حجتالاسلام والمسلمین مهدی مرادیان، معاون نهاد رهبری دانشگاه علوم پزشکی استان ایلام در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی(ایکنا) شعبه ایلام، با اشاره به سوره مائده، آیه 23: «قَالَ رَجُلاَنِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُواْ عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ وَعَلَى اللّهِ فَتَوَكَّلُواْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ؛ دو مرد از [زمره] كسانى كه [از خدا] میترسيدند و خدا به آنان نعمت داده بود گفتند از آن دروازه بر ايشان [بتازيد و] وارد شويد كه اگر از آن درآمديد قطعاً پيروز خواهيد شد و اگر مؤمنيد به خدا توكل كنيد»، گفت: قرآن مجید در موارد مختلف و متعددی توکل بر خدا را از ویژگیهای افراد با ایمان میداند.
حجتالاسلام مرادیان با اشاره به سوره طلاق، آیات 2 و 3: «فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فَارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَأَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِّنكُمْ وَأَقِيمُوا الشَّهَادَةَ لِلَّهِ ذَلِكُمْ يُوعَظُ بِهِ مَن كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا، وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا؛ پس چون عده آنان به سر رسيد [يا] به شايستگى نگاهشان داريد يا به شايستگى از آنان جدا شويد و دو تن [مرد] عادل را از ميان خود گواه گيريد و گواهى را براى خدا به پا داريد اين است اندرزى كه به آن كس كه به خدا و روز بازپسين ايمان دارد داده میشود و هر كس از خدا پروا كند [خدا] براى او راه بيرون شدنى قرار مىدهد، و از جايى كه حسابش را نمىكند به او روزى میرساند و هر كس بر خدا اعتماد كند او براى وى بس است خدا فرمانش را به انجام رساننده است به راستى خدا براى هر چيزى اندازهاى مقرر كرده است»، بیان کرد: قانونی که فوق همه قوانین و حاکم بر همه آنها است، قانون تقوا و توکل است.
معاون نهاد رهبری دانشگاه علوم پزشکی ایلام در ادامه، افزود: ملاک این است که انسان متقی و با تقوا که در آیه دوم سوره طلاق خداوند به آن اشاره کرده است باید یک شرط اساسی داشته باشد، که این شرط را در آیه سوم همین سوره مطرح کرده است و آن نیز اعتماد به خداوند است.
این استاد حوزه و دانشگاه ایلام، گفت: انسانی که متقی است و خداوند او را از تمام بنبستها نجات میدهد دارای آن شرایط اساسی یعنی توکل بر خدای متعال است.
این کارشناس مذهبی، بیان کرد: خداوند در آیه سوم این سوره میفرماید، کسی که توکل بر خدا داشته باشد با توجه به عبارت «وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ» خداوند برای او کافی است، نیاز ندارد که در انجام امور، وابسته به دیگران باشد، لذا توکل آن چنان مهم است که میتواند تنها راه برون رفت از گرفتاریها باشد.
استمداد از قدرت بىپايان پروردگار زمينه توكل را فراهم مینمايد
وی با اشاره به روایتی از حضرت علی(ع) که میفرمایند: «مَنْ تَوكَّلَ عَلَى اللّه ذَلَّتْ لَهُ الصِّعابُ وَتَسَهَّلَتْ عَلَيْهِ الأَْسْبابِ؛ هر كس به خدا توكل كند، دشوارى ها براى او آسان مى شود و اسباب برايش فراهم مىگردد»، گفت: آن کسی که توکل میکند باید به این که دست خدا بالای همه دستها است و گرهگشای همه گرهها است، معتقد باشد.
