در نشستی تبیین شد
گامهای عملی جهاددانشگاهی در مسیر شانگهای و بریکس
در سومین نشست همکاریهای بینالملل جهاددانشگاهی، گامهای عملی این نهاد برای حضور مؤثر در سازمان شانگهای و بریکس، از بستههای سیاستی تا رویدادهای فناورانه و فرهنگی، تشریح و چالشهای پیش رو نیز بررسی شد.
به گزارش خبرنگار ایکنا، سومین نشست از سلسله نشستهای آشنایی با فرصتهای همکاری بینالملل جهاددانشگاهی با تمرکز بر کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس، دوشنبه ۲۶ مردادماه با حضور محمود پوربافرانی، رئیس دفتر همکاریهای علمی و ارتباطات بینالملل جهاددانشگاهی، زهرا کامیاب، رئیس مرکز رشد واحدهای فناور هنرهای قرآنی و جمعی فعالان این عرصه در سالن کنفرانس خبرگزاری ایکنا برگزار شد.
محمود پوربافرانی، رئیس دفتر همکاریهای علمی و ارتباطات بینالملل جهاددانشگاهی در این نشست که به همت کارگروه تعاملات علمی بینالمللی جهاددانشگاهی، دفتر همکاریهای علمی و ارتباطات بینالملل، مرکز رشد واحدهای فناور قرآنی، کمیته پژوهش کارگروه بانوان و خانواده این نهاد و اندیشکده تین شیا برگزار شد، گفت: جهاددانشگاهی از سال گذشته تاکنون، با بهرهگیری از ظرفیتها و بازوهای اجرایی خود، اقدامات متعددی در حوزه شانگهای انجام داده است. برای نمونه، در پاییز ۱۴۰۴، کارگروه زیرساختهای تحقیقاتی و کلانپروژههای علمی بریکس با میزبانی معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری برگزار شد و جهاددانشگاهی بهعنوان یکی از نهادهای علمی و قطبهای فناورانه کشور برای حضور در این کارگروه دعوت شد که نمایندگانی از کشورهای عضو از جمله پژوهشگاههای بزرگی نظیر پژوهشگاه پروشکوف روسیه در آن حضور داشتند.
وی افزود: گزارش نشست شبکه مؤسسات ملی بهداشت عمومی کشورهای عضو بریکس به جهاد دانشگاهی ارسال شد که براساس آن، واحدهایی همچون پژوهشگاه رویان، پژوهشگاه ابنسینا و جهاددانشگاهی استان سمنان پیشنهاداتی ارائه داده و گزارشها مستقیماً به وزارت امور خارجه ارسال شد.
پوربافرانی ادامه داد: در حوزه گردشگری و همکاری با کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، گزارشی دقیق از یکی از سفارتخانههای کشور دریافت شد که به آسیبشناسی توسعه صنعت گردشگری پرداخته بود. بر این اساس، چهار واحد سازمانی شامل پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی در مشهد، جهاددانشگاهی البرز، جهاددانشگاهی اصفهان و جهاددانشگاهی هنر، پیشنهادات خود را در قالب یک بسته سیاستی به وزارت امور خارجه ارائه کردند.
وی تصریح کرد: در سال جاری، کارگروه فرهنگی نیز دو نشست برگزار کرده و گزارشهای آن به جهاد دانشگاهی ارسال شده است. جهاددانشگاهی بهعنوان نهادی علمی و فرهنگی، دارای ظرفیتهای گستردهای در این حوزه است. براساس پیشنهادات واحد جهاددانشگاهی هنر، پنج محور به وزارت امور خارجه ارائه شد که مورد استقبال قرار گرفت و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز آنها را جهت بررسی دریافت کرد. خوشبختانه، معاونت دیپلماسی خارجی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، این پیشنهادات را بهعنوان بسته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در فهرست سال ۲۰۲۶ معرفی کرده است. همچنین در نشست پانزدهم و هفدهم مردادماه در هند، نمایندگان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این بسته را همراه خود داشتند.
پوربافرانی اضافه کرد: دانشگاه علم و فرهنگ نیز پیشنهاد برگزاری کنفرانس بینالمللی با موضوع از میراث تا مأموریت: فرهنگ، آفرینش و بهزیستی مدنی را ارائه کرده که قرار است در پاییز امسال برگزار شود.
