علت گرايش به عرفانهای نوظهور دوری از انديشههای ناب اسلامی است
گرايش به عرفانهای نوظهور بهخاطر فقر از انديشههای ناب اسلامی است؛ اين عرفانها اصالت فرد، اصالت لذت و اصالت سود را مطرح میكنند كه سه مولفه در سبك زندگی غربی است و به توجيه وسيله به واسطه هدف برای كسب سود بيشتر میانجامد.
گروه انديشه: گرايش به عرفانهای نوظهور بهخاطر فقر از انديشههای ناب اسلامی است؛ اين عرفانها اصالت فرد، اصالت لذت و اصالت سود را مطرح میكنند كه سه مولفه در سبك زندگی غربی است و به توجيه وسيله به واسطه هدف برای كسب سود بيشتر میانجامد.
 |
حجتالاسلام و المسلمين محمدحسين توانايی، عضو هيئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا) به تشريح جايگاه عرفانهای نوظهور و عوامل گسترش آن پرداخت و در اين رابطه گفت: عرفانهای نوظهور غالبا به دو دسته تقسيم میشوند: عرفانهايی كه منشا آنها در هندوستان است مانند سای بابا، اشو و راملا و عرفانهايی كه منشا آنها در آمريكای لاتين، آرژانتين و برزيل است.
وی افزود: عرفانی كه پائولو كوئلو بينانگذاری میكند يا عرفانی كه توسط مكتبی به نام اكنتار بنيان گذاری شده؛ برخی از اين عرفانهايی كه نام بردهشد، چه در هندوستان و چه در آمريكای لاتين كه برخواسته از هندوستان و چه آمريكای لاتين برخی از آنها مدعی دين جديد هستند و برخی ديگر نه. به عنوان مثال اوشو خود مدعی يك دين جديد است كه البته افكارش بسيار خطرناك است.
توانايی گفت: پائولو كوئيلو در كتابهای خود نظير «كيمياگر سری» و كتابهايی كه بيشتر در غالب رمان آنها را طرح میكند مدعی دين جديدی نيست و میگويد من آمدهام به بشر معنويت ببخشم، من با آثارم و با قلمم میخواهم فكر معنوی بشر راتقويت كنم و به او آرامش بدهم. بخشی از اين عرفانها مثل مديتيشن متعالی كه مدعی دين نيستند، میگويند: ما فقط آمدهايم آرامش روحی و روانی به بشر بدهيم و به او بگويم كه مثلا روزی دو بار بايد مديتيشن و يوگا را كار بكنی تا بتوانی به اوج آرامش برسی و تمركز حواس داشته باشی.
در برخی عرفانها ردپايی از خدا نمیبينيم
اين پژوهشگر در عرصه قرآن و حديث در ادامه گفت: حتی بعضی از آنها پا را از اين فراتر میگذارند و میگويند ما با اين اعمال میتوانيم حتی به خدا هم برسيم؛ هر چند كه ما در عرفانهای دينی و غيردينی هندی، آمريكايی و هر جايی ديگر جهان چندان ردپايی از خدا نمیبينيم؛ در اين كتابها بيشتر انسان محوری، فرد گرايی و ظلم پذيری مطرح است.
| محمدحسين توانايی: |
| در عرفانهای نوظهور هرگز تواصی به ديگران را نمیبينيد؛ بلكه در اين عرفانها انسان محوری، فردگرايی و اصالت لذت موج میزند و وجه تمايز سبك زندگی غربی و سبك زندگی قرآنی نيز همين است |
وی گفت: اين درحالی استكه قرآن كريم فرمودهاست: «یَا أَیُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ عَلَیْكُمْ أَنفُسَكُمْ...؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد به خودتان بپردازيد»(مائده/105) مراقب خودتان باشيد؛ قرآن فرموده: « وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاء بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَیُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَیُؤْتُونَ الزَّكَاة...؛َ و مردان و زنان با ايمان دوستان يكديگرند كه به كارهاى پسنديده وا مىدارند و از كارهاى ناپسند باز مىدارند و نماز را بر پا مىكنند و زكات مىدهند»(توبه/71) اسلام مراقب ترديدها است و بسيار توصيه كرده كه هر كس بايد مراقب نفس خودش باشد.
اين عضو هيئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد كرج افزود: اسلام هرگز نگفته تو به اجتماع كاری نداشته باش، بايستی حكومت صالحی وجود داشته باشد و در زمانی زندگی كنيد كه حاكمان صالح داشته باشد و تحت امر ولی فقيه باشيد؛ بايستی امامان معصوم(ع) و در غياب آنها ولی فقيه و مديران شايسته بايستی حكومت بكند و حتی در حوزه فردی هم بايستی تو به ديگران رفتارهای ناشايستهشان را تذكر بدهی و نه اينكه بگويی عيسی(ع) به دين خود و موسی(ع) به دين خود و نگويی سری كه درد نمیكند دستمال نمیبندند.
