نمايش آئينی و سنتی سادهترين راه برای بيانی حكيمانه و ارزشی است
معاون هنری ارشاد تصريح كرد تئاتر مرسوم كشور با بيان ثقيل به طرح مسائلی میپردازد كه شايد برای گروهی نخبه و اصطلاحاً روشنفكر مفيد باشد در حالیكه در نمايشهای آئينی و سنتی با سادهترين راه و در كمترين زبان میتوان موضوعات حكيمانه و ارزشی را به توده مردم منتقل كرد.
 |
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) مراسم اختتاميه شانزدهمين جشنواره بينالمللی نمايشهای آئينی ـ سنتی شب گذشته شنبه 30 شهريورماه، با حضور علی مرداخانی؛ معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از هنرمندان و پيشكسوتان و علاقه مندان به نمايش ناب ايرانی در محوطه باز تالار وحدت برگزار شد.
علی مرادخانی؛ معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در اين مراسم با تشكر از دستاندركاران، اساتيد و بزرگانی كه موجب رونق بخشيدن اين جشنواره شدند، گفت: فكر میكنم دغدغه دوستان هنرمند عرصه آئينی و سنتی در مورد برگزاری هر چه پربارتر جشنواره حق آنها باشد منتها بايد چيز ديگری در برگزاری اين جشنواره مورد نظر جدی قرار گيرد و آن اينكه همه برنامهها و زمينهها در موعد مقرر به انجام برسد تا همچون اكنون ديگر نگران مسائل جانبی چون بودجه جشنواره نباشيم.
نمايش آئينی و سنتی نبايد درگير موضوعاتی همچون كسری بودجه شود
وی ادامه داد: رفع اين نگرانی مستلزم اين است كه از مدتها قبل به فكر برگزاری جشنواره باشيم تا موضوعاتی حاشيه بر كيفيت كارهای آن تأثير منفی نگذاشته و همه توجهات به كيفيت كارها و ارتقای كيفی آنها معطوف شود و لذا بايد از هم اكنون به فكر جشنوارههای ديگر پيش رو همچون «تئاتر فجر» باشيم.
معاون هنری ارشاد جشنواره آئينی و سنتی را محملی برای طرح مسائلی حكيمانه و راهگشای جامعه دانست و گفت: خاصيت اين نمايش، سادگی زبان و كوتاهی زمان ارائه موضوعات آن است؛ خصلتی كه موجب شده نمايشهای آئينی و سنتی برای مخاطب عام جذاب و گيرا باشد.
وی جريان جاری تئاتر كشور را توليداتی كاملاً حرفهای دانست كه بيشتر مواقع مخاطب خاص نخبه و روشنفكر را با خود همراه میكند و تصريح كرد: به دليل صراحت لهجه و سادگی گفتاری كه در نمايش آئينی و سنتی وجود دارد اين نمايش موجب گرايش فوجهای مردمی و علاقهمندی تودههای مردمی میشود و میتواند حكيمانهترين بيانات را به راحتی در اختيار مردم قرار دهد.
ضرورت ايجاد پژوهشكده نمايشهای آئينی و سنتی
مرادخانی تأكيد كرد: برای بالا بردن كيفيت در بحث توليد نمايشهای آئينی و سنتی با بحث ايجاد پژوهشكده در راستای خواست نخبگان اين عرصه كاملاً موافق هستم كه بايد اين مسئله در قالب يك طرح مطالعاتی و با در نظر گرفتن همه جوانب بررسی و مقدمات آن فراهم شود.
وی ادامه داد: برای ايجاد فضای روباز اجرای نمايشهای ميدانی و خيابانی آئينی و سنتی نيز اقداماتی به انجام رسيده است كه پس از اتمام طرح عمرانی مترو محوطه تئاتر شهر و انتقال غرفههای عرضه محصولات فرهنگی به آنجا، مكان برای ايجاد فضای روباز مهيا خواهد شد.
