اسلام نگاهی احتكاری به موضوعات اعتقاد به خداوند و اخلاق ندارد
رئيس مركز تحقيقات اسلامی مجلس گفت در اسلام برای برپايی آئينهای بزرگداشت ميت، مؤلفههايی مانند «احترام به ميت»، «تسليت به بازماندگان» و «تنبه يابی انسانهای زنده» و «انجام كارهای نيكوكارانه به نفع شخص مرده» ارائه شده، در واقع اسلام نسبت به اين چهار حوزه هرگز احتكاری عمل نكرده است.
به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، حجتالاسلام والمسلمين احمد مبلغی، رئيس مركز تحقيقات اسلامی مجلس در همايش «مرگ در آئينهای اديان آسمانی» در دانشگاه اديان و مذاهب در قم، گفت: احترام به ميت در اسلام تا سرحد مساوی بودن با حرمت افراد زنده به پيش رفته است؛ تا جايی كه يك قاعده در فقه تحت عنوان «حرمة الميت كحرمة الحی» ارائه شده است.
وی اظهار كرد: سلام و تحيت كه عملی ميان زندگان است، اسلام همين عمل را نسبت به مردگان مورد سفارش اكيد قرار داده است. در اسلام، برخاستن برای انسانهای زنده كه به عنوان احترام مطرح است، در برابر جنازه مرده نيز كه در حال عبور است مورد توصيه قرار گرفته است.
حجتالاسلام مبلغی گفت: پارهای از حقوق نيز برای مردگان مورد توجه و تأكيد قرار گرفته است. اسلام علیرغم اينكه در حوزههای مختلف اجتماعی بنا به اقتضائات و مبانی فكری خود دارای ادبيات، آداب اجتماعی و مناسك عبادی ويژه است، وقتی به حوزههای مشترك انسانی و اديانی بر خورده، گاه به سرعت از فضای ويژه خود خارج و با ادبياتی مشترك ظاهر شده است.
وی با اشاره به اينكه «اصل رابطه با خداوند متعال»، «اخلاق ورزی انسانی»، «احساسات انسانی» و «برّ و نيكوكاری» و «تنبه از مرگ» چهار حوزه مهم از حوزههای مشترك انسانی است و به دين خاصی اختصاص نداشته و بين همه اديان و انسانها مشترك هستند، اظهار كرد: خداوند اسلام نسبت به اين چهار حوزه هرگز احتكاری عمل نكرده است، و در فضای گفتوگو فراتر از مسلمانان، ادبياتی لطيف و زيبا را به كار گرفته است. فیالمثل در آيه «قُلْ یَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْاْ إِلَى كَلَمَةٍ سَوَاء» توصيه میكند، مسلمانان با اتباع اديان ديگر بر كلمه برابر كه خداوند است به همكاری دست بزنند.
| حجتالاسلام مبلغی: |
| فلسفه اول اينكه از رهگذر اين احترام، مردم احساس نكنند كه مرده به فضای عدم و پوچی قدم نهاده است و اين احترام نوعی شخصيت و حضور را برای او ىر چشمان مردم به ارمغان می آورد، دوم اينكه با مردن كسی شرايط ویژهای برای تحول زندگان فراهم میآيد |
رئيس مركز تحقيقات اسلامی مجلس يادآور شد: احساسات انسانی و عاطفهورزی نسبت به پدر و مادر نيز در آيه «وَوَصَّیْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَیْهِ حسنا» با ادبيات فرادينی مطرح شده است.
وی گفت: در اين آيه سه كليد واژه انسان، والدين و رفتار نيكو ارائه شده كه ادبياتی به شدت مشترك و انسانی است. جالب است كه ضمير «نا» در «وصينا» به اين كه ما خداوند همه هستيم اشاره دارد.
مبلغی بيان كرد: اخلاق، بّر و نيكوكاری نيز مشترك بين همه است، البته اسلام، ارزشهای تكميلكنندهای را به اخلاق انسانی افزوده است، از اين رو اسلام به رغم داشتن نگاه ويژه، در زمان رسيدن به فضاهای مشترك انسانی، به سمت ادبيات مشترك حركت میكند.
استاد برجسته حوزه علميه قم با اشاره به اينكه مرگ نيز مختص اديان، گروه و يا انسانهای خاصی نيست، گفت: اسلام در عين داشتن آموزههای ويژه به مسئله مرگ و مردگان نگاه فرادينی افكنده و دايره احترام به آنها نيز همه انسانها را در برمیگيرد و از جای برخاستن و احترام پيامبر اسلام(ص) هنگام عبور دادن جنازه يك فرد يهودی دليل اين سخن است.
رئيس مركز تحقيقات اسلامی مجلس گفت: فلسفه اول اينكه از رهگذر اين احترام، مردم احساس نكنند كه مرده به فضای عدم و پوچی قدم نهاده است و اين احترام نوعی شخصيت و حضور را برای او ىر چشمان مردم به ارمغان می آورد، دوم اينكه با مردن كسی شرايط ویژهای برای تحول زندگان فراهم میآيد.
وی از مردگان به عنوان بازيگران اصلی تحولات انسانها جهت «انديشهورزی در مورد مرگ» ياد كرد و گفت: مرده فاقد احترام، قادر به ايفای نقش برای ايفای نقش مثبت در تحول يابی زندگان نيست.
رئيس دانشگاه مذاهب اسلامی «مصيبت بينی و اندوه متراكم»، «آخرتانديشی» و «پايان بينی زندگی» را سه تحولی ذكر كرد كه بر اثر مردن كسی بر زندگان ايجاد خواهد شد و فراهم شدن اين سه عنصر يك تحول ويژه روحی و فكری را ايجاد میكند و عدم مديريت درست اين سه عنصر، سر از افسردگی يا زهد كاذب در خواهد آورد.
حجتالاسلام مبلغی بيان كرد: آئينهای بزرگداشت مردگان در مديريت اين شرايط و سازنده كردن نقش آن بسيار مهم و اثرگذار است.
وی، مرده غيرقابل احترام را مردهای فراموش شده ذكر كرد و گفت: مرده تحقير شده فاقد شخصيت بوده و توانايی ايجاد نقش مثبت در آخرتانديشی و تداعی كردن پايان زندگی را برای زندگان ندارد، بنابراين اسلام با طرح احترام به مرده، دنبال آن است كه شرايط حاصل و ویژهای از مرگ ديگران را در انسانهای زنده فعال و فراهم آورد.
رئيس مركز تحقيقات اسلامی مجلس گفت: اسلام برای بهرهگيری از شرايط و تحول يافته برنامههای ديگری را ارائه داده مبنیبر اينكه ما به خاطر مردن كسی، نشاط زندگی را از دست ندهيم بلكه مردن او را عاملی برای توجه به خداوند، آخرت و دست كشيدن از ستمهايی كه عليه ديگران روا میداريم، قرار دهيم.
يادآور میشود، در اين همايش تعداد زيادی از اساتيد دانشگاههای خارجی از جمله دانشگاههای معروف كشور آلمان حضور داشته و سخنرانی كردند.
