سوره الرحمن «تعليم» را بالاترين جلوه جلال الهی ميداند
یک استاد دانشگاه و مفسر قرآن با بيان اينكه در سوره الرحمن به بالاترين جلوه جلال الهی كه تعليم اشاره شده است، ابراز کرد خداوند نمیگويد كه «لا اله الا الله» را بلند فرياد بزنيد، میگويد به آن علم پيدا كنيد كه علم به آن منجر به حيات عالمانه و آگاهانه میشود.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان رضوی، به نقل از ستاد خبری ششمين دوره همايش كشوری انديشههای آسمانی، حسين انصاری، مفسر قرآن، 20 شهریورماه در سومين روز از دومين مرحله برگزاری همايش كشوری انديشههای آسمانی در بخش خواهران فعال كانونهای فرهنگی ـ هنری مساجد كشور به بيان ويژگیهای حيات در عالم هستی پرداخت و گفت: اولين و ابتدايیترين نوع حيات، حيات نباتی است.
وی با بيان اينكه دومين سطح از حيات بشر، حيات حيوانی است، افزود: اين سطح از حيات دارای ويژگیهايی همچون حركت، احساس، خوردن، خوابيدن و ارضای غرايز و احتياجات است كه با حيات انسانی دارای مشتركاتی نيز هست.
انصاری به سخنان مقام معظم رهبری اشاره و اظهار كرد: حياتی كه ما انسانها در آن قرار داريم، دارای مؤلفههايی است و طبق فرموده ايشان بايد اين مؤلفهها و سبك زندگی شناخته شود.
وی با اشاره به تفاوتهای حيات حيوانی و انسانی بیان کرد: انسان تمام ويژگیهای حيات حيوانی را داراست با اين تفاوت كه در حيات حيوانی، چرايی، چگونگی و چيستی موضوعات كه زيربنای معرفتشناسی است، وجود ندارد.
اين مفسر قرآن با بيان اينكه حيوانات خوردن را برای خوردن و نوشيدن را برای نوشيدن میخواهند، تصريح كرد: خوردن و خوابيدن يك چرخه حياتی است كه در حيوانات و انسانها مشترك بوده، با اين تفاوت كه برای انسان اين سؤال وجود دارد چرا بايد خورد و چرا بايد نوشيد، خوردن و آشاميدن برای انسان چه فايدهای دارد و در مقام بالاتر، میخواهد ماهيت آن را بشناسد.
وی به وجود كمال در حيات بشر اشاره و بيان کرد: نقطه برتری انسان نسبت به حيوانات، وجود حس كمالطلبی در انسان است كه با حس كنجكاوی همراه بوده است، اين كنجكاوی باعث رسيدن انسان به كمال میشود اما اين كنجكاوی در شكل منفی آن تبديل به تجسس خواهد شد.
اين استاد دانشگاه به فطرت خداجوی انسان برای رسيدن به حضرت حق اشاره كرد و گفت: اوج حيات انسانی در تبديل اين حيات به حيات ايمانی است كه تحقق آن منجر به رسيدن به حيات طيبه میشود لذا همه انسانها به دنبال دست يافتن به اين سطح از حيات هستند.
وی به تشریح سه عنصر لازم برای رسيدن به حيات طيبه پرداخت و اظهار کرد: اولين عامل در رسيدن به حيات طيبه، داشتن علم است، همانگونه كه خداوند در هنگام خلق انسان به ملائكه گفت: من به چيزهايی علم دارم كه شما نداريد.
انصاری با بيان اينكه در سوره الرحمن به بالاترين جلوه جلال الهی كه تعليم اشاره شده است، ابراز کرد: خداوند نمیگويد كه «لا اله الا الله» را بلند فرياد بزنيد، میگويد به آن علم پيدا كنيد كه علم به آن منجر به حيات عالمانه و آگاهانه میشود.
وی دومين عنصر در رسيدن به حيات طيبه را تعقل دانست و تصريح كرد: لازمه حاصل شدن تعقل، وجود تفكر و تدبر است كه از همزمانی و تركيب اين دو، تعقل پديد میآيد.
اين مفسر قرآن از جهل به عنوان آفت زندگی انسان ياد و بيان كرد: از ويژگیهايی كه در عموم جامعه وجود دارد، ظاهرنگری، سادهانگاری و عادتگرايی است كه اين ويژگیها به جهل در موضوعات و عدم تفكر در آنها منجر میشود و بزرگترين آفت زندگی انسانهاست لذا جز با تفكر و تعقل از بين نخواهد رفت.
وی افزود: اهميت تعقل به اندازهای است كه پيامبر اكرم(ص) خطاب به اميرالمؤمنين(ع) میفرمايند: «وقتی ديدی مردم از طريق اعمال خوب به خدا نزديك میشوند، تو با اين كارها به خدا نزديك نشو بلكه از راه عقلت وارد شو كه از همه آنان پيشی میگيری».
اين سخنران به وجود حُب و عشق در انسان اشاره كرد و گفت: عنصر ديگری كه در وجود حيوانات و فرشتگان وجود ندارد و خداوند آن را در وجود انسان قرار داده، حُب است كه از كلمه حَب گرفته شده و حَب به معنای دانه است؛ يعنی محبت رشد دهنده انسان است بنابراین عنصر محبت دارای سه مرحله محبت خدا به خلق، خلق به خدا و خلق به خلق است.
وی در خصوص محبت خدا به خلق اظهار کرد: خداوند انسان را آفريد تا تجلی محبت خود در او باشد درحالی كه انسانها به اين امر واقف نيستند و اگر آنان بدانند كه خداوند از بازگشت انسان به سمت خود چه اندازه خوشحال میشود، برای رسيدن به خدا لحظهای صبر نمیكردند.
انصاری به بيان دومين نوع محبت، يعنی محبت خلق به خدا پرداخت و بيان کرد: محبت نسبت به خدا، محبت عاشق و معشوق است و كشتگان راه خدا، كشته عشقاند لذا خداوند خطاب به انسانها در سوره مائده میفرمايد: «برای خدا ناز نكنيد و اگر اين كار را كرديد، خداوند شما را با كسانی جايگزين میكند كه ايشان را دوست دارد».
وی به محبت خلق به خلق همچون محبت مادر و فرزند اشاره و تصريح كرد: از ابتدای خلقت تمام، انبياء برای تركيب اين سه عنصر مبعوث شدهاند و هنگامی كه اين سه با هم تركيب شوند، عبوديت كه ويژگی عالمترين، عاشقترين و عاقلترين انسانهاست، جلوهگر میشود.
اين مفسر قرآن با بيان اينكه هر كدام از اين لغات دارای تعاريفی بشری و قرآنی است، اظهار کرد: اگر تعريف قرآنی اين لغات استخراج شود، عبوديت قرآنی از دل آن خارج میشود، همانگونه كه تمامی آيات قرآن، خطبهها و حكمتهای نهجالبلاغه، شرح حيات طيبه انسان است.
