درگيری حق و باطل به تحقق ولايت توحيد در عالم میانجامد/ مختصات جامعه كفر و حق
گرچه درگيری حق و باطل طولانی است، ولی در پايان با غلبه جبهه انبياء و اولياء به پايان میرسد و آنچه تحقق میيابد، جريان ولايت حق و توحيد در عالم است و جامعهای پديد میآيد كه نورانی است و حق در آن حيات دميده و سرشار از عدل است و لهو و لعب در آن نيست.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، دومين جلسه از سلسله درسگفتارهای حجتالاسلام والمسلمين سيدمحمدمهدی ميرباقری، رئيس فرهنگستان علوم اسلامی قم با عنوان «فلسفه تاريخ شيعه» به همت مؤسسه فرهنگی هنری روزگار نو برگزار شد كه در ادامه گزارشی از اين جلسه ارائه میشود.
درگیری دو جریان حق و باطل به پیروزی ولایت توحید در عالم میانجامد
حجتالاسلام ميرباقری در ابتدای اين نشست با بيان خلاصهای از مباحث مطرح شده در جلسه پيشين عنوان كرد: شايد بتوان از منظر قرآن ادعا كرد كه تاريخ اجتماعی بشر بر محور دو جريان سرپرستی و ولايت شكل گرفته كه يكی از اين جريانات نور (هدايت) و ديگری گمراهی (ضلال) است و نتيجه يكی سرپرستی به سمت قرب و وادی توحيد و محبت و ديگری سرپرستی ظلمات است. بنابراين گرچه اين درگيری طولانی است، ولی در پايان با غلبه جبهه انبيا و اوليا به پايان میرسد و آنچه در عالم تحقق میيابد جريان ولايت حق و جريان توحيد در عالم است.
آغاز و پایان حیات اجتماعی بشر در این دنیا نیست
وی با بيان اينكه حيات اجتماعی بشر نه از دنيا آغاز و نه به دنيا ختم میشود، بلكه اين جامعه بشری عوالمی پشت سر و پيش رو دارد، افزود: براساس روايات انسانها به سه دسته مؤمنين، كفار و مستضعفين تقسيم و براساس روايات ديگر به دو جبهه كفر و ايمان تقسيم میشوند كه نقطه آغاز اين كاروان در جامعه بشری دنيا نيست، بلكه موجوداتی در عالم انوار، ميثاق، اشباح و ... بودند كه وارد دنيا شده، اين صفبندی از دنيا شروع نمیشود و به دنيا ختم نمیشود و در عالم پس از دنيا اختلاف دستگاه باطل و حق برداشته میشود.
| آنچه عالم را به سمت تكامل میبرد ظهور غيب است و امام آن محور غيب است كه درعالم ظهور می كند، برخلاف برخی كه فكر میكنند تكامل در نظام طبيعت بيرون از جامعه رخ میدهد و امام از خارج میآيد و از اين جامعه ارتزاق میكند |
ملائکه پشتوانه دستگاه حق و شیاطین پشتوانه دستگاه باطلاند
رئيس فرهنگستان علوم اسلامی قم با يادآوری برخی از كتبی كه دراين زمينه میتواند مورد مطالعه قرار بگيرد، گفت: نكته بعد اين است كه عالم ملائكه پشتوانه دستگاه حق هستند و جزو نيروهای امداد محسوب میشوند و عالم شياطين پشتوانه دستگاه باطلاند.
وی دراين باره توضيح داد: خداوند يك مجموعه قوای طبيعی نيز به ما عطا كرده كه به كمك دستگاههای حق و باطل میروند. ميزان تسخير عالم نسبت به قوای شيطانی و نفسانی محدود است؛ يعنی لايههای خاص قوای طبيعت در اختيار شياطين است و اينها از يك حدی بيشتر نمیشود كه مسخر قوای كفرند، اما لايههای عميقتری از آن در اختيار قوای ايمانی است.
ارادههای شیطانی در عالم موجودات محدودند
استاد سطح عالی حوزه علميه قم با اشاره به اينكه بسياری از حوادث عصر ظهور توسط قوايی كه در اختيار مؤمنان قرار دارد، رقم میخورد و اين قوا در اختيار كفار نيست، توضيح داد: بنابراين ارادههای شيطانی در عالم موجودات محدود هستند و بنابراين اگر تمدنی میبينيم كه حول اوليای كفر ساخته میشود، محوريتش با شياطين انس و جن است كه اگر در اين زمينه تأمل كنيم، مبانی برای دستيابی به علوم پايه و تجربی فراهم میشود.
