بيش از 3 هزار اثر از راويان جنگ به يادگار مانده است/شهادت، تنها دليل چاپ آثار راويان

گروه ادب: رئيس مركز اسناد و تحقيقات دفاع‌مقدس از ثبت و ضبط بيش از سه هزار اثر توسط راويان جنگ خبر داد و گفت: شهادت حسين الله‌داد، راوی جنگ، تنها دليل چاپ كتاب «گزارش‌های روزانه صحنه نبرد: لشكر 17 علی‌‌بن ابيطالب در عمليات بدر» است.

حسين اردستانی، رئيس مركز اسناد و تحقيقات دفاع‌مقدس

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، مراسم رونمايی از دو كتاب با عناوين «راويان صحنه جنگ: شهيد محمدرضا ملكی» و «گزارش‌های روزانه صحنه نبرد: لشكر 17 علی‌‌بن ابيطالب در عمليات بدر» ظهر سه‌شنبه، 22 مردادماه امسال با حضور سردار عبدالله عراقی، جانشين فرمانده نيروی زمينی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، حسين اردستانی، رئيس مركز اسناد و تحقيقات دفاع‌ مقدس و يحيی نيازی، مدير گروه بررسی‌های جامعه‌محور مركز اسناد و تحقيقات دفاع ‌مقدس برگزار شد.

حسين اردستانی، رئيس مركز اسناد و تحقيقات دفاع‌مقدس در اين مراسم با اشاره به دفاتر راويان دفاع مقدس گفت: اگر راويان جنگ را از تاريخ دفاع مقدس حذف می‌كرديم، امروزه اثری برای انتشار در مورد برخی اتفاقات پيرامونی به ويژه فرماندهان جنگ را نداشتيم. هر چند تمام امكانات راويان، قلم، دفتر و يك ضبط صوت بود، اما آنها مطالب زيادی را جمع‌آوری كردند.

وی با اشاره به فعاليت راويان در سطوح مختلف قرارگاه‌ها و يگان‌ها، افزود: ما به عنوان راوی، در‌ جنگ می‌گفتيم اين چه كاری است كه انجام می‌دهيم. هر چند كار سختی بود و بنده به عنوان روای جنگ اگر به آن دوران برگردم، روايت‌گری نمی‌كنم و اين كار را انجام نمی‌دهم؛ چرا كه كار بسيار سختی است. اما نتيجه آن را نگاه می‌كنم، می‌گويم كاری بهتر از اين نيست؛ چرا كه با اين كار هويت تاريخی كشور معرفی می‌شود.

اردستانی با اشاره به توانمندی‌های كشور اظهار كرد: از صفويه يعنی از 300 سال پيش تا سقوط پهلوی، ايران در يك روند اضمحلال قرار داشت و فاقد حاكميت بوده است. حاكميت به معنای قدرت مردم و تصميم گيری مستقل است و انقلاب اين قدرت را به مردم داد، اما با تجاوز عراق حاكميت در بخش سرزمينی مورد تهديد قرار گرفت.

وی ادامه داد: در صحنه نبرد اتفاقاتی افتاد كه ايران در تاريخ گذشته نداشت و دفاع مقدس بازتوليد عصری از عاشورا شد و امروز اسلام و ايران اسلامی وامدار دفاع مقدس بوده و هويت جديدی به ايران بخشيده است.

اردستانی در ادامه بيان كرد: راويان جنگ بيش از 29 هزار نوار ضبط كرده، 1200 دفتر يادداشت و 700 ـ 800 گزارش به يادگار گذاشته‌اند و همين‌ موارد، اسناد گرانقدری محسوب می‌شود كه مركز اسناد و تحقيقات دفاع مقدس از آن بهره‌مند است.

وی يادآور شد: راويان تاريخ‌نگاران جنگ بودند و قدم به قدم به همراه فرماندهان جنگ، حوادث را ثبت می‌كردند. هر چند متأسفانه هنوز نتوانسته‌ايم آنها را به خوبی به جامعه معرفی كنيم و هدف از انتشار اين كتاب‌ها معرفی ماهيت روايت‌های جنگ به عنوان اسناد دست اول است. ما ديگر از تأليف كتاب گذشتيم و بيشتر بر روی آثار راويان متمركز شده‌ايم. بر همين اساس دفاتر راوی سّری‌ترين اسناد مركز تحقيقات جنگ به شمار می‌روند، به صورتی كه بعضی دفاتر اصلاً قابل انتشار نيستند.

