عباس كيفیبجستانی، عضو جامعه قاريان قرآن کشور در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان جنوبی، خانواده را مناسبترين نظام برای تأمين نيازهای روحی و معنوی بشر عنوان كرد و گفت: اين نهاد بهترين مکان را برای تأمين امنيت و آرامش روانی اعضا، پرورش نسل جديد، انجام اصلاحات اجتماعی، تقويت باورهای دينی، اجتماعیشدن فرزندان و برآورده ساختن نيازهای عاطفی افراد فراهم میآورد.
وی با اشاره به اينكه اختلافهای خانوادگی، طلاق، فرزندان بیسرپرست و بزهكاری نوجوانان و جوانان، نشاندهنده مشكلات اساسی در خانوادههاست، اظهار كرد: رشته حیات خانواده باید چنان استوار باشد كه هيچ عاملی نتواند آن را از هم بگسلد.
عضو جامعه قاريان قرآن كشور عواملی چون پاكی، تقوا، حفظ عفت، رعايت حقوق، شركت در غم و شادی يكديگر، وجود فرزند، محدود كردن خواستهها، تحمل يكديگر، نظارت اجتماعی، كنترل عوامل مزاحم، كنترل مراكز فساد، ارشاد عمومی، تشويق به ازدواج، آسانسازی ازدواج، دادن امتياز شغلی به متأهلها و كنترل مسئله طلاق را از مهمترين عناصر در حفظ و ثبات حيات خانواده برشمرد.
نقش خانوادهها در جامعه بشرى از رهآورد تأمل و تفكر در دو بعد وجودی انسان آشكار میشود
كيفیبجستانی با اشاره به اينكه اهميت خانواده و نقش آن در جامعه بشرى از رهآورد تأمل و تفكر در دو بعد وجودی انسان آشكار میشود، اظهار كرد: خانواده يك واحد اجتماعی است كه هدف از آن در نگاه قرآن، تأمين سلامت روانى براى سه دسته زن و شوهر، پدر و مادر و فرزندان است.
وی با اشاره به آيه 21 سوره روم «وَ مِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِی ذَلِكَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَكَّرُونَ؛ و از نشانههای قدرت اوست كه برايتان از جنس خودتان همسرانی آفريد تا به ايشان آرامش يابيد و ميان شما دوستی و مهربانی نهاد در اين عبرتهايی است برای مردمی كه تفكر میكنند.» گفت: در اين آيه چند نكته بااهميت درباره خانواده وجود دارد كه شايسته بررسى است، يكی آنكه «أَزْوَاجًا مِّنْ أَنفُسِكُمْ همسرانى از خودتان» بر اساس اين تعبير، رابطه و پيوند زن و شوهر يكى از ابعاد مهم خانواده است.
عضو جامعه قاريان قرآن كشور تصريح كرد: «وَجَعَلَ بَیْنَكُم مَّوَدَّةً؛ ميانتان دوستى برقرار ساخت» دومين نكته مهم در خانواده محبت بين زن و شوهر است، آنها با تعامل دوستانه و همكارى در مسير شناخت خود و خداى خود به آرامش مىرسند و در وادى امن الهى گام مىنهند.
كيفیبجستانی درباره واژه «لِتَسْكُنُوا؛ تا آرامش يابيد،» گفت: این واژه دست يافتن به مقام سكونت و آرامش است و اين تعبير در قرآن اشاره به اين واقعيت دارد كه آرامش، مقام و موقعيتى است كه انسان در پهنه هستى بايد بدان دست يابد و از ديدگاه قرآن وظيفه خانواده زمينهسازى براى همين هدف است، حال اين آرامش چه براى زن و شوهر باشد و چه برای فرزندان كه راه آنان را ادامه مىدهند.
پيوند سالم آن است كه ضامن فراهمشدن زمينه مناسب براى ارتباط مسئولانه و ماندگار باشد
وی «رَحْمَةً؛ اصل مهربانى» را اينگونه معنا كرد: الفت زن و شوهر و همكارى آن دو با نيروى عشق و محبت در مسير كمال، رحمت و مهربانى را براى خانواده و ديگران به بار مىآورد، پس پيوند سالم آن است كه ضامن فراهم شدن زمينه مناسب براى ارتباط مسئولانه و ماندگار باشد و اين چيزى است كه نوگامانى كه در آغاز راهند، از آن الگو مىگيرند و در روابط آيندهشان با جامعه بهعنوان سرمشق بدان مىنگرند.
عضو جامعه قاريان قرآن كشور با بيان اينكه يكی از بزرگترين مشكلات اجتماعی در جامعه كنونی، دعواهای خانوادگی است كه اركان خانواده را سست و سلامت روانی اعضای آن را به خطر میاندازد، عنوان كرد: آسيبها و ستيزههای خانوادگی، پديدهای بسيار پيچيده و چند وجهی است كه بايد آن را از ديدگاههای گوناگون روانی، اجتماعی، اقتصادی، حقوقی و ارتباطی بررسی كرد.