امام محور غیب ظاهر شده در عالم است
مدرس درس خارج حوزه علميه قم در بخش ديگر سخنانش توضيح داد: نكته ديگر قابل تامل اين است كه در جامعه حق و باطل، حق امام است؛ به تعبير ديگر آنچه عالم را به سمت تكامل میبرد، ظهور غيب است و امام آن محور غيب است كه در عالم ظهور میكند، برخلاف برخی كه فكر میكنند تكامل در نظام طبيعت بيرون از جامعه رخ میدهد و امام از خارج میآيد و از اين جامعه ارتزاق میكند، اينطور نيست، بلكه امام در درون جامعه است كه با معرفتشناسی، مبحث نور، حق و سرچشمه حيات مرتبط است.
مختصات جامعه حق و باطل/دنیا محیط ولایت ائمه جور است
استاد ميرباقری برخی از مختصات جامعه كفر و حق را اينگونه تشريح كرد: جامعه نورانی حق جامعهای است كه در آن حيات دميده شده باشد و لهو و لعب در آن نيست، جامعهای كه سرشار از عدل است، به عكس آن جامعه كفر كه تنها بر تمدن مادی تكيه دارد و پر از لهو و لعب و تفاخر است. بنابراين اين دنيا دار لهو و لعب است و آخرت دار حيوان است.
وی يادآور شد: در روايت آمده است كه «شما حيات دنيا را برگزيدهايد، درحالیكه آخرت بهتر است» و آخرت در روايات دار حيات به شمار رفته، اين دنيا محيط ولايت ائمه جور است، پس اگر كسی دراين دنيا امام شد در اين دنيا به دار الحيوان رسيده و اگر در محيط حيات جور بود اين حيات دنيا محصول ولايت ائمه جور و دستاورد تمدن مادی و ولايت باطل است.
| امام محور جامعه مؤمنين است كه عبارت از كلمه نور و روح است، وقتی در وجود مؤمنين ظهور میيابد آنها را به حقيقت طيبه میرساند در روايات داريم كه قلب مؤمنين مشكات انوار خداست و حقايق را جاری میكند |
دستیابی به طهارت از آثار ولایت ائمه است
رئيس فرهنگستان علوم اسلامی قم با تأكيد بر اينكه در قرآن كريم محيط ولايت ائمه(ع) محيط حيات تلقی شده افزود: يكی از آثار ولايت ائمه دستيابی به طهارت است، از امام و ولايت امام به كلمه «ماء» تعبير میشود. در روايت آمده است كه اگر كسی در محيط ولايت انبيا است، طينت او با حقيقت ولايت آميخته میشود يا در قرآن مكرراً بيان شده كه سرچشمه حيات آب است، ولی باطنش عبارت است از وجود امام. بر اين اساس محور جامعه مؤمنين امام است.
وی يادآور شد: بنابراين اگر كسی جبهه مؤمن را مطالبه كند، مؤيد به طينت عليين و روحش از عالم انوار است و اينجا اين روح مؤيد ملائكه است كه ارواحی در افراد دميده میشود، همه اينها نازل بر روح امام است و در اين جامعه مؤمنين نه فقط ارواح فردی كلمه، بلكه نور حاكم است و لذا روابط نورانی است.
حجتالاسلام ميرباقری با اشاره به اينكه قرآن كريم انسانها را به دو دسته تقسيم میكند؛ نخست عدهای كه مرده بودند و با نوری زنده شدند و دسته ديگر كسانی كه مثل عالم ظلمانی هستند و در محيط ولايت باطل زندگی میكنند، افزود: عدهای كه در دسته حق قرار دارند را خداوند به آنها روح دميده و در نور خود و گذشتهشان در شعاع نور قرار گرفته. بنابراين يك طرف جامعه مؤمنين با خصوصياتی از عالم قبل دنيا و مطلق امام، آب فرات و حقيقت ولايت آميخته در عالم هم تحت حمايت اماماند و سوی ديگر دارای علمای طاغوتاند كه اگر كسی از اين دسته خارج نشود، به حيات هم نمیرسد.
امام، محور جامعه مؤمنین، کلمه روح و نور است
استاد درس خارج فقه حكومتی در حوزه علميه قم در ادامه سخنانش گفت: امام محور جامعه مؤمنين است كه عبارت از كلمه نور و روح است، وقتی در وجود مؤمنين ظهور میيابد، آنها را به حقيقت طيبه میرساند. در روايات داريم كه قلب مؤمنين مشكات انوار خداست و حقايق را جاری میكند و روايت ديگری میگويد كه مؤمن رفت و آمدش در عالم انوار است و از عالمی به عالم ديگر میرود، اين همان وادی ولايت امام است. بنابراين اگر جامعهای حول امام شكل بگيرد، اين امام كلمه روح و سرچشمه حيات به تعبير قرآن «آب» است.
