيد داشت. يعنی نسبت به 250 رفيق حس بد داريد، (در مورد نارفيقان چه؟)
وی در تحليل عملی «فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ» گفت: ما همه مسلمان و شيعه هستيم، ولی نسبت به حتی دوستان خود به دليل چند موضوع و مسئله حس منفی در وجودمان شكل گرفته و بيرون هم نمیرود. اسلام بر عفو و گذشت تأكيد دارد، اما اين عفو و گذشت يعنی چه؟ برخی فكر میكنند عفو يعنی اينكه كينه در دل داشته باشی اما بروز ندهی، اما اين گذشتِ مورد نظر اسلام نيست. گذشت به دقيقترين معنا يعنی حس منفی در دل و ذهنت نباشد. در اين صورت است كه گذشت كردهای. گذشت يعنی خاطرات تلخ را از درون زدودن و از وجود كندن و بيرون انداختن.
اين استاد حوزه و دانشگاه كشورمان مومن را كسی دانست كه درونش نسبت به احساسات منفی در خصوص هر كسی پاك باشد. اما كدام يك از ما تاكنون چنين روح و قلبی را تجربهكردهايم؟ اگر چنين روحی داشته باشيم چه اتفاقی میافتد؟ احساس سبكی، آرامش واقعی، حضور واقعی و فوق همه احساس تعلق، آشتی و اتصال به خداوند پاك. خداوند پاك است و تنها با قلب پاك، ذهن پاك و دل پاك میتوان با او مواجه شد و سخن گفت. ولیامر و موعود پايان دروان هم پاك است و با او هم تنها با قلب پاك و چشم پاك میتوان مواجه شد و قلب آلوده يارای مشاهده موجود پاك را ندارد.
ادامه دارد ...
