گروه اجتماعی: رمضان ماه تزكيه نفس و ماه مهمانی خداوند است، در اين ماه پر بركت روزهداران برسر سفره ميهمانی پروردگار مینشينند و از فضائل اخلاقی آن بهرهمند میشوند.
فاطمه قلیپور كالمرزی، پژوهشگر مردمشناسی در سمنان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه سمنان، با اشاره به آداب سحر و افطار روزهداران استان سمنان اظهار كرد: پيش از اين در شبهای ماه رمضان و به هنگام سحر فردی خوش صدا بر روی پشت بام خانه خود و يا مسجد اقدام به خواندن دعا و مناجات مینمود، گاهی اين افراد در حين گذر از كوچههای هر محله با خواندن ادعيه سحرگاهی اقدام به بيدار نمودن اهالی در وقت سحر مینمودند. اين كار در اصطلاح محلی، «شبخوانی» (شوخوانی) گفته میشود. امروزه صدای دعا و مناجات از بلندگوی مساجد نقاط شهری و روستايی به گوش میرسد و كوبيدن بر روی ظروف مس و طبل از ديگر روشهای آگاه ساختن اهالی در هنگام سحر بوده است. بيدار كردن اهالی يك كوچه، يا محله توسط فردی از همسايگان نيز در اين خصوص متداول بوده و در گذشته در شهر سمنان فردی خوش صدا بر بام میرفته و با صدايی رسا جملاتی را تكرار مینمود و بدين شكل اهالی شهر از وقت سحر مطلع میگرديدند.
وی ادامه داد: در برخی روستاهای استان علاوه بر شبخوانی و پخش مناجات اهالی از بانگ خروس و يا موقعيت ستارگان آسمان به وقت سحر پی میبرند و با پنهان شدن ستاره َپل از خوردن سحری دست میكشند.
اين پژوهشگر مردمشناس با بيان اينكه زنان استان سمنان برای تهيه افطار از هنگام ظهر مشغول پخت غذا و تهيه سفره افطاری میشوند، گفت: مرسوم است كه پس از صرف افطار مردان و زنان خود را به مسجد محل رسانده و نماز جماعت و قرآن میخوانند، در برخی نقاط پس از ختم كامل قرآن، هر كس به فراخور وسع مالی خود مقداری نبات، نقل، برنج و يا گلاب به جلسه آورده و به نيت بركت بين حاضرين پخش میكند. در برخی مناطق هر فردی كه بر اساس نوبت سوره قل هوالله را قرائت كند، پس از ماه رمضان ديگر افراد جلسه را برای خوردن آش و يا شيرينی به منزل خود دعوت مینمايد، برخی اهالی شهر دامغان در اولين جمعه ماه مبارك رمضان در خانههای خود نماز جعفر طيار میخوانند.
وی همچنين در خصوص خوراك اهالی استان سمنان در ماه مبارك رمضان، گفت: برای وعده سحری از غذاهايی چون برنج و خورشت و گاهاً ته چين و آبگوشت استفاده مینمايند. آنها به هنگام غروب آفتاب و با شنيدن اذان، روزه خود را با قدری آب گرم، نمك و يا خرما باز نموده، سپس غذای افطاری كه شامل كوكو، نان، پنير، سبزی، سوپ ويا انواع آش است را ميل میكنند. در برخی نقاط تهيه اقلامی چون شير برنج، فرنی، شله زرد، حسّو (در شهر شاهرود)، لرزان (شاهرود، دامغان)، آروشه و حلوای آروشه (سمنان و توابع) مبادرت میورزند. درشهرستان دامغان پخت كشمش پلو برای اولين شب ازماه مبارك رمضان مرسوم است، در باور اهالی استان سمنان، حضرت علی(ع) برای افطار نان جو و خرما ميل مینموده، بر اين اساس برخی نيز روزه خود را با نان و خرما افطار میكنند.
گفتنی است، پخت انواع نان بخصوص نانهای روغنی در طول ماه رمضان مرسوم است. پرداخت هزينه نانوائیها و توزيع نان صلواتی از ديگر آداب حسنه اين ايام است.