انسان سالم از ديدگاه قرآن و اسلام؛ فرد متعادل و تعالیجو در مسير قرب الهی
عضو هيئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با اشاره به ويژگی انسان سالم از ديدگاه قرآن و اسلام، گفت انسان سالم از ديدگاه قرآنی و اسلامی، علاوه بر آنكه فردی متعادل است، فردی تعالیجو و متعالی بوده كه برای با نيت خالص برای قرب الهی تلاش میكند.
مسعود جانبزرگی، دكترای تخصصی روانشناسی و رواندرمانگر در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به اينكه انسان سالم در مكاتب مختلف روانشناسی، تحليلی متفاوت دارد، گفت: به طور كلی در يك جمعبندی از تعريف انسان سالم در مكاتب مختلف میتوان ويژگیهايی برشمرد كه مهمترين آنها داشتن ادراكی سالم و كارآمد نسبت به امور مختلف و رفتاری سازگارانه در برخورد با محيط اطراف است.
تعاريف و ويژگیهای انسان سالم در مكاتب مختلف
اين رواندرمانگر افزود: اگر چه بر اساس مكاتب مختلف تعاريف مختلفی برای انسان سالم میتوان ارائه داد اما ويژگیهايی همچون عدم تعارض با دنيای خارجی، نداشتن تعارضهای درونی و تسلط بر خود در برخی مكاتب و ويژگیهايی چون عدم وجود نشانههای اختلال، توانايی برآورده كردن انتظاراتی كه از فرد میرود در برخی ديگر از مكاتب به عنوان ويژگیهای انسان سالم برشمرده شده است.
جانبزرگی ادامه داد: بعضیها معتقد هستند فردی كه خود را انسان سالمی تصور كند در واقع انسان سالمی است، بعضی ديگر هم معتقدند كه اصلا انسان ناسالم وجود ندارد و برخی نيز معتقدند نمیتوانيم از مقولهای با عنوان سلامت يا بيماری سخن بگوييم زيرا هر كسی بر اساس آن چيزی كه خود او هست و بر اساس ديدگاه خود، دنيا را درك میكند.
| مسعود جانبزرگی: |
| قرب الهی همچون نخ تسبيح ويژگیهای انسان متعادل را به يكديگر متصل میكند و البته اين قرب الهی بايد با نيتی خالص همراه باشد و اگر چنين شدن اين فرد با ابعادی كه بر آن متذكر شديم به مراتب بالاتر صعود میكند كه همان تعالی است |
وی با اشاره به اينكه اينها همه الگوهای مختلفی از انسان سالم يا كامل در مكاتب مختلف هستند، افزود: الگوی كاملتر انسان سالم ويژگیهای فردی را ارائه میكند كه شناخت يا فكر منطقی، رفتار سازگارانه، ذهنيتها و تجسمات قابل مديريت، تسلط و مديريت بر حواس داشته باشد و بتواند اطلاعات لازم در زندگی خود را از طريق حواس خود به دست آورد.
الگوی كاملتر انسان سالم در مكاتب مختلف
جانبزرگی با اشاره به ديگر ويژگیهای انسان سالم بر اساس اين الگوی كاملتر، گفت: انسان سالم در اين الگو، فردی است كه سبك زندگی سالم و بدن سالمی داشته باشد و بتواند سالم زندگی كند و از سوی ديگر توانايی برقراری ارتباط مطلوب با ديگران را داشته باشد و بتواند حقوق خود و ديگران را مديريت كند.
وی نشان دادن عواطف متناسب در امور مختلف را ويژگی نهايی چنين انسانی برشمرد و افزود: جمع همه اين ويژگیها در ديدگاه سكولار، انسان سالمی را به تصوير میكشد كه به عنوان فردی متعادل، مطلوب نهايی است و برای رسيدن به آن تلاش میشود ولی انسان سالم از ديدگاه قرآن ويژگیهايی فراتر از اينها دارد.
انسان سالم از ديدگاه قرآن و اسلام
جانبزرگی با اشاره به ويژگی انسان سالم از ديدگاه قرآن و اسلام، گفت: انسان سالم از ديدگاه قرآنی و اسلامی، علاوه بر آنكه فردی متعادل است فردی تعالیجو و متعالی است كه قرب الهی به عنوان ويژگی منحصر بفرد، تمام ويژگیهايی كه برای انسان سالم متعادل برشمرده شد را به همديگر متصل میكند.
| مسعود جانبزرگی: |
| تحول در سبك زندگی زمينهساز مهمی برای تحول فرد است كه پس از آن گامهای ديگر در پی میآيد و حركتی از ظاهر به باطن آغاز میشود كه همان طريق سلامت مطلوب ما است |
عضو هيات علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه تصريح كرد: قرب الهی همچون نخ تسبيح ويژگیهای انسان متعادل را به يكديگر متصل میكند و البته اين قرب الهی بايد با نيتی خالص همراه باشد كه جزئی از انگيزه و نيت فرد است و اگر چنين شد، اين فرد با ابعادی كه بر آن متذكر شديم به مراتب بالاتر صعود میكند كه همان تعالی است.
ثبات امری مفروض بر انسان سالم در ديدگاه قرآن
جانبزرگی با بيان اينكه انسان سالم از ديدگاه قرآن بايد چنين وضعيتی را دارا باشد، افزود: انسانی چنين سالم اگر همه دنيا را به او بدهند و يا همه دنيا را از او بگيرند چنان شاد يا چنان ناراحت و نا اميد و مايوس نخواهد شد كه تعادل خود را از دست بدهد بلكه ثبات امری مفروض بر او است.
اين عضو هيئت علمی دانشگاه علوم پزشكی شهيد بهشتی تاكيد كرد: انسان سالم از منظر قرآن كريم و اسلام با معيارهای روانشناسی نيز هماهنگ بوده و جور میآيد.
نخستين گام برای رسيدن به سلامت از منظر قرآن چیست؟
جانبزرگی در پاسخ به اين سوال كه نخستين گام برای رسيدن به سلامت از منظر قرآن چيست، گفت: از نظر روانشناسی تحول برای رسيدن به سلامت دارای اهميت است و اگر فردی بتواند ذهن خود را متحول كند تا آن حدی كه حقايق را آنگونه كه هست ببيند قدم در مسير سلامت دارد؛ آغاز تحول آغاز طريق سلامت است.
اين دكترای تخصصی روانشناسی و رواندرمانگر با اشاره به اينكه خود در رواندرمانگری از سبك زندگی افراد آغاز میكند، گفت: تحول در سبك زندگی زمينهساز مهمی برای تحول فرد است كه پس از آن گامهای ديگر در پی میآيد و حركتی از ظاهر به باطن آغاز میشود كه همان طريق سلامت مطلوب ما است.
