تجميع استعدادهای حوزۀ كتابت قرآن در زمينۀ نسخ و ثلث؛ هدف تأسيس دارالكتابه

گروه هنر: مدير واحد تصحيح مركز طبع و نشر قرآن كريم با اشاره به تأسيس دارالكتابه در ضلع شمالی مصلای امام خمينی(ره)، هدف از تآسيس اين واحد را تجميع استعدادهای حوزۀ كتابت قرآن در زمينۀ نسخ و ثلث دانست.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا) از محل برگزاری نمايشگاه، نشست تخصصی بخش دارالكتابه با عنوان «مصححان قرآن كريم» در قالب كارگاه آموزشی امشب، 30 تيرماه، به همت مركز طبع و نشر قرآن كريم جمهوری اسلامی ايران در دوازدهمين روز بيست و يكمين نمايشگاه بين المللی قرآن برگزار شد.

در ابتدای اين نشست بابايی، مدير ارتباطات مركز، ضمن معرفی دارالكتابه قرآن كريم كه به تازگی در اين مركز تأسيس شده، به بخشی از فعاليت‌های اين واحد اشاره و تأكيد كرد: اين واحد فعاليت‌هايی چشمگير در زمينۀ خوشنويسی قرآنی داشته است.

وی افزود: اين كارگاه با موضوع ويرايش هنری و صفحه آرايی مصحف شريف برگزار شده تا ضمن توجه به اعراب در تصحيح قرآن، جنبه‌های هنری ويرايش نيز مورد توجه قرار گيرد.

برگزاری کارگاه در ساير ماه‌های سال

بابايی تصريح كرد: مركز طبع و نشر قرآن در نظر دارد تا اين كارگاه را در ساير ماه‌های سال نيز برگزار كند.

بر اساس گزارش ايكنا در ادامه نشست، قربان‌پور، از اساتيد مركز طبع و نشر قرآن توضيحاتی در خصوص ويرايش رايانه‌ای هنری صفحات قرآن ارائه كرد و گفت: وقتی قرار است صفحه‌ای ويرايش شود، ابتدا بايد به آن صفحه به طور كلی چند دقيقه نگريست و يك چينش كلی در ذهن انجام داد.

وی ادامه داد: تا كلمات به اندازه و به صورت متوازن در صفحه قرار گيرند. پس از چينش كلمات در صفحه وارد فضای كوچكتری به نام سطر می‌شويم كه در اين مرحله بايد سطر به سطر به صفحه توجه كرد. ممكن است ابتدای سطر متراكم و در انتها خلوت باشد كه لازم است چينش كلمات در سطر هم با رعايت فاصله‌ها و تنظيم كشيده‌ها انجام گيرد.

قربان‌پور بيان كرد: كشيده‌ها در سطرهای متوالی در صفحه‌بندی ترجيحاً بايد به صورت مورب قرار گيرند و بايد از قرار دادن كشيده‌ها در ابتدا و انتهای سطر خودداری كرد.

وی تاكيد كرد: خط نسخ هرچه منسجم‌تر باشد زيباتر است. بايد توجه داشت كه خط زمينه نداريم و كلمات يك شيب صعودی ملايم دارند كه به صورت زيگزاگ حركت می‌كنند، مثلا (والذين آمنوا) يك شيب صعودی دارد. اين نكته در آثار قدما بسيار ديده می‌شود.

اعراب‌گذاری كلمات فقط به منظور خوانايی نيست و از نظر هنری هم اهميت دارد

اين كارشناس تصحيح همچنين گفت: اعراب‌گذاری كلمات فقط به منظور خوانايی نيست و از نظر هنری هم اهميت دارد. در آثار قدما بيشتر به زيبايی توجه می‌شده و با توجه به مهارتی كه در قرائت قرآن داشتند، نبود اعراب يا جابجايی آن مشكلی ايجاد نمی‌كرده است.

از جمله نكاتی كه وی متذكر شد، توجه به تراكم و فضاسازی اعراب، در يك مسير قرار گرفتن حروف و نقاط، توجه به سفيدی و سياهی كه كلمات ايجاد می‌كنند و وجود نيم مد در كلمات پر حرف مانند بود.

معافی، مدير واحد تصحيح مركز طبع و نشر قرآن، ديگر سخنران اين نشست بود كه با اشاره به تأسيس دارالكتابه در ضلع شمالی مصلای امام خمينی(ره)، هدف از تآسيس اين واحد را تجميع استعدادهای حوزۀ كتابت قرآن در زمينۀ نسخ و ثلث دانست.

وی گفت: با تآسيس اين واحد طی سال گذشته تا كنون حدود دو برابر حجم كارها افزايش يافت و كارهايی بديع انجام گرفت.

معافی در خصوص اهميت برگزاری اين كارگاه گفت: تا كنون هدف اين واحد جز دقت در صحت و اعراب گذاری نبوده ولی با توجه به نوع كارهايی كه ارجاع می شود ممكن است مسائل ويرايشی در صفحه آرايی نيز نياز به بررسی داشته باشد.

آشنایی مصححان را با نرم افزارهای جديد

مدير واحد تصحيح مركز طبع و نشر قرآن افزود: در جلسات آينده در نظر داريم مصححان را با نرم افزارهای جديد مورد استفاده در مركز آشنا كنيم.

وی تصريح كرد: در واحد آماده سازی برای اولين بار از محيط نرم افزاری indesign استفاده می‌شود كه مجموعه‌ای از محيط گرافيك و متن است و مزيت آن قابل اعمال بودن اصلاحات در هر مرحله است. در آينده، با راه اندازی سامانۀ تصحيح مركز، هر مصحح يك صفحه شخصی در محيط مجازی خواهد داشت كه با توجه به مشكلات بازار كاغذ و صنعت چاپ اين سامانه كمك بزرگی به اقتصاد كشور خواهد كرد.

معافی در ادامه گفت: در اين راستا مركز تصميم دارد از تبلت به جای پرينت استفاده كند كه هوشمندتر و با دقتی بالاتر خواهد بود.

همچنين سرابی قائم مقام مركز طبع و نشر نيز طی سخنانی در اين نشست از تلاش‌های كاركنان و مصححان مركز تقدير كرد.