راهكارهای اثربخشی فعاليت‌های فرهنگی در مشهد بررسی شد

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان رضوی، «يازدهمين نشست توانمندسازی همياران كانون‌های فراغت مشهد» با حضور دبيران مناطق اين كانون‌ها، كارشناسان دبيرخانه كانون‌های فراغت مشهد و مهدی نجاتی، كارشناس و فعال فرهنگی، 13 شهريورماه با موضوع «اثر بخشی فعاليت‌های فرهنگی» در فرهنگسرای غدير مشهد برگزار شد.

مهدی نجاتی، كارشناس فرهنگی در این نشست به ضرورت وجود و فعاليت تشكل‌های فرهنگی اشاره و اظهار كرد: تشكل‌های شيعی به ويژه تشكل‌هايی كه پس از انقلاب اسلامی ايران شكل گرفتند هيچ شباهتی به مدل‌های غربی و مديريت‌ آن‌ها ندارند، از اين رو بايد سابقه و چگونگی فعاليت‌های تشكيلاتی در ايران و همچنين ديدگاه بزرگان اين عرصه از جمله آيت‌الله شاه‌آبادی، شهيد آيت‌الله بهشتی و امام موسی صدر كه از صاحب نظران فعاليت‌های تشكيلاتی هستند، مورد بررسی و بازخوانی قرار بگيرد.

اين نويسنده و روزنامه نگار پيشكسوت به بيان سه ويژگی مشترك تشكل‌ها برای افزايش تأثيرگذاری فعاليت‌های فرهنگی اشاره و تأكيد كرد: اعتقاد به ارزش‌ها و مبانی مشترك، اعتقاد به فعاليت‌های تشكيلاتی و داشتن زمان و فراغت كافی برای انجام فعاليت‌های فرهنگی سه ويژگی مشتركی هستند كه رعايت آن‌ها افزايش اثرگذاری فعاليت‌های فرهنگی را به دنبال دارد.

نجاتی با تأكيد بر حفظ ارزش‌ها و مبانی مشترك در تشكل‌ها، گفت: اختلاف سليقه و نظر در عرصه فرهنگی امری طبيعی است اما اختلاف در مبنا و ارزش‌ها در اين عرصه به هيچ وجه قابل قبول نيست؛ با اين وجود برخی از فعالان فرهنگی اختلاف در ارزش‌ها و مبانی را به بهانه اختلاف در سليقه توجيه می‌كنند.

وی به اهميت كار تشكيلاتی اشاره كرد و با بيان اينكه سلسله مراتب فعاليت تشكيلاتی و تقسيم كار در تشكيلات بايد رعايت شود، خاطرنشان كرد: سيستم يك تشكل بايد هزارتو و پيچيده و دارای هسته‌ای مركزی و زير مجموعه‌های مختلف باشد نه اينكه توسط يك شخص و با دنباله‌روی ديگران از او اداره شود و ديگران از بيرون بتوانند در نگاه اول به محور آن تشكل پی ببرند؛ در اين نوع تشكل ساير اعضا كه صرفاً نظاره‌گر هستند و مسئوليت و دخالتی در امور تشكل ندارند، هيچ رشدی نمی‌كنند.

این كارشناس و فعال فرهنگی در ادامه به بيان ويژگی‌ها و اولويت‌های فعاليت‌های فرهنگی اشاره و تصريح كرد: تشكل‌های فرهنگی بايد فعاليت‌هايی را انجام دهند كه يا رشد و تعالی آن مجموعه و اعضايش را در پی داشته باشد، يا مورد رضايت پروردگار باشد و يا فعاليتی مورد نياز جامعه اما روی زمين مانده باشد كه انجام آن مشکلی از گرفتاری‌های جامعه را برطرف كند.

نجاتی با تأكيد بر اينكه تأثيرات فعاليت‌های فرهنگی بايد در جامعه مشهود باشد، ادامه داد: فعاليت‌های فرهنگی بايد فراگير و دارای سير تكاملی باشند و نيمه كاره و ابتر رها نشوند.

وی از ملاك‌های مورد نياز يك تشكل و اعضای آن سخن به ميان آورد و اظهار كرد: فن بيان، قدرت اقناع و اثرگذاری بر مخاطب، قدرت قلم و نويسندگی، توان برقراری ارتباط و يادگيری و كتابخوانی از جمله ملاك‌های ضروری و موردنياز يك تشكل است.

اين نويسنده و روزنامه‌نگار به راهكارهای حل مشكلات اقتصادي تشكل‌های فرهنگی و خودكفا شدن آن‌ها سخن گفت و تأكيد كرد: تشكل‌های فرهنگی می‌توانند با رشد و توسعه توليدات و محصولات خود، فعاليت در عرصه امور خيريه و اتكاء به مردم مشكلات اقتصادی خود را برطرف كنند.

اين كارشناس فرهنگی از مستندسازی و ارائه آمارهای نادرست به نهادها و ادارات توسط برخی از تشكل‌ها برای دريافت بودجه انتقاد كرد و گفت: يك تشكل تنها به دو دليل بايد اجرای يك پروژه را از طرف نهادهای دولتی و غير دولتی بپذيرد و آن دو دليل اين است كه يا آن پروژه باعث رشد و تعالی تشكل و اعضای آن شود و يا اينكه تشكل مطمئن باشد اين پروژه را با كيفيت بهتری نسبت به ديگران اجرا می‌كند.

نجاتی به فعاليت‌های پيمانكاری تشكل‌ها اشاره كرد و با بيان اينكه برخی از تشكل‌ها به نهادها از جمله شهرداری به چشم يك بانك نگاه می‌كنند، گفت: كدام تشكل با هدف اجرای پيمانكاری پروژه‌های فرهنگی تشكيل شده است؟ چرا عده‌ای به جای فعال فرهنگی به دلال فرهنگی تبديل شدند و برای كنار زدن يكديگر تلاش می‌كنند؟

وی به نبود ايده‌پردازی در آثار تشكلی اشاره و خاطرنشان كرد: در عرصه فعاليت‌های تشكلات هزاران سوال وجود دارد كه بايد توسط فردی از جنس خود تشكل‌ها پاسخ داده شود.

نجاتی افزود: از جمله سوالاتی كه در اين عرصه مطرح است می‌توان به چگونگی ارتباط بانوان با آقايان در تشكل‌ها اشاره كرد كه بايد الگو و نسخه‌ای مناسب در اين زمينه مطرح شود تا هر كسی بر اساس برداشت‌های شخصی‌اش رفتار نكند.

وی با تأكيد بر اينكه وجود رويكرد تربيتی در 90 درصد از تشكل‌ها نشان از عدم رشد آن‌ها دارد، گفت: ما در تشكل‌ها به جای نخبه‌پروری به كدخدا پروری روی آورديم، يعنی شخصی كه روابط عمومی قوی دارد و با همه رفيق و دوست است؛ چنين شخصی كه با همه گرم می‌گيرد و دوست است در كار تربيتی منافق و دورو محسوب می‌شود.