برای بسياری از ما گذشتن و بخشيدن كاری بسيار سخت و گاه غيرممكن است، در صورتیكه برای بعضی ديگر چندان هم سخت نيست و میتوانند بهراحتی ديگران را ببخشند و اشتباهاتشان را فراموش كنند، در واقع وقتی از بخشيدن ديگران خودداری میكنيم ترجيح میدهيم به جای آنكه گامی در جهت بهبود اوضاع برداريم، در گذشته و مشكلات آن باقی بمانيم و همواره ديگران را سرزنش كنيم، هنگامی هم كه نمیتوانيم خودمان را ببخشيم ماندن در احساس گناه را ترجيح میدهيم و بدين ترتيب در شرايط روحی بدی قرار میگیریم.
بخشش چيست؟ بخشيدن، فراموش كردن و ازخودگذشتگی نيست و با تحمل كردن افرادی كه ما را رنجاندهاند فرق دارد، شما مجبور نيستيد ديگران را ببخشيد ولی هنگامیكه بدانيد اگر از اشتباهات ديگران بگذريد و به آنها نچسبيد، چقدر آرامش بيشتری داريد، هرگز كينهتوزی، خشم و قهر را انتخاب نمیكنيد.
فراموش نكنيد كه بخشيدن نشانه عزت نفس بالای شماست، بخشيدن، فراموش كردن و رها شدن از احساسات شديدی است كه به حوادث گذشته مربوط میشود، وقتی نمیتوانيم ديگران را ببخشيم، خود را فردی فراموش شده، مأيوس و ناتوان میدانيم. در واقع ما نمیتوانيم منكر اشتباهات خود شويم، اما میتوانيم رفتار خود را تغيير دهيم تا شرايط مطلوبتر و آينده بهتری را به خود نويد دهيم.
بخشش، آمادگی برای رهايی از رنجهای گذشته
در واقع بخشش، آمادگی برای رهايی از رنجهای گذشته و تصميمی است برای پايان دادن به مشكلاتی كه از گذشته با خود داريم، البته در بخشی از وجود ما اين باور وجود دارد كه میتوانيم آرامش فكرمان را با پيروی از نفرت، خشم و رنج به دست آوريم و همواره حساب و كتابهای عادی داشته باشيم و دچار حالاتی مانند كينه، نفرت و خشم شويم، بدين ترتيب نمیتوانيم آرامش داشته باشيم، بخشش میتواند ما را از زندانی كه با ترس و غضب در ذهن خود ساخته و بر خود تحميل كردهايم رها كند.
همه ما میرنجيم، برای همه ما پيش آمده كه بارها و بارها از ديگران رنجيدهايم، بعضی از رنجشها كوتاه و گذراست و میتوان آنها را زود فراموش كرد، اما هنگامیكه احساس میكنيم كسی عميقاً آزارمان داده به مرحله دشواری میرسيم، آيا بايد بگذاريم اين رنج در وجودمان بماند و شادمانی ما را با خود ببرد يا بايد از معجزه بخشش برای التيام زخمهايمان بهرهمند شويم، اما اگر بخشش، دردی را كه ما در وجود خود احساس میكنيم و عذابمان میدهد درمان میكند، دليل خوبی داريم كه بتوانيم ديگران را ببخشيم. البته اين طبيعی است كه بعضی ارتباطات بايد قطع شوند و بعضی موقعيتها بايد تغيير كنند و اين شايد ناراحتكننده بهنظر برسد.
در واقع گاهی اوقات نمیتوانيد مطمئن باشيد كه آيا قربانی يك حادثه غيرقابل اجتناب هستيد يا به شكل ناعادلانهای آزرده شدهايد، شايد لازم باشد برای تشخيص نوع رنجشهايتان بيشتر دقت كنيد تا بتوانيد تفاوت دردی را كه از حساسيتهای خودتان به وجود میآيد با رنجی كه بهخاطر ديگران احساس میكنيد، تشخيص دهيد.