مرادخانی به ارتباط و تعامل مؤثر و مثبت با شهرداری تهران اشاره كرد و گفت: در آينده نزديك به اتفاق وزير، ديداری با معاونان شهرداری تهران خواهيم داشت تا در جريان فعاليتهای نمايشی صورت گرفته در فرهنگسراهای سراسر پايتخت قرار گيريم تا با همكاری و در اختيار قرار گرفتن سالنهای نمايشی، بر كميت توليدات تئاتری بيافزاييم.
معاون هنری ارشاد ضمن آرزوی افزايش ارج و منزلت هنر تئاتر در پايان گفت: وضع سازهها ، ساختمان و ابنيه تئاتری و فعاليتهای صورت گرفته در آن نياز به بازنگری اساسی دارد كه البته گويا مورد نظر اعضای كميسيون فرهنگی مجلس شورای اسلامی بوده است و بايد در فرصت مقتضی به رفع آنها همت گماشت.
داوود فتحعلیبيگی؛ دبير شانزدهمين جشنواره آئينی ـ سنتی نيز در سخنانی با زنده نگاه داشتن ياد و خاطره تازه درگذشتگان عرصه نمايشهای آئينی و سنتی گفت: اين پيشكسوتان فقيد عرصه نمايش ناب ايرانی بودند كه موجبات ماندگاری اين ميراث معنوی را فراهم آوردند.
وی از اعضای شورای سياستگذاری جشنواره، ستاد برگزاری و در رأس آن از تلاش مجدانه مديركل هنرهای نمايشی و همچنين معاونت هنری ارشاد در فراهم تسهيلات به منظور برگزاری اين جشنواره كمال تشكر را كرد و گفت: معاونت هنری ارشاد در كمتر از يك هفته به برگزاری جشنواره بودجه آن را تأمين كردند و اگر نبود اين مساعی اكنون مجبور به برگزاری جشنواره با لباسهای تمرين بوديم.
در شرايط كنونی امكان آموزش مستقيم و سينه به سينه نمايش آئينی و سنتی وجود ندارد
اين كارشناس نمايشهای آئينی و سنتی تصريح كرد: با از دست رفتن و ناتوانی هنرمندان پيشكسوتان امكان آموزش مستقيم و سينه به سينه اين هنر ديگر امكانپذير نيست و لذا تأكيد كارشناسان و دستاندركاران اينگونه نمايشی بر آموزش منظم است كه چنين اقدام مستلزم احداث پژوهشكده آئينی و سنتی و همچنين ايجاد رشتههای دانشگاهی در مراكز آموزش عالی است.
وی متذكر شد: اگر در برپايی اين كارگاهها و همچنين به وجود آوردن آموزشگاهها تعللی صورت گيرد در آينده نه چندان دور نمايشهای آئينی و سنتی را بايد در كتابخانهها و موزهها جستوجو كنيم.
فتحعلیبيگی اجرای عموم آثار آئينی و سنتی را يكی از خواستهای بحق فعالان در اين عرصه عنوان كرد و گفت: قول مساعدی برای اجرای عموم 15 اثر برگزيده اين جشنواره از سوی مركز هنرهای نمايشی صورت گرفته است كه اين اقدام يك نياز ضروری است و نبايد همه امور مربوط به نمايش آئينی و سنتی را معطوف به برگزاری جشنواره كنيم.
درخواست ايجاد فضای روباز نمايش آئينی و سنتی در جوار تئاتر شهر
وی ايجاد تماشاخانهای ويژه اجراهای اين جشنواره را خواستار شد و گفت: دوستان مسئول بايد به فكر راهاندازی سالنهای جديد باشند و اميدواريم كه شهرداری تهران هم كمك كند تا يك تماشاخانه روباز در جوار تئاتر شهر برای برگزاری برخی مجالس همچون تعزيه و بازیهای نمايشی ايجاد شود.
