گروه سلامت: مديركل دفتر پژوهش و برنامهريزی معاونت قرآن و عترت وزارت ارشاد با پيشنهاد برای واكاوی «مهارتهای زندگی» سازمان بهداشت جهانی، گفت: واكاوی مجدد اين مباحث توسط علاقمندان حوزوی و دانشگاهی با بهرهمندی از آيات قرآن و سنت ائمه موجب كاربردیتر شدن روانشناسی اسلامی میشود.
حجتالاسلام والمسلمين محمدحسين توانايی، مديركل دفتر پژوهش و برنامهريزی معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به اينكه روانشناسی علمی در ابتدا به دليل رويكرد درمانی آن در حوزه روح و روان شناخته میشد، اظهار كرد: روانشناسی در ابتدا برای درمان مسايل روحی و به تبع آن مسايل جسمی كه ريشه در روح و روان دارد وارد عرصههای علمی شد.
گرايش دنيای غرب به ماديات و فاصله گرفتن از معنويات
وی با ابراز تأسف نسبت به گرايش دنيای غرب به ماديات و فاصله گرفتن از معنويات، گفت: علوم در دنيای غرب سمت و سوی مادی يافته است و از هدف آفرينش انسان كه رسيدن به مقام قرب الهی بود دور شد به طوری كه خداوند را ناديده گرفته و انسان را به جای خدا نشاند.
توانايی تصريح كرد: ترويج فرهنگ اومانيستی و انسانمحوری در غرب موجب فاصله گرفتن تدريجی مسائل مربوط به روح و روان از حقيقت سرشتی آنگونه كه در قرآن و روايات مطرح است، شد به طوریكه روانشناسان غربی، امروزه مسئله تجربهگرايی را در پيش گرفتهاند.
روانشناسی امروزه غرب همان علم رفتار شناسی
وی با تاكيد بر اينكه امروزه مبنای روانشناسی غرب تجربه است، گفت: بهتر است بگوييم روانشناسی امروزه غرب همان علم رفتارشناسی است كه به روح و روان به صورت همه جانبه و آنگونه كه خداوند در قران مطرح كرده اعتقادی ندارند و تنها با استفاده از روشهای تجربی به رفتار شناسی گرايش دارند.
وی گفت: برای موضوع رفتارگرايی و رفتارشناسی كه تلقی روانشناسی در مورد آن در گستره علوم وجود دارد واژه معادلی بايد ارائه شود و آنچه برای مرتفع كردن مشكلات روحی و روانی بر اساس شناخت صحيح از انسان وجود دارد بر اساس روانشناسی اسلامی ظهور يابد و كاربرد درست آن منطبق با اصول علمی تعريف شود.
توانايی با اشاره به اينكه ضرورت كاربردی كردن روانشناسی اسلامی از همينجا رخ مینمايد، گفت: رويكرد اسلامی در روانشناسی به دليل خلأهای موجود در نگرش و تعريف درست از وجود انسان بر اساس آيات الهی و احاديث لازم است تا دوباره بر اساس آن به روان انسان، حقيقت روح الهی دميده شود و راهكار صحيح و دائمی بر مشكلات انسانی ارائه شود.
| محمد حسين توانايی: |
| رويكرد اسلامی در روانشناسی به دليل خلاهای موجود در نگرش و تعريف درست از وجود انسان بر اساس آيات الهی و احاديث لازم است تا دوباره بر اساس آن به روان انسان، حقيقت روح الهی دميده شود و راهكار صحيح و دائمی بر مشكلات انسانی ارائه شود |
ضرورت كاربردی كردن روانشناسی اسلامی
وی ادامه داد: مسايل و مشكلات جسمی، روحی و روانی جوامع امروز به دليل فاصله گرفتن از مسايل روح معنوی رخ نموده و گريبانگير آنها شده است چيزی كه امروز از آن با عنوان هوش معنوی ياد میشود؛ اگرچه نمیتواند جايگزين خوبی برای روح معنوی باشد.
وی با اشاره به اينكه دين اسلام، قرآن كريم و آموزههای دينی مناسبترين منبع برای استخراج آموزههای روانشناسی هستند، افزود: امروز بيش از هر زمانی نياز داريم كه از منابع دينی كه مهمترين آنها قرآن و سنت اهل بيت(ع) هستند استفاده كنيم چيزی كه بسياری از مباحث مربوط به روانشناسی غربی از آنها تهی است زيرا تنها بر اساس تجربيات و پشتوانههای علوم تجربی قابليت استفاده يافتهاند.
قرآن كريم و آموزههای دينی مناسبترين منبع برای استخراج آموزههای روانشناسی
توانايی تاكيد كرد: اگرچه مباحث روانشناسی كه با عنوان مهارتهای زندگی مطرح میشوند همه ريشه در قرآن كريم و سخنان اهل بيت(ع) دارند اما هم مسلمانان در فهم و درك و استخراج اين مفاهيم كوتاهی كردهاند و هم دنيای غرب تصورش اين است كه صرفا با همين مبانی روانشناسی غربی میتواند به درمان مسايل و مشكلات روانشناسی بپردازد.
توانايی با اشاره به رسالت سازمان مشاوره و روانشناسی برای كاربردیتر كردن روانشناسی اسلامی، گفت: اين سازمان بايد برنامهريزی كلانی بر اساس واكاوی مجدد در قرآن كريم و سنت اهل بيت با رويكرد روحی و روانی داشته باشد و طرحی كلان ارائه دهد تا بر اساس آن نياز اساسی انسان در حيطه روانشناسی پاسخگويی شود.
وی با اشاره به اينكه سهم حوزهها برای تدوين كتب و مقالات روانشناسی مبتنی بر آموزههای دينی و قرآنی بسيار مهم است، افزود: دانشگاهها نيز به ويژه رشتههای علوم انسانی از جمله روانشناسی و علوم تربيتی با همكاری نخبگان حوزوی میتوانند اين مباحث را تدوين و به جامعه به ويژه آموزش و پرورش ارائه كنند تا جايگزين آموزههای غربی كه به وفور در ميان متون و كتب مرجع دبيرستانی و ... شود.
ضرورت همکاری حوزهها و دانشگاهها
وی با ارائه پيشنهادی در اين زمينه برای كاربردیتر شدن روانشناسی اسلامی، گفت: مباحث مربوط به مهارتهای زندگی كه سازمان بهداشت جهانی آنها را منتشر كرده است و در سايت اين سازمان موجود است نيز دارای اين قابليت هستند كه با همكاری افراد علاقمند حوزوی و دانشگاهی بر اساس رويكرد دينی، مجددا واكاوی شوند.
واكاوی مجدد مهارتهای زندگی سازمان بهداشت جهانی
توانايی تاكيد كرد: واكاوی مجدد اين مباحث توسط علاقمندان حوزوی و دانشگاهی با بهرهمندی از آيات قرآن و سنت ائمه موجب كاربردیتر شدن روانشناسی اسلامی میشود.