امروزه پزشكان معمولاً بيماران خود را نسبت به عوارض جانبی و خطرناك داروهايی كه استفاده میكنند، آگاه كرده و بيماران نيز با احساس مسئوليت بيشتری نسبت به سلامت خود اشتياق زيادی برای مطالعه و كسب اطلاعاتی در زمينه آثار منفی داروهايی كه مصرف میكنند نشان میدهند، بايد توجه داشت افكار ناراحتكنندهای كه به ذهن خود وارد میكنيم نيز عوارض منفی زيادی بر سلامت ما دارند. بنابراين اگر میخواهيم خود را از فشار و ناراحتیهای ناشی از درد و رنجها رها كنيم بايد مراقب افكارمان باشيم. همانطور كه در مورد داروها و تأثيرات جانبی آنها بر جسم خود مواظب و حساس هستيم، تأثيرات جانبی و مخاطرهآميز نبخشيدن و كينه داشتن از ديگران و افكار منفی میتواند آثار بسيار بدی بر سلامت جسمانی و روانی ما بگذارد.
چرا نمیبخشيم؟ هنگامیكه بيش از حد به منيتهای خود بچسبيم بخشيدن ديگران برايمان سخت میشود، نيرويی از درون به ما نهيب می زند، «او به تو توهين كرده، نبايد او را ببخشی»، «چطور میتوانی بگذاری كسی با تو بدرفتاری كند» اين نوع منيتها در بعضی شرايط سخت تأثير بيشتری بر ما میگذارد و راحتتر شنيده میشود و آن هنگامی است كه به خاطر مشكلات زندگی تحت فشار قرار گرفتهايم و دائم از ديگران توقع داريم به ما كمك كنند، در اين مواقع است كه ندايی از درون ما را به بخشيدن ترغيب میكند، اما فراموش نكنيم كه میشود قدرت انتخاب برای ما وجود دارد، يعنی میتوانيم به جای تسليم در برابر اينگونه وسوسهها، گذشت و بخشش را برگزينيم و به اين ترتيب خودمان نيز به آرامش بيشتری دست يابيم.
هر آنچه در زندگی ارزش داشته باشد فقط زمانی افزايش میيابد كه بخشيده شود
همواره بهخاطر داشته باشيد كه هر چه بيشتر بتوانيد ببخشيد، بيشتر نيز دريافت میكنيد، در واقع هر آنچه در زندگی ارزش داشته باشد فقط زمانی افزايش میيابد كه بخشيده شود، هنگامیكه گمان میكنيد با بخشيدن چيزی را از دست دادهايد به معنای واقعی نبخشيدهايد، اگر با اكراه ببخشيد، هيچ نيرويی در پس آن وجود ندارد، در واقع مهمترين چيز نيتی است كه در پشت عمل شما نهفته است.
نيت همواره بايد ايجاد شادی و نشاط برای شخص بخشايشگر باشد زيرا شادمانی بهعنوان پشتوانه و حامی برای شماست و بازگشت عملتان نيز بهطور مستقيم به ميزان بخشايش بستگی دارد، البته اگر واقعاً از ته دل و بیقيد و شرط باشد.
شايد برای بسياری از ما بخشيدن كار آسانی نباشد، اگر شما هم جزو اين دسته افراد هستيد، توقع نداشته باشيد يكباره بتوانيد ديگران را ببخشيد، عمل بخشيدن نيازمند زمان است، اما هرچه بيشتر روی آن كار كنيد بيشتر به آن پی میبرید، پس برای سلامت جسم و روان خودتان هم كه شده همين حالا تصميم بگيريد بخشيدن را تمرين كنيد، شما میتوانيد اين كار را با بخششهای كوچك شروع كنيد تا كمكم بتوانيد كسانی را هم كه خيلی شما را آزردهاند ببخشيد.
