سيدقاسم ياحسينی؛بحران خاطرهنويسی، ادبيات دفاع مقدس را تهديد میكند
كارشناس دفتر ادبيات و هنر مقاومت از توليد بيش از حد كتابهای دفاع مقدس در قالب خاطرات ابراز نگرانی كرد و گفتبسياری از كتابهای خاطرات سفارشی نوشته شده است و اگر ما به آسيبشناسی خودمان نپردازيم، دشمن از اين خلاءها سوءاستفاده میكند.
 |
| سيدقاسم ياحسينی، نويسنده و پژوهشگر زمينه تاريخ معاصر و دفاع مقدس |
سيدقاسم ياحسينی، نويسنده و پژوهشگر زمينه تاريخ معاصر و دفاع مقدس در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، درباره مطالبات اين قشر از وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: در حال حاضر كتابهايی كه در حوزه دفاع مقدس چاپ میشود، بيشتر در زمينه خاطرهنويسی است. كارهای تحقيقی و انتقادی نداريم و اگر هم هست، از انگشتان يك دست بيشتر نيست و اين موضوع نگرانكننده است.
نويسنده كتاب «نادر برادرم حسين» گفت: كارهايی كه در زمينه تاريخ جنگ باشد و كارهايی كه كارنامه جنگ را به نقد بكشاند و ضعفها و قوتهای ما را مشخص كند، كمتر پيدا میشود. بيشتر ادبيات جنگ تبديل شده است به كارهای تبليغی و ترويجی در قالب خاطرات جنگ.
نگارش آثار دفاع مقدس به دست کارنابلدها
وی اظهار كرد: من نگران هستم چون اين كارها برای برخی به ناندانی تبديل شده است و به جای ثبت وقايع به طور صحيح و تحقيق و تفحص در آنها، تبديل به يك منبع درآمد برای برخی از افراد شده و اين موضوع حتی به سينما هم كشيده شده است.
ياحسينی ادامه داد: افرادی كه كمترين ذوقی در اين زمينه ندارند، وارد عرصه كارهای داستانی شدهاند و فقط پول پارو میكنند. كسانی كه سالها در اين حوزه زحمت كشيده و تجربه كسب كرده و خون دل خوردهاند، در خانهها نشسته و ايزوله شدهاند و كار به دست افراد نابلد سپرده شده است.
وی ابراز كرد: در دو سال اخير به دليل بحرانهای اقتصادی كمتر همايشهايی در اين زمينه برگزار و دستور چاپ كتاب داده میشود. بحرانهای مالی و اقتصادی بر فرهنگ و به ويژه بر كارهايی كه در حوزه دفاع مقدس است تأثير گذاشته.
| ياحسينی: |
| تجربه سالهای گذشته به ما نشان داده است كه تغيير دولت و تغيير نگرش در فضای عمومی كشور، تغيير بسيار كمی در آثار جنگ وارد میكند؛ چون بعضی از افراد در فضای بستهای به سر میبرند كه اين تحولات خارجی در آنها نفوذی ندارد |
نويسنده كتاب «مبارزات رييسعلی دلواری» گفت: برنامهريزی كردن يك امر مهم است كه بايد برای هر سازمان و ارگان بزرگی صورت پذيرد، اما بايد اين را از سفارشی كار كردن جدا بدانيم. برنامهريزی كردن برای حركتهای بزرگ، لازم و ضروری است، اما آنچه مرا آزار میدهد، توليد كارهای سفارشی است كه در آثار جنگ و انقلاب روز به روز بيشتر میشود و به قولی به كتابهای پادگانی معروف شده است.
ايجاد تغيير سليقهای در آثار دفاع مقدس با تغيير دولت
وی ادامه داد: آثاری كه بدون تأمل لازم و تحقيقات مورد نياز نوشته میشوند و برای نشر دفاع مقدس بسيار خطرناك هستند. اين گونه آثار از كتاب، فيلم و ...، جوانان را به ما بیاعتماد میكند.
ياحسينی گفت: اگر مسائل فرهنگی جنگ را به طور كامل به مردم واگذار كنيم، تعداد كارهای منتشر شده نزديك به صفر میرسد، چون خريدی صورت نمیگيرد. اگر حمايتهای دولتی و خريدهای كلان از ناشران نباشد، نشر دفاع مقدس شكست میخورد.
نويسنده كتاب «گريز از سياست، پناه به تاريخ» اظهار كرد: تغيير در گفتمان جنگ تا دو سال آينده بعيد به نظر میرسد. زمانی میتوانيم اين گفتمان را تغيير دهيم كه به نقد خود بپردازيم. چون كارها به طور كامل دولتی انجام میشود، هر دولتی با سليقه و گرايش خودش كار انجام میدهد. تا كار به دانشگاهها واگذار نشود و كارهای آكادميك روی اين مسايل صورت نگيرد، اين تغيير رخ نمیدهد.
وی افزود: تجربه سالهای گذشته به ما نشان داده است كه تغيير دولت و تغيير نگرش در فضای عمومی كشور، تغيير بسيار كمی در آثار جنگ وارد میكند؛ چون بعضی از افراد در فضای بستهای به سر میبرند كه اين تحولات خارجی در آنها نفوذی ندارد.
ارزشهای جنگ به طور دقيق شناسايی شوند
ياحسينی گفت: تحول در اين حوزه زمانی ممكن است كه كار را از دست نهادهای دولتی خارج كنيم و به نهادهای خصوصی بسپاريم و بعد اجازه دهيم كه در آن نقد و انتقاد صورت گيرد. وقتی از هشت سال جنگ با نام مقدس ياد میكنيم، يعنی نمیتوانيم آن را نقد كنيم؛ چون اساساً موضوعات قدسی، غيرقابل نقد هستند و تجربه نشان داده كه افرادی كه نقد میكنند، جايگاه خوبی ندارند.
نويسنده كتاب «پای پياده روی آب» عنوان كرد: ارزشهای انسانی و اخلاقی جاودانه هستند، همان طور كه ما هنوز هم از قيام اباعبدالله(ع) الهام میگيريم. كارهای بسته و كليشهای كه در آن از المانهای تكراری استفاده میشود، نه تنها به نشر ارزشها كمكی نمیكند، بلكه به ضدخود تبديل میشوند.
ياحسينی تأكيد كرد: بايد ارزشهای جنگ به طور دقيق شناسايی شوند و مشخص شود كه كدام يك از آنها از روی احساس و كدام يك از آنها واقعی بودند. خيلی از فرهنگها مخصوص زمان دفاع است و هماكنون كه كشور در چنين موقعيتی قرار ندارد، به وجود آنها نياز نيست. حتی رزمندههايی كه در آن موقع حضور داشتهاند، ديگر با آن سبك و سياق زندگی نمیكنند.
وی در پايان عنوان كرد: ايثار، فداكاری و معنويات بايد در فرهنگ ما گسترش يابد؛ چون جامعه ما به سمت ماترياليستی شدن میرود و هر كس حساب بانكیاش بيشتر باشد، اجر و قرب بيشتری میيابد. اين موارد همه آسيب است و بايد فرهنگ تجملگرايی و قدرتطلبی كه ضدارزش هستند در جامعه نهادينه شوند.
