به گزارش خبرگزاري بينالمللي قرآن(ايكنا) شعبه خراسان رضوي، صحنه قربانی، قصه حيرتانگيزی دارد، اكنون تو هم كه به قربانگاه میروی بايد ابراهيموار قربانی كنی، اسماعيل تو كیست، نيازی نيست كه كسي بداند، بايد خود بدانی و خدا، هر چه در چشم تو جای اسماعيل را دارد، بايد از دل خارج سازی، هر چه بند آزاديت شده، بايد بگسلی، هر كس كه میخواهد قربانی كند بايد با كمال معرفت و معنويت انجام دهد.
حاجی با عمل قربانی تمرين میكند تا نفس اماره خود را ذبح كند، نفس اماره در واقع علاقههای دنيوی، شهوات حيوانی، هواهای نامشروع است، همان بدانديشی است كه امام چهارم در پيشگاه حضرت حق چنين مناجات میكند كه «الهی اليك اشكو نفسا بالسوء اماره».
نفس اماره بزرگترين دشمن آدمی توصيف شده، تنها چيزی است كه انسان را از صفای معنوی جدا و خميرمايه هر شر و زشتی است، از همين رو است كه خدا میفرمايد، هر كس در اثر خوف از پروردگار خود هواهای نفسانی خويش را مهار كند جايگاهش بهشت خواهد بود.
اما آنچه قربانی كردن در روز عيد قربان را داراي اهميت بيشتري ميكند، فلسفه اقتصادي اين عمل است، با قرباني كردن علاوه بر اينكه به سنت حسنه الهي از زمان حضرت آدم(ع) جامه عمل پوشانده شده، به فقرا و نيازمندان نيز كمك رساني ميشود. در واقع ميتوان گفت عيد قربان و قرباني كردن به انفاق در راه خدا تأكيد ويژهاي دارد.
فلسفه قربانی فدا كردن است، فدا كردن آنچه انسان بدان دل بسته است، همانگونه كه حضرت ابراهيم(ع) از فرزند خود براي خواسته الهي گذشت، انسان با قرباني كردن مقرب درگاه الهي شده و از جهنم دور ميشود.
در مورد علت و فلسفه قرباني از ابوبصير نقل شده است، از امام ششم(ع) علت و فلسفه قربانی را سؤال كرده است؟ امام در پاسخ به اين سؤال فرمودهاند: همانا به محض اينكه قطرهای از خون قربانی به سرزمين ريزد، موجب آرامش صاحب میشود.
قربانی شكر نعمتهای باری تعالی است، از همين رو هرگاه خداوند متعال، به كسی استطاعت عطا كرده و او را موفق به انجام فريضه حج كند، به پاس و شكرانه اين الطاف معنوی بايد قربانی را انجام دهد و از اين جهت است كه بايد مقداری از آن را به فقرا بدهد.
حجاج بعد از سنگ باران كردن شيطان و بعد از پيروزی به هوای نفسانی اين روز را عيد میگيرند و با ذبح قرباني، دشمنان اسلام را توجه داده كه اگر به مصالح اسلام و يا به مقدسات آن توهين كنند، آنان ابراهيموار از فداكاری با مال و جان خود، دريغ نميكنند.
قربانی كردن زنده نگهداشتن داستان حيرتانگيز حضرت ابراهيم(ع) است كه اسماعيلش را به قربانگاه آورد تا بندگي خود را خالق خويش ثابت كند و آنگاه كه دستانش براي بريدن سر فرزندش به لرزه افتاد با همراهي اسماعيل(ع) مواجه شد و اينجا اسماعيل بود كه از پدر خواست چشمانش را ببندد تا بتواند خواسته حق را بهدرستي و به دور از نيرنگ شيطان اجابت كند؛ شايد بتوان گفت فلسفه قربانی كردن از سوي حجاج تنها آن است كه يادی از ايثار و فداكاری حضرت ابراهيم(ع) و فرزندش براي عمل به دستورات الهي در ذهن مسلمانان باقي بماند، ايثاري كه نشان دهد آنها تحت فرمان الهي زير بار ظلم نرفته و در مقابله با دشمنان خود از جان و مال خويش نيز ميگذرند.
نجمه ابراهيمي