تحقيقات نشان داده افرادی كه میتوانند ببخشند، افسردگی، خشم و استرس كمتری دارند
چطور ببخشيم، تحقيقات نشان داده افرادی كه میتوانند ببخشند، افسردگی، خشم و استرس كمتری دارند و اميدشان به آينده هم بيشتر است. همچنين سيستم ايمنی بدنشان قویتر است و نشاط و شادابی بيشتری را تجربه میكنند.
برای تمرين بخشش هرگز منتظر عذرخواهی ديگران نباشيد، بسياری از افرادی كه شما را رنجاندهاند اصلاً قصد عذرخواهی ندارند. بنابراين اگر منتظر شنيدن معذرتخواهی آنها باشيد، ممكن است هيچ وقت نتوانيد آنها را ببخشيد، سعی كنيد گاهی از ديد ديگران به مسائل نگاه كنيد، اگر گاهی با فرد موردنظر همدردی كنيد، ممكن است متوجه شويد كه اين كار را از روی نادانی، ترس يا حتی علاقه انجام داده است.
افرادی كه قدرت بخشش ديگران را دارند توانايی و انرژی بيشتری دارند
فوايد بخشش را بشناسيد، مطالعات نشان میدهند افرادی كه قدرت بخشش ديگران را دارند توانايی و انرژی بيشتری دارند، همچنين اشتهای بهتر و الگوهای خواب بهتری هم دارند،فراموش نكنيد كه بايد بتوانيد خودتان را هم ببخشيد، برای بعضی افراد بخشيدن ديگران راحتتر از بخشيدن خودشان است، اما توجه داشته باشيد كه اگر نتوانيد خودتان را ببخشيد، اعتماد به نفستان را از دست میدهيد و همواره احساس گناه میكنيد.
شما برای اينكه بتوانيد راحتتر ببخشيد، بايد موانع بخشش را از سر راهتان برداريد و فكر و بينش خود را نسبت به آن تغيير دهيد، در واقع برای اينكه فكر و ذهن ما آماده بخشش شود، بايد به خود بقبولانيم كه باورها و موانع گذشته از بين رفتهاند و دوباره نمیتوانند بر زندگی حال و آينده ما تأثير بگذارند.
ترس يكی از مهم ترين موانع بر سر راه بخشش است، اينكه نتوانيم از فكر گذشته رها شويم، مانعی بر سر راه بخشش خواهد بود، تحقيقات نشان داده، افكار و احساساتی كه در ذهن خود پرورش میدهيم در بسياری مواقع باعث بروز ناهنجاری و علائم فيزيكی مانند اضطراب، افسردگی، تحريكپذيری، هيجان، انواع سردردها، كمردردها میشود و سيستم ايمنی بدن را نيز ضعيف میكند.
هيچگاه ديگران را بدون توجه به شرايط خاص خودشان قضاوت نكنيد
گاه نيز قضاوتهای نادرست ما مانع از آن میشود كه بتوانيم ديگران را ببخشيم؛ بنابراين هيچگاه ديگران را بدون توجه به شرايط خاص خودشان قضاوت نكنيد، به ياد داشته باشيد افكار و عقايد ما تعيين میكنند كه چگونه زندگی كنيم و هدف و نتيجهای هم كه از بخشش حاصل میكنيم رها كردن مشكلات مربوط به گذشته است، متأسفانه بسياری از ما در هالهای از ترس نسبت به گذشته و وحشت از آينده زندگی میكنيم و گذشته و آينده درنظرمان يكسان است، درحالی كه اگر بخواهيم میتوانيم در آينده آرامش بيشتری نسبت به مشكلات تلخ گذشته داشته باشيم.
البته با بخشيدن، واقعيتهای گذشته عوض نمیشوند زيرا گذشته را نمیتوان تغيير داد، ما فقط میتوانيم ديگران را ببخشيم تا به آرامش بيشتری برسيم، بخشش به ما اجازه میدهد با گناه، سرزنش و احساس شرم خداحافظی كنيم و به ما ياد میدهد كه با دوستداشتن ديگران از شر ترسهای گذشته رها شويم.