وی در ادامه به برنامههای آتی پرداخت و گفت: از جمله این برنامهها میتوان به مجمع طب سنتی سازمان همکاری شانگهای در چین اشاره کرد که در شهریورماه برگزار خواهد شد و تلاش میشود نمایندهای از جهاددانشگاهی در آن حضور یابد. همچنین رقابت مهارتهای آینده و چالش فناوری بریکس در حوزه هوش مصنوعی در دستور کار است که از سازمان هوش مصنوعی جهاددانشگاهی در این زمینه کمک گرفته خواهد شد.
رئیس دفتر همکاریهای علمی و ارتباطات بینالملل جهاددانشگاهی یادآور شد: نشست سران سازمان همکاری شانگهای در اواخر شهریور برگزار خواهد شد و از رئیسجمهور نیز برای حضور دعوت شده است. تلاش میشود بسته پیشنهادی جهاددانشگاهی به موقع به وزارت امور خارجه تحویل داده شود.
چالشهای همکاری با شانگهای
عادل خانی، مدیرکل آسیا و اقیانوسیه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی نیز در ادامه بر ضرورت بازتعریف رویکرد جمهوری اسلامی ایران نسبت به سازمان همکاری شانگهای، از غفلت تاریخی در بهرهبرداری از ظرفیتهای این سازمان انتقاد و بر تبدیل تفاهمنامهها به اقدامات عملیاتی تأکید کرد.
وی که سابقه طولانی حضور در خارج از کشور، از جمله مأموریت در چین را در کارنامه خود دارد، شناخت ناقص از سازمان شانگهای و نبود زیرساختهای علمی و سیاستی را از موانع اصلی تعامل مؤثر با این نهاد بینالمللی دانست و با اشاره به تجربه زیستی خود در خارج از کشور، گفت: بیش از نیمی از ۳۰ سال خدمت خود را در خارج از کشور سپری کردهام و این فرصت را داشتم که از نزدیک ظرفیتهای عظیم سازمان شانگهای را مشاهده کنم؛ ظرفیتی که ما در داخل، از آن غافل بودهایم.
مدیرکل آسیا و اقیانوسیه در ادامه، با ارائه آماری از منابع طبیعی، جمعیت و وسعت جغرافیایی کشورهای عضو، بیان کرد: این سازمان با وجود ظرفیتهای بینظیر در حوزههای امنیتی، اقتصادی و فرهنگی، همچنان به عنوان یک فرصت مغفول در سیاست خارجی و علمی کشورمان باقی مانده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، به چالشهای موجود در مسیر همکاری با شانگهای اشاره کرد و ناهمگونی اقتصادی اعضا، تضاد منافع، عدم موفقیت در نهادینهسازی تعاملات، و پراکندگی کانالهای ارتباطی را از موانع جدی دانست و بر لزوم گذر از رویکردهای واکنشی به سمت همکاریهای فعالانه و مسئلهمحور تأکید کرد.
خانی با ارائه پیشنهادهایی عملیاتی، جهاددانشگاهی را به عنوان نهادی توانمند و منعطف برای پر کردن خلأ شناختی و سیاستی معرفی کرد و راهکارهایی نظیر ایجاد شبکه مطالعاتی شانگهای، تدوین بستههای سیاستی مبتنی بر یافتههای علمی و طراحی رویدادهای فرهنگی و فناورانه مشترک را مطرح کرد.
وی ادامه داد: از جمله پیشنهادهای عینی که میتوان ارائه کرد، ایجاد پارک فناوری شانگهای با مشارکت دانشگاههای کشورهای عضو و اختصاص غرفههای سالانه برای ارائه دستاوردهای فناورانه، راهاندازی شبکه فرهنگی نوروز در میان کشورهای عضو، به عنوان یک برند مشترک فرهنگی، برگزاری جشنواره بینالمللی فیلم کودک و مسابقات نقاشی با محوریت سازمان همکاری شانگهای و احیای طرح صدور مدارک مشترک دانشگاهی (همچون مدل همکاری دانشگاههای چین و روسیه) برای دانشجویان ایرانی است.
