چاپ مصحف شريف جمهوری اسلامی از ابتدا تا انتشار

محمد بابايی، مدير اجرايی مركز طبع و نشر قرآن كريم

محمد بابايی، مدير اجرايی مركز طبع و نشر قرآن در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، به چاپ قرآن جمهوری اسلامی ايران اشاره كرد و ادامه داد: از نشانه‌های هر كشور اسلامی داشتن يك مصحف شريف با مشخصات علمی و هنری شاخص است و ما اين كار را با استفاده از كارهای علمی دقيق و پژوهش‌هايی با استفاده از برجسته‌ترين اساتيد علوم قرآن و حديث كشور از سال 1386 آغاز كرديم.

وی افزود: سازمان‌های مختلف كشور برای اهدای قرآن به كشورهای ديگر، از مركز طبع و نشر، قرآن درخواست می‌كنند. البته سال‌ها است كه اين درخواست‌ها مطرح می‌شود و هر سازمانی متناسب با توان خودش، قرآن‌هايی را تهيه، چاپ و ارسال می‌كند.

مدير اجرايی مركز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی همچنين ادامه داد: معاونت بين‌المللی دفتر مقام معظم رهبری به اين نتيجه رسيد كه بين سازمان‌ها هم‌گرايی ايجاد كند و يك قرآن را به عنوان معيار قرار دهند و همه سازمان‌ها همان قرآن را چاپ و اهدا كنند تا هماهنگی لازم صورت گيرد.

به گفته بابايی، با توجه به همين امر و تأكيدات مقام معظم رهبری برای حفظ وحدت در جهان اسلام، قرآن‌هايی چاپ شد كه بر اساس رسم‌المصحف است و با عنوان قرآن جمهوری اسلامی مركز طبع و نشر به چاپ می‌رسد.

شبه‌قاره هند؛ گروه نخست

وی با بيان اينكه رسم‌المصحف اين قرآن‌ها بر اساس مناطق مختلف طراحی شده است، افزود: گروه نخست كشورهای شبه‌قاره هند هستند. با توجه به اينكه در اين منطقه از جمله در كشورهای هند، پاكستان، سريلانكا و بنگلادش، بيش از يك ميليارد مسلمان وجود دارد، قرآن برای اين مناطق آماده‌سازی شده است.

مدير اجرايی مركز طبع و نشر قرآن از گروه دوم كشورهای اسلامی ياد كرد و ادامه داد: قرآن مصری، قرآن به شيوه اعراب‌گذاری مصری بوده و لزوماً برای مردم مصر نيست؛ بلكه اين قرآن ويژه كشورهای عربی چون سودان، ليبی، تونس، الجزاير، مصر و كشورهای عربی حوزه خليج فارس است كه می‌توانند از آن استفاده كنند. بخش ديگر قرآن جمهوری اسلامی، ويژه اين مناطق طراحی شده است.

بابايی يادآور شد: برای ايجاد وحدت در كشورهای اسلامی، تعداد يك ميليون جلد قرآن جمهوری اسلامی ميان كشورهای اسلامی توزيع می‌شود. اين امر با همكاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی انجام می‌شود. تعداد 500 هزار جلد از اين قرآن‌ها با ترجمه و باقی بدون ترجمه عرضه می‌شوند.

کشورهای اسلامی در اولویت قرار دارند

وی در ادامه به كشورهای مقصد اشاره و تصريح كرد: ترجمه به زبان‌های مختلف اعم از فرانسه، انگليسی، عربی، تركی استانبولی، اردو، پشتو، چينی، مالايی و ... است. اين قرآن‌ها در درجه نخست به كشورهای اسلامی و بعد از آن برای مسلمانانی كه در ديگر كشورها متقاضی باشند، توزيع می‌شود.

بابايی يادآور: در جلسات كارگروهی متشكل از دستگاه‌های فرهنگی كشور كه مبادرت به ارسال قرآن به خارج از كشور می‌كنند، مصوب شد تا مصحفی ويژه كشورهای عربی و منطقه بيداری اسلامی به شيوه اعراب‌گذاری مصری تهيه و چاپ شود؛ كه پس از ابلاغ اين مصوبه، مركز فعاليت و تلاش بی‌وقفه خود را جهت آماده‌سازی اين قرآن آغاز كرد.

وی ادامه داد: در ابتدا توسط محققان و متخصصان مركز، تحقيقاتی مفصل و جامع در زمينه شيوه كتابت و علامت‌گذاری مصحف صورت پذيرفت و همزمان با اين تيم، واحد فنی و رايانه‌ای مركز، فونتی را به خط نسخ عربی جديد تهيه كرد. لازم به ذكر است كه واحد هنری مركز هم، آرايه‌های هنری اين قرآن ارزشمند را با بهره‌گيری از مشخصه‌های ايرانی مانند خط نستعليق برای طرح جلد آماده كرد و در نهايت قرآن جمهوری اسلامی با شيوه و اعراب‌گذاری مصری، به همت مركز طبع و نشر قرآن و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به چاپ رسيد.

لحاظ شیوه آموزشی کشورهای بیداری اسلامی در قرآن ویژه آنها

بابايی ادامه داد: يك گروه از كشورهای عربی به ويژه كشورهای حوزه بيداری اسلامی، گروه ديگری هستند كه با توجه به تحركات خوبی كه اسلام‌گرايان انجام دادند، از جمهوری اسلامی درخواست‌های زيادی در مورد قرآن داشتند و تأكيد كردند كه جمهوری اسلامی به آنها قرآن بدهد؛ از اين رو ما بر خود واجب دانستيم كه قرآن مناسبی منطبق با شيوه آموزشی آنها آماده كنيم.

وی در ادامه اظهار كرد: قرآن‌های مركز طبع و نشر يا قرآن‌های ايرانی برای منطقه خود ما كاربرد دارند و لزومی ندارد كه آنها از شيوه ما تبعيت و از آن استفاده كنند؛ از اين رو ما شيوه خود آنها را در چاپ قرآن ملاك قرار داديم.

بابايی افزود: هم‌اكنون عربستان مصحف خاص خود را دارد كه اين مصحف را هر ساله به حاجيان در سفر حج هديه می‌دهد. همچنين شبه‌قاره هند نيز مصحف خاص خود را دارد، اما با اين حال مسلمانان ساكن در اين كشورها خواستار دريافت مصحف جمهوری اسلامی ايران هستند.

وی با توجه به شاخصه‌های ايرانی ـ اسلامی اين قرآن توضيح داد: برای آنكه المان‌های هنری ايرانی در اين قرآن لحاظ و نشان داده شود، طرح جلد اين قرآن، طرح فاخر هنری با خط نستعليق است كه اين بيانگر ايرانی بودن آن است و در كشورهای عربی هم علاقه‌مندان بسياری دارد. قرار است رنگ و طرح جلد همه مصاحف، توسط هر دستگاهی كه چاپ می‌شود يكسان باشد.