توحيد؛ پشتوانه معرفتی اوصاف توكل و تواضع در اخلاق مؤمنان

حجت‌الاسلام والمسلمين عبدالله باوی، مدير مدرسه علميه امام صادق(ع) آبادان در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، اظهار كرد: در اعتقادات اسلامی توحيد ذات، توحيد صفات و توحيد افعالی فروع توحيد هستند كه توحيد افعالی هم به توحيد خالقيت، ربوبيت و توحيد در عبادت تقسيم شده است؛ توحيد در ربوبيت نيز به سه شاخه متفرع می‌شود كه شامل توحيد در رازقيت، تشريع و حاكميت است.

وی اظهار كرد: توحيد در خالقيت به اين معناست كه همه پديده‌ها و رويدادهايی كه در جهان خلقت صورت می‌گيرد، به ذات حضرت اله بازمی‌گردد كه منشأ قدرت و پيدايش همه پديده‌ها است و ذكر شريف «لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظيم» بر همين اساس است.

اعتقاد به «لا اله الا الله» در كارهایمان تجلی يابد

اين مدرس حوزه علميه افزود: ما همچنانكه در اعتقاد و بينش قائل به «لا اله الا الله» هستيم، لازم است اين بينش و ديدگاه در كارهایمان تجلی يابد و به منصه ظهور برسد و تنها در محدوده نظر نباشد. اگر معتقديم كه پروردگار و آفريدگاری جز خداوند نيست، معبودی غير از او نيز نخواهد بود و پرستش ما تنها بايد متوجه او باشد.

باوی خاطرنشان كرد: توحيد از لحاظ بينش و اعتقاد برای ما مسلمانان مسلم است و هميشه اين اذكار را در اذان و اقامه بازگو می‌كنيم اما لازم است اين اذكار در عمل ما مجسم شود يعنی به‌گونه‌ای باشد كه در عمل نيز موحد باشيم؛ به اين معنا كه اگر می‌گوييم معبودی جز خدا نيست و تنها او شايسته پرستش است، لازم است در عمل نيز چنين باشد. ممكن است انسانی كه از نظر اعتقادی اهل توحيد است، در عمل، گرفتار هواپرستی باشد. در اين صورت فرد، پرستش را متوجه غير خدا كرده است. انسان ممكن است در مواردی دستور خدا را كنار بگذارد و دستور غيرخدا را محور حركت خود قرار دهد. در اينجا اگر اطاعت از غير خدا، سمت و سوی تمام امور او باشد به اين معناست كه خدا را از زندگی خود كنار گذاشته است.

توكل؛ صفتی كه در عملكرد فرد موحد ظاهر می‌شود

مدير مدرسه علميه امام صادق(ع) آبادان با بيان اينكه اگر انسان بخواهد توحيد را در عمل مجسم كند، در ويژگی‌های رفتاری وی بازتاب خواهد داشت، تصريح كرد: از جمله صفاتی كه در عملكرد فرد موحد ظاهر می‌شود، صفت توكل است. اين صفت ارتباط تنگاتنگی با توحيد عملی دارد. انسان موحد در مسير زندگی و پيگيری اهداف خود، مراحل و مقدمات را انجام می‌دهد و در نهايت نتيجه آن را به خدا واگذار می‌كند؛ لذا انسان موحد همواره پس از پيگيری اسباب رسيدن به هر هدفی، تحقق نتيجه آن را از خدا می‌خواهد. كسی كه چنين اعتقادی نداشته باشد در طی هر مسيری و انجام هر امری، به‌طور كامل انتظار حصول نتيجه را دارد و در غير اين صورت دچار اندوه و افسردگی می‌شود. اگر نگاه توحيد در عملكرد فرد محفوظ بود، چنين حالتی پيش نمی‌آمد.

وی خاطرنشان کرد: صفات اخلاقی مختلفی در وجود مؤمن به باور توحيد بازمی‌گردد از جمله تواضع، افرادی كه گرفتار تكبر هستند، در واقع از توحيد عملی به نوعی دورند و آنان كه به توحيد در عمل رسيدند، لاجرم اين حالت تواضع را خواهند داشت؛ چراكه كسی كه همه وجود و عظمت و قدرت و حيات را از آن خدا می‌داند، در مقابل خدا جايگاهی برای خود قائل نيست و صفت تواضع به خوبی در رفتار او تجلی پيدا می‌كند.