تقويت خداباوری از عوامل اقتدار رهبر دينی است

حجت‌الاسلام والمسلمين حسين علوی‌مهر، عضو هيئت علمی جامعة‌المصطفی(ص) العالمية قم در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، با بيان اينكه يكی از اصول جهان‌بينی اسلامی و به تعبير ديگر یکی از مهم‌ترين آن‌ها اصل توحيد يا خداباوری است، گفت: اساس توحيد را خداباوری تشكيل می‌دهد. قلمرو و گستره موضوع خداباوری تمام پهنای هستی را در بر می‌گيرد و تنها اختصاص به ظواهری كه در اطراف انسان وجود دارد، ندارد؛ بلكه اصل توحيد در همه عوالم از جمله عالم ماده و مجردات گسترده است و تأثير دارد؛ بنابراين بايد اصل بسيار مهمی باشد و در وجود انسان به‌ويژه در اعماق او نقش ايفا كند.

وی در خصوص تأثير خداباوری در زندگی انسان بيان كرد: اگر نگاهی به سير بعثت پيامبر(ص) بيندازيم، مشاهده می‌كنيم نخستين جرقه‌هايی كه خداوند متعال در ذهن پيامبر(ص) به وسيله آيات ايجاد كرد، دو اصل توحيد و معاد بود؛ اين دو اصل به مرور زمان نقش خود را ميان مردم نشان داد؛ چرا كه مسئله خداباوری مسئله‌ای بسيار عميق و دارای مراتب است و تأثيرگذاری آن هم می‌تواند دارای مراتب باشد.

اين مدرس حوزه و دانشگاه با بيان اينكه تأثير توحيد در جامعه در طول مدت و به تدريج قابل مشاهده است، اظهار كرد: اگر به نخستين سوره‌هايی كه بر پيامبر(ص) نازل شد همانند علق، قلم، زمر، مدثر و حمد نگاه كنيم، خواهيم ديد دو موضوع توحيد و معاد برای هشدار دادن به انسان‌ها و عمل به دين(دين‌گرايی) در اين سوره‌ها محور قرار گرفته است؛ موضوع اول توحيد است كه آيه نخستين سوره علق با آن آغاز می‌شود: «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِی خَلَقَ»(علق/1) به اين معنا كه به نام پروردگار و مربی خود قرائت خود را آغاز كن كه اين آغاز، بخشی از توحيد است و به آن توحيد ربوبيت می‌گويند. از اين آيه به بعد توحيد در خالقيت؛ «خَلَقَ الْإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ»(علق/2)، معلم بودن خداوند؛ «الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ»(علق/4) را مطرح می‌كند و در ادامه آيات بيان می‌فرماید که خداوند پروردگار شما، خالق و معلم شماست و بر همه جا حاضر و ناظر است.

حضرت علی(ع) و خديجه(س) نمونه کامل تأثیر خداباوری در انسان هستند

وی ادامه داد: تأثيرگذاری اين امر به مرور زمان در جامعه‌ای كه مملو از شرك و كفر و بت‌پرستی بوده است مشاهده می‌شود، البته تأثيرگذاری آن از نظر كمی در مكه چندان نيست اما از كيفی شخصيت‌هايی كه در اين دوران به پيامبر(ص) ايمان آوردند افرادی از جمله حضرت علی(ع)، حضرت خديجه(س)، بلال، عمار، ياسر، سميه، مقداد، ابوذر و ... از نظر كيفی در مرتبه بسيار بالايی از ايمان و خداباوری بودند همچنين حضرت علی(ع) و خديجه(س) از نخستين شخصيت‌هايی بودند كه به پيامبر(ص) ايمان آوردند؛ اين افراد در عمل نظير نداشتند و اين امر چيزی جز تأثير خداباوری در وجود اين اشخاص نبود.

عضو هيئت علمی جامعة‌المصطفی(ص) قم تصريح كرد: اين افراد به‌گونه‌ای تربيت شده بودند كه هر يك از آن‌ها می‌توانست شهری را رهبری كند؛ چنانكه مصعب بن عمير كه مردم مدينه را با سه آيه به ايمان به پيامبر(ص) دعوت كرد و همه آن‌ها مسلمان شدند.

حجت‌الاسلام علوی‌مهر با بيان اينكه تقويت خداباوری از عوامل تأثيرگذار در اقتدار يك رهبر دينی و برطرف كردن مسائل جامعه است، گفت: در سوره مزمل و مدثر تأثيرگذاری رابطه با خدا آن‌چنان زياد است كه پيامبر(ص) را به‌عنوان يك رهبر دينی مقتدر می‌سازد؛ در آيات اين سوره‌ها به پيامبر(ص) سفارش می‌كند نماز شب بخواند، قرآن را در شب تلاوت كند و ارتباط خود را با خدا قوی سازد. اين عوامل باعث قدرتمندی و توانمندی يك رهبر در گرفتاری‌های روزمره می‌شود و حتی در هنگام جنگ و سختی‌هايی كه برای مسلمانان پيش می‌آيد، ارتباطی اين گونه با خداوند می‌تواند در حل مشكلات جامعه اسلامی تأثيرگذار باشد و به نوعی گرفتاری‌ها را برطرف سازد و يك روحيه مضاعفی برای رهبری دينی ايجاد كند كه در سوره مزمل و مدثر مشاهده می‌شود.

اين قرآن‌پژوه در پایان با بيان اينكه بايد خداباوری هم در زندگی خصوصی ما بين اعضای خانواده و هم در رفتارهای اجتماعی ما مشاهده شود، عنوان كرد: همه جا خداوند را حاضر و ناظر بدانيم چنانكه در سوره علق فرموده است: «أَلَمْ یَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ یَرَى؛ مگر ندانسته كه خدا مى‏‌بيند»، (علق/14). باور به اين موضوع و اين ايمان در اعمال ما بسيار تأثيرگذار خواهد بود.