كيفیبجستانی تصريح كرد: به دلايل گوناگون، شمار اندكی از زندگیهای مشترك در جامعه ما به طلاق میانجامد، ولی نبود عشق كه به نسبتها و شدتهای گوناگون نمود پيدا میكند، جلوههای بسيار متفاوتی میتواند بيابد كه دلزدگی در روابط زناشويی و نارضايتی از زندگی مشترك، نمونه آن است، به هر حال برآورده نشدن نيازهای عاطفی افراد، ساختار زندگی مشترك را بسيار سست میسازد و زمينه را برای از هم گسستن پيوند آماده میكند.
بی توجهی اعضای خانواده به باورهای دينی، از جمله عوامل پيدايش اختلافهای خانوادگی است
وی ادامه داد: در بررسی عوامل مشكلات خانوادگی كه گاه خانواده را به فروپاشی كامل میكشاند، به مواردی متعدد برمیخوريم كه در گسترهای از مسائل روانی، اجتماعی، فرهنگی، دينی، اقتصادی و جسمانی جای میگيرد. كمسن و سالی زن و مرد، تفاوت زياد در بهره هوشی، چگونگی روابط كلامی و غيركلامی، اختلاف بسيار در تحصيلات، توقع مادی زياد در خانواده، بيماریهای جسمانی كه سازگاریهای جدیتری را میطلبد، اعتياد، نازايی زن يا مرد، بی توجهی اعضای خانواده به باورهای دينی و انجام رفتارهای خارج از محدوده مجاز شرعی، آزار دادن والدين و ناخشنود ساختن آنها، از جمله عوامل پيدايش اختلافهای خانوادگی است.
عضو جامعه قاريان قرآن كشور با اشاره به اينكه قرآن کریم خانواده را نهادی مقدس و مبتنی بر چند ركن معنوی میداند كه آرامش و سكون، عشق و دوستی، مهربانی و شفقت و همياری كه انس و الفت نيز در بطن آن است، گفت: ازدياد طلاق در جامعه متأسفانه روز به روز در حال افزايش است، چراكه علت عمده اين جدايیها بهخاطر عدم آگاهی زوجين از حقوق و تكاليف متقابل نسبت به يكديگر ناشی میشود.
كيفیبجستانی درباره واژه طلاق و شرايط آن از ديد قرآن گفت: طلاق از ريشه «طلق» گرفته شده و «طلق» بهمعنای خالی شدن و رها شدن است، اما در اصطلاح متشرعه، طلاق بهمعنای جدايی زن از شوهر در امر نكاح و زناشويی است.
وی ابراز كرد: دين مبين اسلام از آنجا كه طلاق را امری منفور میداند، احكام طلاق را بهگونهای قرار داده كه تا آنجا كه ممكن است امكان بازگشت زوجين و از سرگيری زندگی آنها وجود داشته باشد، ضمن آنكه توجه عميق به آيات قرآنی بيانگر اين نكته نيز است كه دين مبين اسلام حقوق خاصی را برای زنان پس از جدايی از شوهران درنظر گرفته و بر همين اساس وظايفی را برای مردان در زمان عده قرار داده است.
طلاق به دو قسم رجعی و بائن است
عضو جامعه قاريان قرآن كشور طلاق را به دو قسم رجعی و بائن تقسيم كرد و گفت: خداوند متعال در آيه 229 سوره بقره به طلاق رجعی اشاره كرده است و گفت: «الطَّلاقُ مَرَّتانِ فَإِمْساكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسان؛ طلاق، دو مرتبه است و در هر مرتبه، بايد بهطور شايسته همسر خود را نگاهدارى كند و آشتى نمايد، يا با نيكى او را رها سازد.»
كيفیبجستانی با اشاره به آيه 2 سوره طلاق «فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ؛ و چون به پايان مدت رسيدند، يا به وجهى نيكو نگاهشان داريد يا به وجهى نيكو از آنها جدا شوی.» اظهار كرد: در طلاق رجعى است كه شوهر میتواند بين عده برگردد و اين آيه شوهر را مخير كرده بين دو چيز، يكى امساك، يعنى نگهداشتن همسرش كه همان رجوع در عده است و ديگرى رها كردن او، تا از عده خارج شود يكی را انتخاب كند.
وی افزود: در طلاق رجعی هرگاه زنی كه همسرش با وی همبستر شده، برای بار اول يا دوم طلاق داده شود و اين طلاق در مقابل دريافت مالی نباشد، آن را طلاق رجعی میگويند، طلاق رجعی ارتباط ميان زوجين را به كلی قطع نمیكند و در مدتی كه «عده» ناميده میشود، شوهر حق رجوع دارد يعنی میتواند بدون تجديد عقد نكاح به همسرش مراجعه كند و زندگی سابقش را ادامه دهد، ولی در طلاق بائن، طلاقدهنده حق رجوع ندارد چراكه اين طلاق بهطور كلی عقد نكاح را منحل و جدايی كامل ميان زن و شوهر برقرار میكند.
عضو جامعه قاريان قرآن كشور يادآور شد: همانگونه كه در اسلام ازدواج امری مقدس و پسنديده میباشد و برای ثبات آن تأكيد فراوان شده است، طلاق امری ناپسند و نامقدس است كه برای جلوگيری از آن از هر وسيله ممكن استفاده شده و از آن در كلمات شارع مقدس بهعنوان مغبوضترين حلالها و امری كه خشم خدا را بهدنبال دارد تعبير شده است.