رمز موفقيت قصه‌های قرآنی برداشت‌های متفاوت افراد از قصه‌هاست

گروه ادب: يك نويسنده كودك و نوجوان در رابطه با اهميت قصه‌های قرآنی در ميان گروه‌های سنی مختلف اظهار كرد: رمز موفقيت قصه‌های قرآنی برداشت‌های متفاوت افراد از قصه‌ها است و اين موضوع به ظرفيت‌ها و استعدادهای گوناگون افراد بستگی دارد.

حسين فتاحی، نويسنده كودك و نوجوان

حسين فتاحی، نويسنده كودك و نوجوان در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، با اشاره به تأثير قصه‌های قرآنی در رفتار و انديشه كودكان و نوجوانان گفت: خداوند از حس بشری استفاده كرد و برخی مسائل مهم در زندگی بشر را به صورت قصه بيان كرد و قصه‌هايی كه برخی درباره تاريخ زندگی بشر و زندگی پيامبران است و به عنوان عبرت و درس‌های زندگی بيان شده، می‌تواند برای هر گروه سنی كاربرد داشته باشد.

وی افزود: پيامبر اكرم(ص) زمانی كه موضوع مهمی پيش می‌آمد يا گره كوری در زندگی مردم اطرافش ايجاد می‌شد، با بيان آياتی از قرآن اين گره كور را می‌گشود كه از جمله اين آيات می‌توان به داستان حضرت موسی(ع) و ابراهيم(ع) در مقاطع مختلف زندگی و مبارزه با بت‌پرستی و داستان زندگی حضرت يوسف(ع) و امدادهايی كه خداوند می‌كند، بر ذهن مخاطب و انديشه آنها اثر گذاشت.

فتاحی، داستان زندگی حضرت يوسف(ع) به عنوان احسن‌القصص قرآن را مورد اشاره قرار داد و اظهار كرد: اين داستان از نظر شيوه بيان و روايت قابل تأمل است و افرادی نظير تولستوی شيفته اين نوع روايت می‌شوند و از آن به عنوان الگو نام می‌برند؛ چرا كه در داستان حضرت يوسف حدود 40 حكمت وجود دارد كه صبر حضرت يعقوب، توكل حضرت يوسف، حفاظت برادران و گذشت وی نسبت به برادران، برخی از اين حكمت‌ها است.

وی ادامه داد: اگر بخواهيم از حكمت‌های موجود در اين سوره مباركه و آيات مربوط به زندگی حضرت يوسف به صورت مستقيم ياد كنيم، بايد كتابی به ميزان عظمت قرآن تدوين شود و اين تأثيری است كه فرم قصه دارد و با توجه به اينكه همه افراد بشر، سرشت و خميرمايه وجودشان يكی است، از اين رو نهاد اوليه آنها با هم فرقی ندارد و ممكن است استعدادها متفاوت باشد.

فتاحی در ادامه گفت: كودك ماهيت دريافت بيشتری نسبت به بزرگترها دارد؛ چرا كه كودك فطرتی پاك دارد و آلودگی به وی راه نيافته است؛ از اين رو اگر تربيت و آموزش از اين دوران آغاز شود، تا ابد در ذهن و انديشه آنها ماندگار می‌ماند .

وی همچنين عنوان كرد: از سوی ديگر با توجه به ظرفيت و استعدادهای متفاوت افراد با يكديگر ممكن است يك فرد صد در صد عمق معنای يك آيه را درك كند و ديگری فقط 10 درصد آن را دريافت كند كه اين دريافت‌ها هر چند متفاوت است، اما ماندگاری آنها به اندازه عمر فرد است و وی اين پيام و مفهوم را تا پايان زندگی دنيوی به همراه دارد.

اين نويسنده با تأكيد بر بهره‌گيری از قصه‌های قرآنی در تربيت فرزندان بيان كرد: همين ماندگاری و اثرگذاری آيات قرآن است كه مفسران و علما بر بهره‌گيری از قصه‌های قرآنی برای تربيت فرزندان تأكيد و سفارش می‌كنند و اگر چه در گذشته به صورت پراكنده به اين حوزه مراجعه می‌شد، امروز آيات پراكنده كه در مورد پيامبران بزرگ در كنار هم قرار گرفته و به زبان امروز بيان شده است، اين مفهوم را فراگيرتر نشان می‌دهد.

وی ادامه داد: همه اين عوامل باعث شده است كه قصه‌های امروز كه از قرآن بيان می‌شود نزديك به همان چيزی باشد كه در قرآن آمده است و اين بازآفرينی‌ها باعث شده كه تأثير قصه‌ها و آموزه‌های قرآنی بيشتر و ماندگاری آنها طولانی‌تر باشد.

فتاحی با اشاره به گسستگی داستان‌های قرآنی گفت: قصه‌های قرآن به صورت گسسته در قرآن كريم بيان شده است؛ از اين رو نويسنده با افزوده‌هايی سعی در پيوسته كردن اين داستان‌ها دارد كه اين افزوده‌ها دارای شرايطی است كه بايد در چارچوب كلام وحی و معارف اسلامی باشد و طوری نباشد كه مفهوم آيات را تغيير داده و سبب تفسير به رأی شود.

وی، رمز موفقيت قصه‌های قرآنی را برداشت‌های متفاوت افراد در هر سرزمين عنوان و اظهار كرد: افراد بشر در هر سرزمينی با شنيدن يا خواندن قصه‌های قرآن، برداشت‌های خاص خود را دارند؛ به عنوان مثال يك انسان سياه‌پوست آفريقايی، زمانی كه از زيبايی زليخا سخن به ميان می‌آيد، زيبايی او را با فرهنگ خود تصور می‌كند يا در ميان ساير مردم سرزمين‌های گوناگون اوضاع بر همين منوال است. يا نويسنده در پرداختن به قصه‌های قرآنی می‌تواند شكافته شدن رودخانه در داستان حضرت موسی(ع) را توصيف كند.

وی با ارزيابی آثار توليد شده در رابطه با قصه‌های قرآنی كودك و نوجوان گفت: حركتی در اين راستا آغاز شده، اما كافی نيست و ما در وهله نخست از سوی ناشران و نهادهای فرهنگی با اقداماتی در اين باره روبرو هستيم؛ از اين رو بايد سخت‌گيری‌های بيشتری شود، نه اينكه جلوی نشر را بگيريم، بلكه تلاش كنيم آثار فاخرتری توليد شود كه دارای بهترين تصويرگری و روان‌ترين نثر باشد و سخت‌گيری‌ها در اين راستا باشد؛ چرا كه مفهوم قرآن متعالی است.

وی در ادامه تصريح كرد: هر نوشته‌ای را از دو جنبه بايد مورد بررسی قرار دهيم. يك جنبه مفهوم و ديگری فن؛ كه از جنبه فنی بايد سخت‌گيری شود تا اثری دقيق و ماندگار توليد شود و اثرگذاری خود را داشته باشد.