حجتالاسلام والمسلمين علی الماسی، مدير موسسه تخصصی اهل بيت(ع) در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه قم، گفت: پنجم شوال سالروز شهادت رئيس مذهب شيعه و مذهب جعفری امام صادق(ع) است كه ايشان روز جمعه هنگام طلوع فجر در 13 ربيعالاول سال 83 هجری قمری و در روايتی در سال 86 هجری قمری در مدينه به دنيا آمدند و 12 سال از عمر شريف خود را در زمانی گذراندند كه امام سجاد(ع) را درك كردند و سپس 19 سال ديگر را با امام باقر(ع) بودند.
وی اظهار كرد: در كتب روايی و در مناقب ابن شهر آشوب نقل شده است كه نقش انگشتر ايشان «الله عونی و عصمتی من النار» بود، ايشان كنيههايی داشتهاند و مهمترين آن اباعبدالله است و ابا اسماعيل و ابوموسی هم برای ايشان نقل شده است.
وی ادامه داد: امام صادق(ع) القابی نيز داشتند كه مهمترين آن صادق است اما القاب ديگری مانند فاضل، قاهر، باقی، حامل، منجی، صابر، فاطر و طاهر نيز برای حضرت نقل شده است.
مدير مؤسسه تخصصی اهل بيت(ع) خاطرنشان كرد: در مورد امام صادق(ع) معمولا سخن از خصوصيات علمی حضرت میكنيم و در عين حال بايد در باب خصوصيات عبادی حضرت نقلهايی كه شده است را مرور كنيم، در كتاب ذخيره نقل شده است كه امام به عبادت اقبال زيادی داشته و معمولا دنبال عبادت بودند و عبادت را همراه با خشوع و خضوع فراوان و با گوشهنشينی انجام میدادند.
وی بيان كرد: نقل شده است كه عبادت حضرت همراه با خشوع بوده و از ترس الهی هميشه محزون به نظر آمده و چشمانی اشك بار داشتند، اما آنچه كه بسيار در مورد حضرت بيان شده است تربيت شاگردان فراوان است كه در نقلهای مختلف داريم ايشان حدود چهار هزار شاگرد مستقيم داشتند كه يكی از آنها صفيان ثوری است.
وی ادامه داد: صفيان ثوری نقل كرده است خدمت امام صادق(ع) رسيدم و از ايشان حديثی را درخواست كردم كه تا به من حديثی نفرمايد از نزدشان نروم و با اصرار من حضرت فرمودند كه هنگامی كه ديدی خداوند به تو نعمتی عطا كرده است و دوست داری اين نعمت برای تو مدام باشد بايد زياد شكر و حمد الهی داشته باشی، نكته دوم اين كه اگر ديدی خداوند متعال در رساندن رزق و روزی به تو تأخير میاندازد بايد زياد استغفار داشته باشی و اگر از شر سلطان يا غير از آن در خوف بودی زياد لا حول ولا قوة الا بالله العلی العظيم بگوی كه اين سه كليد يعنی شكر، استغار و ذكر لا حول ولا قوة الا بالله العلی العظيم كليد فرج و گنجی از گنجهای بهشت است
الماسی ابراز كرد: همانطور كه مشهور است در زمان امام صادق(ع) جابجايی ميان دو سلسله حكومتی رخ داد، اولين آن امويان بودند كه در حين رفتن بودند و پس از آن عباسيان در حين استقرار نظام حكومتی خود بودند، اين امر باعث شد تا دو امام يعنی امام باقر(ع) و به خصوص امام صادق(ع) فرصتی پيدا كنند تا بتوانند علوم و معارف حقه الهيه و اهل بيت(ع) را به مردم راحتتر منتقل كنند.
بخش عمدهای از ميراث حوزههای شيعی از امام صادق(ع) است
وی اظهار كرد: سنت سيئهای كه خلفای سه گانه و بعد از آنها معاويه گذاشته بودند منبع احاديث نبوی و اهل بيت(ع) بود، به گونهای كه در اين مدت نقل احاديث نبوی كمرنگ شده بود اما جابجايی دو حكومت فضايی را باز كرد تا حضرات معصومين(ع) بتوانند با فشار كمتری معارف را به مردم و شعيان برسانند؛ لذا امام صادق(ع) در اين راستا مجال پيدا كردند و در واقع از ائمهای شدند كه بزرگترين نشر علوم و معارف را نسبت به ساير ائمه برای شيعه و ديگر مذاهب داشت.
وی بيان كرد: ايشان شاگردانی به صورت رسمی داشتند كه چهار هزار شاگرد نقل شده و شيخ طوسی حدود سه هزار و 700 شاگرد را بر میشمارد و برخی افراد ديگر كمی بيش از چهار هزار نفر را بر میشمارند و به هرحال در آن زمان اين تعداد شاگرد بسيار مهم است و به گونهای فرصت نشر معارف داشت كه از شاگردان آن حضرت منقول است.
الماسی يادآور شد: 400 كتابی كه در آن كتب روايات بسيار زيادی از مطالب و موضوعات مختلف منتسب به امام صادق(ع) آمده معروف به اصول اربع معه است، برخی كتب به صورت مستقيم از خود ايشان نقل شده و نقل مصباح الشريعه و بخشی از توحيد مفضل و ديگر كتب هم نقل شده است.
وی گفت: آن چه امروز از علم پويايی كه در حوزه علميه شيعی در اقصی نقاط تشيع ملاحظه میكنيم اگر نگوئيم تمام آن، حداقل بخش عمدهای از آن ميراث ماندگار امام صادق(ع) است و بزرگان حوزه جيرهخوار علمی آن حضرت هستند، اگر چه در طول تاريخ بسياری از مسائلی كه از آن حضرت به شاگردانش رسيده بود به دست ما نرسيده است، اما اين مسائلی كه در حال حاضر وجود دارد و اين دريای بيكران كافی است كه بتوانيم پاسخگوی سؤالات جامعه بشری باشيم.