فعاليتهای هنری در حوزه كتابت قرآن عميقتر از ساير بخشهای هنری است
با نگاهی اجمالی در حوزه مصحفنامهها میبينيم كه تذهيب، نوع خط و صحافی اين قرآنها، وسيعتر، عميقتر و جدیتر از هنرهای ديگر در جاهای ديگر است؛ متأسفانه ما بر اين موضوع بهخوبی كار نكردهايم، زيرا اين حوزه نيازمند است كه اين نسخ را شناسايی كنيم.
گروه هنر: با نگاهی اجمالی در حوزه مصحفنامهها میبينيم كه تذهيب، نوع خط و صحافی اين قرآنها، وسيعتر، عميقتر و جدیتر از هنرهای ديگر در جاهای ديگر است؛ متأسفانه ما بر اين موضوع بهخوبی كار نكردهايم، زيرا اين حوزه نيازمند است كه اين نسخ را شناسايی كنيم.
اسماعيل بنیاردلان، پژوهشگر عرصه هنر و فلسفه اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به نقص پژوهش هنری در حوزه هنر قرآنی اظهار كرد: متأسفانه در كشور ما موضوع تحقيق و پژوهش حتی در حوزههای قرآنی كه آثار هنری فراوانی در آن وجود دارد نيز به شايستگی توجه نشده و عظمت اين آثار مشخص نشده است.
وی افزود: در آنچه كه از نسخههای خطی برای ما بجا مانده، بيشترين تعداد متعلق به نسخ خطی قرآن است. من هميشه در پی دليل ماندگاری اين آثار بودم. از نظر من كسانی كه به قرآن نزديك میشدند تا از هنر خود برای كتابت و ساخت يك قرآن استفاده كنند، از ساخت كاغذ آن گرفته تا تذهيب و خوشنويسی آيات كلامالله هميشه لايقترين افراد بودهاند.
اين پژوهشگر عرصه هنر و فلسفه عنوان كرد: در گذشته هر كسی اجازه نداشته كه قرآن را كتابت كند و يا صحافی آن را انجام دهد و يا كاغذ آن را بسازد، بلكه افرادی به اين كار گمارده میشدند كه درجاتی از معنويت را كسب كرده بودند؛ در اغلب مواقع اين انتخاب به صورت اتفاقی بوده و هميشه بهترينها به سمت قرآن میآمدند، به همين جهت هنرهای قرآنی چيزی حيرتآور است و نسخ كلامالله بعد از گذشت صدها سال همچنان بخوبی ماندهاند.
وی ادامه داد: با نگاهی اجمالی در حوزه مصحفنامهها میبينيم كه تذهيب، نوع خط و صحافی اين قرآنها، وسيعتر، عميقتر و جدیتر از هنرهای ديگر در جاهای ديگر است. متأسفانه ما بر اين موضوع بهخوبی كار نكردهايم، زيرا اين حوزه نيازمند است كه اين نسخ را شناسايی كنيم.
اين مدرس دانشگاه مطرح كرد: نكته جالب ان جاست كه هنرهای وابسته به كتابت و تهيه قرآن برای هنرمندان آن حوزه كار و شغل محسوب نمیشده، بلكه نوعی تقرب جستن به حقيقت بوده و يك نوع عبادت و نيايش برای آنها محسوب میشده است.
وی اضافه كرد: كسی كه برای صحافی قرآن اقدام میكرده بايد مراتبی از باورها و ايمانها را طی میكرده است. قرآن در تربيت هنرمندان نقش بسزا داشته است و هنرمندان افتخار خود میدانستند كه كلمات حق تعالی را آرايش دهند و مزين كنند و در اختيار مردم قرار دهند.
بنیاردلان تاكيد كرد: متاسفانه ما در معرفی اين هنرها و رنجها و مشقتهايی كه هنرمندان آنها در عرصه شناساندن و زيبا نشان دادن قرآن و عمق آن متحمل شدهاند، كمكاری كردهايم، در حالی كه آثار بهجا مانده قرآنی آنچنان وسيع است كه تحقيق و بررسی آن، تنها میتواند از عهده گروه محققان برآيد تا نسل جوان از اين هنرها با خبر شوند و بدانند كه جهانيان از چه بابت حيرتزده هستند و به اين هنر تعظيم میكنند، اين در حالی است كه ما خود به آن اهميت كافی نمیدهيم.
وی ادامه داد: به نظر میآيد حوزههای مختلف قرآنی حتی حوزههايی كه مربوط به تفاسير و شروح قرآن میشود بهترين محلهايی است كه هنرمندان در آن فعاليت كردهاند، اين موضوع میتواند به طور جدی مد نظر قرار داده شود و ما به معرفی آنها بپردازيم.
اين پژوهشگر هنری تاكيد كرد: در اين حوزهها كار اندك شده است، من خود طرح مفصلی در مورد معرفی مصحفنامه داشتم كه برای اجرای آن به هر جايی كه مراجعه كردم جواب منفی شنيدم، برای اينكه هزينه اسكن و عكس گرفتن از اين نسخهها برای چاپ كتابی برای معرفی آنها، هزينه سنگينی نياز دارد، همچنين پيدا كردن اين نسخهها و سفرهايی كه بايد برای پيدا كردن آنها بايد به كتابخانههای مختلف جهان صورت میگيرد، از عهده يك يا دو محقق برنمیآمد و نيازمند گروهی محقق با پشتوانه مالی بود.
وی اضافه كرد: به نظر میآيد نهادهای قرآنی بايد به اين بخش توجه بيشتری كنند. اگر چه محتوا و مطالعه قرآن اساس كار است ولی اينكه چگونه اين قرآن در اختيار عموم قرار میگيرد كه به شأن آن توجه شود، بخشی است كه هنر به آن توجه كرده است و قرآنهای گذشته و حال در اين زمينه مايه افتخار است.