حجتالاسلام مرادیان با اشاره به سوره ابراهیم، آیه 12: «وَمَا لَنَا أَلاَّ نَتَوَكَّلَ عَلَى اللّهِ وَقَدْ هَدَانَا سُبُلَنَا وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَى مَا آذَيْتُمُونَا وَعَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ؛ و چرا بر خدا توكل نكنيم و حال آنكه ما را به راههايمان رهبرى كرده است و البته ما بر آزارى كه به ما رسانديد شكيبايى خواهيم كرد و توكلكنندگان بايد تنها بر خدا توكل كنند»، افزود: این آیه در کمال صراحت، توکل را به صورت یک امر مثبت بیان میکند.
معاون نهاد رهبری دانشگاه علوم پزشکی ایلام با اشاره به سوره آل عمران، آیه 159: «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ؛ پس به [بركت] رحمت الهى با آنان نرمخو [و پرمهر] شدى و اگر تندخو و سختدل بودى قطعاً از پيرامون تو پراكنده میشدند پس از آنان درگذر و برايشان آمرزش بخواه و در كار[ها] با آنان مشورت كن و چون تصميم گرفتى بر خدا توكل كن زيرا خداوند توكلكنندگان را دوست میدارد»، اظهار کرد: قرآن نشستن و دست روی دست گذاشتن را نهی میکند و میفرماید کار خود را بکن و به خدا توکل کن، همان اندازه که به هنگام مشورت باید، نرمش و انعطاف به خرج داد، در زمان اتخاذ تصمیم نهایى باید قاطع بود، به هنگام تصمیم نهایى باید بر خدا توکل داشت، یعنى در عین فراهم نمودن اسباب و وسایل عادى، استمداد از قدرت بىپایان پروردگار را فراموش نکرد.
توكل بر خداوند برنامه هميشگی زندگی يك انسان با ايمان
این استاد حوزه و دانشگاه ایلام با بیان اینکه توکل بر خداوند برنامه همیشگی زندگی یک انسان با ایمان است، بیان کرد: توکل بر خدا یعنی تلاش پیگیر و مناسب و دقت و برنامهریزی برای انجام درست هر تکلیف و وظیفه خواه در زندگی فردی یا اجتماعی در زمینه مسائلی دنیوی یا اخروی و... از سوی انسان با ایمان و واگذار کردن نتیجه آن به خداوند که خود دستور داده است که انسانها دست از تلاش و کوشش برندارند و پیش از هر تلاش و در کنار آن و پس از آن، خداوند متعال را ناظر و حاضر و اثر بخش ببیند.
این کارشناس مذهبی با اشاره به روایتی از امام علی(ع) که میفرمایند: «يَقولُ اللّه عَزَّوَجَلَّ ما مِنْ مَخْلوقٍ يَعْتَصِمُ دونى إِلاّ قَطَعْتُ أسْبابَ السَّماواتِ وَأسبابَ الأَرْضِ مِنْ دونِهِ فَإِنْ سَأَلَنى لَمْ اُعْطِهِ وَإِنْ دَعانى لَمْ اُجِبْهُ؛ خداوند عزوجل مى فرمايد: هيچ مخلوقى نيست كه به غير من پناه ببرد، مگر اين كه دستش را از اسباب و ريسمان هاى آسمانها و زمين كوتاه كنم، پس اگر از من بخواهد عطايش نكنم و اگر مرا بخواند جوابش ندهم»، گفت: توكل و اعتماد به خدا در امور به عنوان يك ويژگى سودمند در كنار آمدن با مشكلات، مقاومت در برابر يأس و نوميدى، و مهار اضطراب و افسردگى است.
وی در پایان با بیان اینکه برای تحقیق توکل واقعی باید معرفت و شناخت و ایمان خود را به خداوند و علم و قدرت و رحمت او بیشتر نماییم، گفت: باید با اعمال نیک و شایسته ریشه درخت ایمان را عمیق و استوار نمائیم و با چنین معرفت و ایمانی واگذاری کار به خدا و انتخاب او به وکالت در امور مختلف کار چندان سختی نخواهد بود و مشکل اصلی همان مسأله عدم شناخت درست و عمیق و نبود ایمان سرشار و نقش آفرین است.