وی به شهيد حسين الله‌داد، راوی لشكر 17 علی‌بن‌ابيطالب(ع) و كتاب گزارش صحنه‌های نبرد اشاره كرد و گفت: دليل چاپ آثار اين راوی فقط شهادت وی است. البته به دليل كم بودن آثار جمع‌آوری شده توسط برخی راويان نمی‌توان در قالب يك كتاب به آنها پرداخت؛ بنابراين سعی كرده‌ايم زندگی‌نامه و آثار چند راوی را در يك كتاب گردآوری كنيم.

اردستانی از چاپ گزارش عمليات‌ها كه مطالب آن توسط راويان جمع‌آوری شده است خبر داد و تصريح كرد: در دفتر حسين الله‌داد كمترين حذف اتفاق افتاده است و بيشتر يادداشت‌های اين دفتر مربوط به 20 اسفند سال 63 ـ 25 فروردين سال 1364 است.

عدم ثبات راویان در یگان‌ها سبب گمنانی آنها شده است

يحيی نيازی، مدير گروه بررسی‌های جامعه‌محور مركز اسناد و تحقيقات دفاع ‌مقدس در ادامه اين مراسم با اشاره به تشكيل مركز مطالعات و تحقيقات جنگ گفت: اين نوآوری مهم در آغازين روزهای جنگ اتفاق افتاد و كاش در واحدها و سطوح پايين‌تر هم راوی وجود داشت.

وی، كار روايان جنگ را بی‌نظير خواند و افزود: در مطالعه يادداشت‌های راويان گاهی به موارد و نمونه‌های جذاب و جالبی برمی‌خوريم كه موضوعات اجتماعی را مورد توجه قرار می‌دادند و حضور اقشار مختلف را به منصه ظهور گذاشتند.

نيازی با اشاره به تشكيل گروه بررسی‌های جامعه‌محور بيان كرد: اين گروه تلاش خود را آغاز كرد و بعد از پنج سال و تشكيل اين گروه به جهت تعاملات با مجموعه‌های بيرون از مركز توانسته روند كاری خود را ادامه و گروه‌های ديگری را هم تشكيل دهد.

وی با اشاره به رويكردهای اين گروه در مركز مطالعات و تحقيقات دفاع مقدس اظهار كرد: ما رويكردمان در وظايف، كاركرد و اهداف گروه اين بود كه از موازی‌كاری با ساير مراكز پرهيز كنيم و كارهای كمتر پرداخته شده را مورد توجه قرار دهيم. همچنين اسناد مربوط به جنگ و راويان را جمع‌آوری كرده و به توليد آثاری جديد در اين زمينه بپردازيم.

نيازی ادامه داد: راويان شهيد در گمنامی خدمات خود را ارائه دادند و در مظلوميت و گمنامی تمام‌عيار هستند؛ چرا كه وقتی برای جمع‌آوری آثار يا خاطراتی از آنها به همرزمان اين شهدا مراجعه می‌كنيم، اطلاعات چندانی از آنها ندارند و می‌گويند كه مدت كمی در يگان آنها بودند و همين عدم ثبات در يگان‌ها سبب گمنامی آنها شده است.

وی با اشاره به ارزش و بهای كار راويان شهيد گفت: كاری كه آنها در صحنه نبرد كردند، ارزش و بهای بالايی دارد و از جايگاه ويژه‌ای برخوردار است و پرداختن به آنها جزء وظايف مركز بوده است؛ از اين رو سعی كرديم تمام دفاتر راويان شهدای مركز را در يك كتاب يا چند شهيد را در يك كتاب معرفی كرده و اثر توليد شده را در اختيار خانواده‌های شهدا و نسل جوان قرار دهيم.

وی با بيان اينكه كتاب مربوط به شهيد ملكی، نخستين كتاب تدوين شده است، افزود: بقيه شهدای راوی هم با توجه به اينكه حضور آنها در جبهه كم بوده و در مدت كوتاهی به شهادت رسيده‌اند، از اين رو تعدادی از راويان شهيد را در يك كتاب معرفی می‌كنيم كه از جمله اين آثار می‌توان به تدوين كتابی درباره شهيدان صالحی، فيضی و جلايی‌پور اشاره كرد كه اين اثر تدوين شده و در حال ويرايش است.