علم و دانش؛ سلاح امام صادق(ع) در جنگ با معاندان اسلام/ لزوم جریانسازی محتوای اسلامی
عضو مجلس خبرگان رهبری با بيان اينكه امام صادق(ع) با سلاح علم و دانش به جنگ با معاندان اسلام و حفظ دين پرداخت، گفت جامعه اسلامی يك جامعه معرفتی و علمی است و لزوم آشنايی بشر با معارف دين و شرح وظايف در مقام عمل احساس میشود.
آيتالله رمضانی، نماينده مردم گيلان در مجلس خبرگان رهبری در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه گيلان با بيان اينكه دين اسلام مجموعهای از عقايد، اخلاق، احكام و مسائل مربوط به هويت انسانی است، اظهار كرد: ائمه(ع) مفسر قرآن هستند اما بعد از رحلت پيامبر(ص) شرايط برای آنان فراهم نشد تا بتوانيم مجموعه آموزهها و شرح و بسطها و تفسيرها را از زبان مبارك ائمه(ع) دريافت كنيم و با از بين بردن روايات باقی مانده، محروم شديم.
وی با اشاره به ايجاد شرايط جغرافيايی و سياسی جامعه زمان امام صادق(ع) برای تبيين فرهنگ ناب اسلام در بخشهای مختلف، افزود: شاگردان و راويان محضر امام صادق(ع) دايرالمعارف دين را در بخشهای مربوط به عقايد، جهانبينی، اخلاقيات و مهمتر از همه مباحث فقهی و عملی هويت بخشيدند و به همين جه از آن فقه جعفری تعبير میشود كه منحصر به فقه نيست و فقه حقوقی، فردی، اجتماعی، مدنی و سياسی را دربر میگيرد.
عضو مجلس خبرگان رهبری با بيان اينكه امام صادق(ع) با سلاح علم و دانش به جنگ با معاندان اسلام و حفظ دين پرداخت، متذكر شد: توجه به علم و دانش از مباحث مورد تاكيد قرآن كريم و روايات اهل بيت(ع) است؛ جامعه اسلامی يك جامعه معرفتی و علمی است و لزوم آشنايی بشر با معارف دين و شرح وظايف در مقام عمل احساس میشود؛ لذا با ايجاد اختلافات شديد بنیاميه و بنیعباس در خلافت، زمينه برای امام صادق كه به عنوان مرجعيت علمی، دينی و معنوی از جايگاه ويژهای برخوردار بود، فراهم شد.
آيتالله رمضانی با تصريح بر اينكه هنوز كسی كه بتواند در جامعه اسلامی هويت و محتوای اسلامی را جريانسازی كند، تربيت نيافته است، به دلايل عدم تشكيل حكومت از سوی امام صادق(ع) اشاره و اضافه كرد: بايد افرادی وجود داشته باشند كه در جوامع بشری منتشر و پخش شوند و به تبيين معارف دين بپردازند؛ اگر در چنين وضعيتی امام حكومت تشكيل میداد، دشمنان مجددا بسيج میشدند و با ايشان مبارزه میكردند و در صدد محو امام برمیآمدند زيرا اين نگاه را نسبت به ائمه داشتند.
وی ادامه داد: همه امامان معصوم علیرغم جايگاه عظيم علمی و محبوبيت اجتماعی كه داشتند عملا دست به قيام نزدند اما مورد بیمهری حاكمان زمان قرار گرفتند و به شهادت رسيدند؛ از همين جهت امام صادق(ع) بهترين فرصت را پيدا كرد كه بتواند شاگردانی تربيت كند كه آنها معارف شيعی را نشر دهند و با توجه به شرايطی كه میگفتند «با وجود قرآن نيازی به روايات نيست» به تبيين آموزههای دين بپردازند.
عمده مباحث فقهی امروز مرهون نهضت بزرگ فكری زمان امام صادق(ع) است
مدرس حوزه علميه با بيان اينكه يكی از وظايف پيامبر(ص) تبيين و تفسير قرآن كريم است و اين وظيفه مهم و بزرگ بعد از ايشان به ائمه كه از جايگاه علمی برخوردار هستند، سپرده شد، عنوان كرد: عمده مباحث فقهی امروز مرهون آن نهضت بزرگ فكری زمان امام صادق(ع) است؛ لذا ابعاد علمی امام صادق در بخشهای مختلف ظهور و جلوه پيدا كرد و ايشان به صورت ايجابی و اثباتی به تبيين حقيقت دين و نگاه درست در جهانبينی پرداخت.