وی گفت: قرآن كريم میفرمايد:« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، وَالْعَصْرِ، إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِی خُسْرٍ، إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ؛ به نام خداوند رحمتگر مهربان، سوگند به عصر (غلبه حق بر باطل )، كه واقعا انسان دستخوش زيان است،مگر كسانى كه گرويده و كارهاى شايسته كرده و همديگر را به حق سفارش و به شكيبایى توصيه كردهاند»(عصر/1_3)، مومنين هم اهل ايمان و عمل صالح باشند هم اهل تواصی به حق و تواصی بهصبر باشند.
گرايش به عرفان کاذب بهخاطر فقر از انديشههای ناب اسلامی
توانايی افزود: در عرفانهای نوظهور هرگز تواصی به ديگران را نمیبينيد؛ بلكه در اين عرفانها انسان محوری، فرد گرايی، اصالت فرد و اصالت لذت موج میزند و اتفاقا وجه تمايز سبك زندگی غربی و سبك زندگی قرآنی كه مقام معظم رهبری تاكيد میكند، همين است. گرايش به اين عرفانها بهخاطر فقر از انديشههای ناب اسلامی است؛ اين عرفانها اصالت فرد را مطرح میكند، اصالت لذت، اصالت سود اين سه مورد در سبك زندگی غربی است اصالت فرد، اصالت سود و اصالت لذت در اين سبك زندگی طبيعی است كه هدف وسيله را توجيح میكند تا به سود بيشتر برسد.
| محمدحسين توانايی |
| بايستی حكومت صالحی وجود داشته باشد و در زمانی زندگی كنيد كه حاكمان صالح داشته باشد و تحت امر ولی فقيه باشيد. |
وی گفت: در اين عرفانها از هر راهی استفاده میشود تا به لذت بيشتری برسد ولی اسلام عزيز اين را نمیگويد. عرفان ناب اسلامی عرفان امير المومنين(ع) امام علی(ع) است: «رهبان باليل و اسد بالنهار؛ زاهد شب و شير روز» او شبها در نخلستانها مناجات میكرد ولی در ميدانهای نبرد فرمانده لشكر و پرچمدار لشكر پيغمبر(ص) بود، همان پيامبری كه قرآن او را اينگونه توصيف كرده «مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاء عَلَى الْكُفَّار؛ِ محمد [ص] پيامبر خداست و كسانى كه با اويند بر كافران سختگير [و] با همديگر مهربانند»(فتح/29) اينها مبانی عرفان واقعی هستند.
دعاهای صحيفه سجاديه؛ از مصادیق عرفان ناب اسلامی
اين مدرس دانشگاه افزود: عرفان ناب اسلامی كه در 54 دعای صحيفه سجاديه كاملا قابل مشاهده است. عرفانی كه ريشهاش در قرآن كريم است؛ عرفانی كه ريشههايش در مكتب اهل بيت عصمت و طهارت(ع) است كه من به يك نمونه از آنها اشاره میكنم: «يا نور، يا نور النور،يا منور النور، يا خالق النور، يا مقدر النور، يا نور كل النور، يا نور قبل كل النور، يا نور بعد كل النور، يا نور فوق كل النور، يا نور كمثله نور، اللهم اجعل قلبی نورا و سمعی نورا و بصری نورا و لسانی نورا و يدی نورا و رجلی نورا و جميع جوارحی نورا، يا نور الانوار اللهم ارنی الاشياء كما هی» عرفان واقعی در اين دعاست.
توانايی گفت: عرفان واقعی در مناجات شعبانيه است كه پرفضيلتترين دعاها است، حضرت امام خمينی(ره) بنيان گذار جمهوری اسلامی فرمود همه اهل بيت(ع) اين دعا را میخواندند. در واقع اين دعا اختصاصی يك امام نيست. در اين دعا میخوانيم «الهی هب لی كمال الانقطاع اليك فانر ابصار القلوبنا بضيا نظرها اليك حتی تخرق ابصار القلوب حجب النور وتصل الیمعدن العظمه» با وجود منابع غنی و سرشار از عرفان ناب كه در اسلام وجود دارد مثل قرآن كريم سيره اهل بيت عصمت و طهارت(ع) و دعاهای نورانی كه از آنها نقل شده، مانند مناجات خمس عشر كه دركتاب مفاتيح الجنان آمده به نظر میرسد كه ما هيچ نيازی به تكنيكهايی مانند يوگا و مدتيشن و ساير مصداقهای عرفانهای نوظهور نداشتيم و نداريم و نخواهيم داشت.