قادر آشنا؛ مديركل هنرهای نمايشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ديگر سخنران اين مراسم بود كه در سخنان كوتاهی با تقدير و تشكر از تمامی كسانیكه جشنواره آئينی و سنتی را به خوبی و در سطحی قابل قبول برگزار كردند گفت: آئينها و سنتها با هويت ايرانی گره خورده است و اين عرصه پاسداشت و مبين فرهنگ ايرانی و اسلامی است.
وی همچنين گفت: بايد از چهرههای نامی تئاتر كشور همچون علی نصيريان، محمود عزيزی برای مشاورههای كارشناسی و علی مرادخانی؛ معاون هنری ارشاد به دليل حمايتهای مالی تقدير و تشكر كرد.
علی نصيريان، پيشكسوت بازيگری تئاتر در ادامه اين مراسم طی سخنانی با تبريك به مديريت جديد فرهنگ و هنر گفت: عرصه نمايش همواره به دليل اينكه سهم ناچيزی از اعتبارات و بودجه كشور را به خود اختصاص میدهد محروم بوده است.
نمايش آئينی و سنتی بيش از مال به توجه و عنايت نياز دارد
وی ادامه داد: وقتی به دوران فعاليت خود و همعصرانم در اين حوزه نگاه میكنم به روشنی میتوانم به اين نتيجه برسم كه اين عرصه خودجوش است يعنی بيشتر از اينكه با مال و منال سر و كار داشته باشد، نيازمند توجه و عنايت است.
نصيريان گفت: به غير از تعزيه كه مصداق تصويری روضهخوانی است و همواره با هدف و موضوعی مشخص اجرا میشود، ساير حوزههای نمايش آئينی و سنتی خودجوش هستند يعنی اينكه خود مردم آن را به وجود آوردهاند و لذا جزئی از فرهنگ عامه محسوب میشوند.
اين پيشكسوت تئاتر، سينما و تلويزيون تصريح كرد: تئاتر مدرن كه وامدار تئاتر غربی است و از زمان فتحعلی آخوندزاده وارد فرهنگ نمايشی ايران شده است به دنبال روايت و شخصيتپردازی است اما نمايش آئينی و سنتی به اين شكل نبوده و مبنايش بداهه و طرح مسائلی دفعی و چيزهايی است كه مردم اغلب به آن مبتلا هستند و لذا هر دوی اينها بايد در كنار هم رشد و تعالی پيدا كرده و به پيش روند.
متأسفانه بعد از انقلاب جريان تئاتری منبعث از تحولات اجتماعی به وجود نيامده است
وی گفت: البته عيبی كه اينجا وجود دارد اين است كه متأسفانه بعد از انقلاب اسلامی جريان تئاتری به وجود نيامده و اين در حالی است كه با توجه به تحولات شگرفی كه طی اين چند دهه داشتهايم حوزه نمايش نيز بايد به تحولی اساسی دچار و جريانساز میشد؛ چيزی كه مثلاً پس از كودتای 28 مرداد 32 در تئاتر شاهد آن بوديم.
نصيريان همراهی موسيقی و شعر با نمايش آئينی و سنتی را از ديگر وجوه بارز اين نوع نمايش برای ارتباط مؤثر مخاطب با آن دانست و گفت: اين پيوند ناشی از طبع و ذوق مردم ايران است و زيبايی را موجب میشود كه با روحيات مردم سازگار است البته زمانه عوض شده است و اقتضائات جديدی به وجود آمده است كه نيازمند به روز شدن اين گونه نمايشی داريم.
وی در پايان گفت: زمانی شخصاً پای مبارك و سياه را از نمايش آئينی و سنتی به تئاتر مدرن باز كردم و البته ابتدا با تمسخر اطرافيانم مواجه شدم اما بعدها حتی كارشناسان تئاتر به اين امر واقف شدند كه اين نوع نمايش رابطه خونی و وطنی دارد و بايد به ارتباط ميان اين دو حوزه فكر كرد.
