نبود پشتوانه مطالعاتی و تحقيقی در توليد نمايش‌های دينی كودك و نوجوان رسانه ملی

گروه هنر: با وجود ضوابط مدون در امر برنامه‌سازی نمايشی كودك و نوجوان در رسانه ملی اما هيچ ضمانت اجرايی در روند توليد اين‌گونه برنامه‌ها وجود نداشته و اغلب اين برنامه‌ها به ويژه برنامه‌های نمايشی با رويكرد دينی و مذهبی بدون پشتوانه مطالعاتی و تحقيقی توليد می‌شوند.

سوسن كرامتی، تهيه‌كننده برنامه‌های نمايشی كودك و نوجوان در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) گفت: يكی از موارد اصولی كه در تهيه برنامه‌های كودك و نوجوان به ويژه برنامه‌های نمايشی اين گروه سنی بايد به آن توجه شود اين است كه با در نظر گرفتن سه مقطع سنی خردسال، كودك و نوجوان بايد ميزان دقيق اين برنامه‌ها به ترتيب از 5، 15 تا 20 دقيقه و 30 دقيقه تجاوز نكند؛ چرا كه در غير ‌اين صورت زمان برنامه از حوصله مخاطب خارج و كمترين تأثير را روی آنها خواهد داشت.

وی با ابزار گلايه از برنامه‌های نمايشی توليدی رسانه ملی ويژه كودك و نوجوان گفت: متأسفانه علاوه بر عدم رعايت زمان مناسب برای توليد اين برنامه‌ها، شاهد هستيم كه محتوا و موضوعاتی كه در آنها مطرح می‌شود هيچ تناسبی با حال و هوا و سطح درك مخاطب هدف آنها نداشته به اين معنی كه يا آنچنان سنگين و ثقيل هستند كه اين گروه سنی از درك آنها عاجزند و يا آنقدر دم‌دستی كه اغلب به آن به ديده تمسخر نگاه می‌كنند.

ضوابط نظارت بر توليد برنامه‌های نمايشی كودك و نوجوان در رسانه ملی اجرا نمی‌شود

تهيه‌كننده برنامه نمايشی «تابستان شاد» دليل اين امر را اجرايی نشدن ضوابط نظارت بر توليد برنامه‌های نمايشی كودك و نوجوان در رسانه ملی دانست و گفت: به هر حال بايد اين موضوع را در نظر داشت كه رسانه ملی در توليد و پخش برنامه‌های نمايشی ويژه كودك و نوجوان به اين واسطه كه بحث اجرای تئاتر صحنه در اغلب شهرهای كشور ميسر نيست، حرف نخست را می‌زند و با وجود آن كه ضوابطی مبنی بر نظارت بر كيفيت برنامه‌ها وجود دارد و تهيه‌كنندگان تلويزيونی در قالب كارگاه‌های آموزشی با اين قوانين آشنا می‌شوند اما هيچ ضمانتی برای اجرايی شدن آنها وجود ندارد.

وی يكی از كاركردهای برنامه‌های نمايشی كودك و نوجوان را طرح مسائل دينی و مناسبتی ويژه آنها ذكر كرد و گفت: در مقاطعی از سال همچون محرم و رمضان با انبوهی از برنامه‌های توليدی و زنده كودك و نوجوان در رسانه ملی مواجه می‌شويم كه اغلب آنها جنبه نمايشی دارند و هدف از توليد و پخش آنها نيز بالا بردن ميزان آگاهی و درك مخاطب نسبت به معارف دينی است اما با كمال تأسف بايد گفت كه در توليد اين برنامه‌ها نيز نظارت كافی و كارشناسی وجود ندارد و اين گونه برنامه‌ها بيشترين آسيب را از نظر بعد نظارت كارشناسی از ابتدا تا انتهای توليد می‌خورند.

معمولاً مجری و يا بازيگر برنامه نمايشی از داشته‌ها و معلومات خود استفاده می‌كند

اين تهيه‌كننده كودك و نوجوان تصريح كرد: يكی از نقاط ضعف برنامه‌های نمايشی كودك و نوجوان با رويكرد مذهبی و مناسبتی نبود پشتوانه تحقيقاتی در نگارش متن و نوشته‌ای است كه يا حكم طرح را داراست و يا به منزله دستورالعمل نمايشی است كه براساس آن مجری و يا بازيگر بايد بازی كند و گفت‌و‌گويی داشته باشد كه گاه اين مسئله ديده شده است كه به دليل عدم تناسب ميان نوشته و فضای نمايشی برنامه، مجری و يا بازيگر برنامه از داشته‌ها و معلومات خود استفاده می‌كند.

تهيه‌كننده برنامه عروسكی «چشم‌بلبلی» ادامه داد: اغلب مجريان و يا بازيگران برنامه‌های نمايشی كودك و نوجوان از بداهه نسبتاً قوی برخوردار هستند و اصطلاحاً در صورت همخوان نبودن متن با فضا و زمان آيتم نمايشی می‌توانند مواردی را اضافه كنند اما اين نكته را بايد در مورد برنامه‌های دينی يك استثنا دانست چرا كه مجری و يا بازيگر برنامه با وجود دارا بودن خلاقيت‌های ذاتی نمايشی خود اما ممكن است نسبت به موضوع و يا معلوماتی اشراف لازم را نداشته باشد و نتيجه آنكه با دادن اطلاعات غلط هر چند سهوی تأثير جبران‌ناپذيری بر روی مخاطب خود داشته باشد.

به شرط استفاده از جلوه‌های بصری و تنوع در شيوه نمايشی می‌توان يك موضوع دينی را تكرار كرد

وی تكرار را يكی از اركان اصلی توليد برنامه‌های نمايشی ويژه كودك و نوجوان دانست و گفت: توليدكنندگان بايد به اين نكته توجه داشته باشند كه با استفاده از جلوه‌های بصری و تنوع در بيان و شيوه روايت نمايشی می‌توانند موضوعی را به تناوب در يك و يا چند برنامه به كودك و نوجوان منتقل كنند كه اين خود از جمله مواردی است كه به قول معروف موجب ملكه ذهن شدن موضوعی به ويژه دينی در ذهن مخاطب می‌شود.

كرامتی در پايان گفت: به هر حال استفاده از فناوری، موسيقی ملايم و نه هيجان‌آور و به كارگيری تصاوير و قاب‌بندی مناسب در توليد برنامه‌های نمايشی كودك و نوجوان به ويژه برنامه‌های مناسبتی و مذهبی ركنی تعيين‌كننده است كه البته تحقق اين امر مستلزم به كار‌گيری كارشناسان روانشناسی كودك و نوجوان در همه مقاطع توليد است.