مدیرکل آسیا و اقیانوسیه در پایان بر ضرورت همکاری نهادمحور به جای همکاریهای فردمحور تأکید کرد و افزود: باید از تفاهمنامههای تشریفاتی عبور کرده و به سمت پروژههای مشترک مبتنی بر منافع جمعی گام برداریم. دانشگاهها و به ویژه جهاد دانشگاهی، میتوانند پرچمدار این تحول باشند.
نقش زنان کارآفرین در بهرهمندی از ظرفیتهای بریکس
زهرا رهایی، رئیس هیئت مدیره دفتر ایران در اتحادیه تجاری زنان کارآفرین کشورهای عضو بریکس، در سخنرانی خود به بررسی جایگاه زنان در همکاریهای اقتصادی این بلوک پرداخت و بر لزوم ورود جدیتر بخش خصوصی، بهویژه زنان، به عرصههای تجاری تأکید کرد.
وی با اشاره به تایملاین همکاریهای بریکس از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۶، گفت: کشورهای موفق در این مسیر، دو ویژگی کلیدی دارند؛ پرهیز از خستگی زمانی و اصرار بر تداوم؛ درحالیکه در ایران، فقدان توافق پایدار و فراموشی سریع پیمانها، مانع اصلی بهرهبرداری از فرصتهایی مانند بریکس است.
رهایی، سطوح سهگانه ورود به همکاریهای بریکس را شامل سطح سیاسی، بینسازمانی و تخصصی (بخش خصوصی) دانست و تأکید کرد: لایه تخصصی که زنان کارآفرین، صاحبان کسبوکار و فعالان اقتصادی در آن قرار دارند، اساسیترین سطح است؛ زیرا اگر زنجیره ارتباطی در این سطح شکل نگیرد، کلیت پیمانها ریشهدار نخواهد شد.
وی با بیان اینکه هدف اولیه بریکس سیاسی بوده و مباحث اقتصادی بعداً افزوده شدهاند، به تفاوتهای کشورهای عضو و شریک اشاره کرد و گفت: استراتژی ارتباطی با هر کشور باید براساس سطح عضویت (رسمی یا شریک) تنظیم شود. کشورهایی مانند مالزی، ازبکستان، تایلند و بلاروس هرکدام ظرفیتهای خاصی برای همکاری دارند.
رهایی در ادامه به چالشهای موجود نظیر عدم دریافت تسهیلات از بانک توسعه نوین بریکس و نبود انباشت تجربه در سازمانها اشاره کرد و افزود: ایران دو راهکار پیش رو دارد: ارائه کلِ یکپارچه در برابر جریان بریکس، یا حرکت بخش خصوصی بدون درگیری با بازیهای درونی این بلوک. پیشنهاد من، ورودِ تخصصی و حوزهمحور است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع زنان بریکس پرداخت و گفت: پیشنهاد آقای پوتین در سال ۲۰۱۹ برای راهاندازی بخش زنان در شورای تجاری، نشاندهنده درک درست از ظرفیت زنان است. متأسفانه در ایران هنوز باور نداریم که زنان میتوانند هم سنتی باشند و هم موفق اقتصادی؛ درحالیکه حضور زنان در اقتصاد، با حفظ چارچوبهای ارزشی امکانپذیر است.
رهایی با اشاره به تشکیل دفتر زنان بریکس (WBA) در ایران و انتخاب نمایندگانی از سوی معاونت زنان ریاستجمهوری و وزارت خارجه، از نبودِ هماهنگی اجرایی بهعنوان بزرگترین مشکل یاد کرد و گفت: در حال حاضر ۵ کارگروه در WBA فعال است که از مهمترین آنها، کارگروه اقتصاد فراگیر با محوریت پروژههای سلامت، صنایع خلاق، گردشگری و توسعه نوآورانه کسبوکارهاست و همکاری با کشورهایی مانند چین، هند، روسیه و آفریقای جنوبی در این حوزهها در دستور کار قرار دارد.
وی در پایان تأکید کرد: در تیمهای WBA، الزاماً همه اعضا نباید زن باشند؛ بلکه رهبری تیم بر عهده یک زن باشد و حضور، تشریفاتی نباشد.
پایان این نشست به پرسش و پاسخهایی در رابطه با فرصتها و ظرفیتهای همکاری بینالمللی کشورهای عضو بریکس اختصاص داشت.
انتهای پیام 