رئيس فرهنگستان علوم اسلامی قم با بيان اينكه در عصر آخرالزمان كه دوره ظهور حقيقت غيب است، هم حيات و هم نور در عالم جاری میشود، افزود: در روايات ديگری بيان شده كه كار به جايی میرسد كه مردم از پرتو ماه و خورشيد مستغنی میشوند. بنابراين فضای كنونی با فضای آن دوره متفاوت خواهد بود. در قرآن كريم بيان شده كه «خدا زمين را بعد از مرگ زنده میكند» براين اساس هم زمين هم قلوب در عصر ظهور به حيات میرسند.
حقیقت ولایت امام در عصر ظهور نمایان میشود/ امام محور تکامل جبهه حق است
استاد سطح عالی حوزه علميه قم با تأكيد بر اينكه امام هم مبدأ حيات اهل زمين و هم مبدأ حيات خود طبيعت است، يادآور شد: در آخرالزمان حقيقت ولايت امام ظاهر میشود، چرا كه وی حامل عرش الهی در زمين است و در دوره ظهور زمين مستقر عرش میشود و از سوی ديگر نيز در بين طاغوتيان همه جا تجسم ارواح اولياء طاغوت است و اين شامل فكر، اخلاق، تصورات و ... آنها میشود.
| پذيرش الوهيت خود را در حوزه اختيار جبری نكرده به اين معنا كه اگر اين را بپذيريم مسير ظلمات به سمت نور مشهود و ولايت حق به ما جاری میشود، همينطور میتوانيم آن را نپذيريم، پس ما در پذيرش ولايت الهی مجبور نيستيم |
حجتالاسلام ميرباقری با اشاره به دو جريان تاريخی ضلال و نور گفت: هر دوی اينها بر دو محور امام جاهل و امام حق استوار است؛ به اين معنا كه امام حق ارادهاش بندگی و محور تكامل جبهه حق است و ظلمات و استكبار محور شيطنت جامعه باطل است. نكته ديگر اين است كه اين جامعه تاريخی كه حول امام شكل میگيرد، يك ارتباط حقيقی بين مؤمنين ايجاد میكند و در روايات داريم كه ارتباط روح مؤمنين شديدترين نوع ارتباط بين دو مؤمن است.
عالم بر مدار الوهیت حضرت حق به سمت انسجام حرکت میکند
مدرس درس خارج حوزه علميه قم در تشريح چند پيشفرض مبنايی براساس آيات قرآن و روايات توضيح داد: اساسیترين مفروض در اين نظريه مورد توجه اين است كه همه عالم ناشی از الوهيت حضرت حق است، چرا كه وی اله عالم است و اين اولويت چه بخواهيم و چه نخواهيم جريان دارد و همه عالم بر مدار الوهيت يگانه حضرت حق به سمت انسجام حركت میكند.
در پذیرش ولایت الهی جبری وجود ندارد
استاد ميرباقری يادآور شد: نكته دوم اينكه وقتی خدا به ما انسانها اختيار عطا كرده، پذيرش الوهيت خود را در حوزه اختيار جبری نكرده، به اين معنا كه اگر اين را بپذيريم، مسير ظلمات به سمت نور مشهود و ولايت حق به ما جاری میشود، همينطور میتوانيم آن را نپذيريم، پس ما در پذيرش ولايت الهی مجبور نيستيم.
وی با تأكيد بر اينكه مبدأ ظلمات، ولايت اوليای طاغوت است و مبدأ نور ولايت اولای نور است، گفت: در دستگاه اوليای طاغوت، آنچه تحت عنوان دانش، انديشه و بينش، حقوق و ارزش است، تماماً ظهور ولايت اوليای طاغوت است و به عكس آن در اوليای نور مشهود است، بنابراين اينطور نيست كه جامعهای با طاغوت مديريت شود، اما علم و تكنولوژی آن خير باشد.
رئيس فرهنگستان علوم اسلامی قم با بيان اينكه حقيقت تكامل به اين است كه از عالم غيب به عالم الهی فاعلها امداد میشود؛ يعنی به نوعی برای آنها فاعل مسخر میشود، افزود: پس برای رشد يك طفل قوايی مسخر میشود؛ يعنی ازعالم غيب و الوهيت برای اين موجود فاعل تبعی خلق میشود؛ اما درخواست خود ما هم دراين مسير نقش دارد و ما میتوانيم دراين رشد تصرف يا تخلف كنيم، بنابراين تكامل به اين سمت است.
درخواست افزایش ظرفیت از سوی خود بنده صورت میگیرد
استاد درس خارج فقه حكومتی در حوزه علميه قم با بيان اينكه تكامل در تاريخ مادی نيست، افزود: عبد از خدا درخواست افزايش ظرفيت بندگی میكند و ظرفيت بيشتری در اختيارش قرار میگيرد، اما اگر امام را محور تكامل تاريخ بدانيم، بنده درخواست افزايش ظرفيت را از طريق امام به خداوند میدهد و لذا امداد با قدرت بيشتری صورت میگيرد. بنابراين محور تكامل تاريخ، تقاضای بندگی نبی اكرم(ص) است.