وی با اشاره به نگاههای غلط در بحث خداشناسی و انحرافات فكری در حوزه عقيدتی و اخلاقی، گفت: امام صادق(ع) مقدمات نهضت ترجمه را فراهم كرد و برخورد تردی با انديشه نداشت، يعنی انديشههايی را كه در جامعه مطرح میشد را به نقد میگذاشت و انديشه صحيح و درست را ارائه میكرد؛ امام صادق(ع) الهيان وحيانی كه نابترين، دقيقترين، عميقترين و جامعترين حوزه در باب خداشناسی است را در برابر خداشناسی فلسفی و خداشناسی طبيعی(الهيات طبيعی) معرفی كرد به طوری كه انديشههای ديگر در برابر اين جريان صحيح فكری بیفروغ شدند.
آيتالله رمضانی با اشاره به ابعاد علمی امام صادق(ع) به خصوص در علوم انسانی، ابراز كرد: بحث علوم انسانی از بحثهای بسيار مهمی است كه در علوم وحيانی مطرح شده و در كلام پيامبر(ص) كه تفسير آيات است و نهجالبلاغه و همين طور سخنان امام صادق موجود است و شامل حوزههای مربوط به انسان در مباحث جامعهشناسی، روانشناسی، اقتصاد، اخلاق، عرفان، معنويت و... میشود؛ امام صادق به كاركردهای علم دين و دانش دين در علوم انسانی و حوزههای اخلاقی اشاره میكند.
نماينده گيلان در مجلس خبرگان رهبری با بيان اينكه در كلام امام صادق كليدواژههای علوم انسانی را در بخشهای مختلف میبينيم، خاطرنشان كرد: امام صادق در حوزه اقتصاد به عدالت اقتصادی اشاره میكند و میفرمايد «اگر عدالت به معنای واقعی كلمه در حوزه انسانها پياده شود هيچ ظلم و ستمی به انسان نخواهد شد و اگر حاكميت مجموعه ثروت را به صورت عادلانه توزيع كند و از قدرت استفاده ابزاری در جهت اجرای آن شود، شاهد تحقق جريان عدالت در جامعه خواهيم بود.»
قرآن كريم از منظرهای مختلف انسان را مورد تحليل و بررسی قرار میدهد
وی با تاكيد بر اينكه با وجود دين نيازی به بحثهای ناسيوناليسمی، فمنسيمی، امانيسمی و... غرب نداريم، بيان كرد: قرآن كريم از منظرهای مختلف انسان را مورد تحليل و بررسی قرار میدهد و به مسائل علوم انسانی مانند روانشناسی و روانكاوی میپردازد و يك نگاه جامع عاطفی و عقلی به انسان دارد؛ امام صادق(ع) با تفسير دين مفصلا در تبيين اين ابعاد همت كرده است.
آيتالله رمضانی با اشاره به اوضاع سياسی عصر امام صادق(ع)، يادآور شد: چه در نگاه امويان و چه در نگاه عباسيان، دين به عنوان ابزار همواره مورد توجه حاكميت بوده است و از دين برای افزايش قدرتشان بهره بردهاند كه اين وضع در تضاد با تفكر ائمه معصوم(ع) بود؛ پيادهسازی ميراث فرهنگی، شيعی، قرآن كريم و احكام اسلام در جامعه و هويتبخشيدن و محتوا دادن به آنها هدف ائمه از تشكيل حكومت است كه نيازمند وجود افرادی است كه بتوانند مديريت جامعه را عهدهدار شوند.
عضور مجلس خبرگان رهبری با اشاره به مخالفتها، جريانها و جنگهايی كه با علويان در دنيا میشد، متذكر شد: اين تصور اشتباهی است كه امام صادق با توجه به جايگاهی كه داشت اگر حكومت تشكيل میداد همه او را همراهی میكردند؛ همين كه امام مقدمات تشكيل حكومت الهی را فراهم میكرد، در اولين فرصت با توجه به قدرتی كه داشتند ايشان را از بين میبردند؛ لذا امام صادق(ع) از راه علم و دانش وارد شد.
