ميثم تمار؛ شهيدی كه وجودش سرشار از عشق به ولايت بود

شهادت و ايثار، بالاترين آموزه دين مبين اسلام است. اهدای جان و مال خود در راه اسلام و مبارزه با كفر، والاترين ويژگی انسان الهی است. صدر اسلام به ويژه دوران حيات امام(ع) مملو از شخصيت‌هايی است كه در مقابل تحريف دين ايستادگی كرده و جان خود را در راه مولايشان اهدا كرده‌اند.

در اين ميان شخصيت‌های برجسته‌ای همانند ميثم تمار كه پا در ركاب امام علی(ع) و دو فرزند بزگوارش امام حسن(ع) و امام حسين(ع) بود و در اين راه جان خود را نيز فدا كرد تا نشان دهد مهم نيست كه از چه نژاد، تيره يا قومی باشی، مهم اين است كه آزاده باشی و بر سر عهدت با ولايت بمانی.

ميثم در آخر سال ۶۰ هجری، 10 روز قبل از ورود امام حسين(ع) به عراق، توسط عبيدالله بن زياد دستگير شد و به همان نحوی كه امام علی(ع) خبر داده بود، به دار آويخته و كشته شد. او اولين مسلمانی بود كه به هنگام قتل بر دهانش لگام زده شد.

ملقب به «تمار» شد

ابوسالم ميثم بن يحيی التمار عجمی، به واسطه شغلش كه خرمافروشی بود، ملقب به «تمار» شد. وی كه صحابی باوفا و امين حضرت علی(ع) بود، صاحب علم منايا و بلايا بود و دارای علم تفسير و ايمانی كامل بود. بيانی فصيح داشت و نزد رسول خدا(ص) مقامی جليل را به خود اختصاص داده بود. زاهد و عابد بودن از ديگر صفاتی است كه برای اين مجاهد صدر اسلام بيان شده.

ميثم را امام علی(ع) از زنی از طايفه بنی‌اسد خريده و آزاد كرد. نام ميثم را آن حضرت بر وی نهاد.

ميثم تمار پس از آزادی، از خرمن علوم ولايت خوشه‌های فراوان دانش و فضيلت چيد كه مهمترين آنها، علم «بلايا و منايا» و تفسير قرآن بود.

ميثم و خانواده‌اش تا پايان عمر خود در خدمت اهل‌بيت(ع) بودند. منزلت ميثم در نزد اميرالمؤمنين(ع) همانند منزلت سلمان در نزد رسول خدا(ص) بود.

ابن زياد ملعون اين بزرگوار را به شهادت نرساند، مگر به خاطر مصاحبت و ولای اميرالمؤمنين(ع). آن حضرت نيز علاقه وافری به او داشت، حتی گاهی اوقات از مسجد جامع خارج می‌شد و در مغازه ميثم می‌نشست و با او صحبت می‌كرد. وی از مكتب اميرالمؤمنين(ع)، امام حسن(ع) و امام حسين(ع)، علم فرا گرفت و در راه اولياءالله نيز جان خود را فدا كرد.

منزلت ميثم در نزد اميرالمومنين(ع) همانند منزلت سلمان در نزد رسول خدا(ص)

امام رضا(ع) در حديثی كه از پدرانش نقل كرده، چنين فرموده است: «روزی ميثم تمّار، خدمت امام علی(ع) رسيد و حضرت را در خواب ديد، با صدای بلند گفت: به خدا قسم ريشت را با خون سرت خضاب خواهند كرد.»

امام از خواب برخاست و گفت: «ميثم وارد شو»، ميثم وارد شد و دوباره جمله قبلی را تكرار كرد. امام فرمود: «راست گفتی و تو به خدا قسم دست، پا و زبانت را خواهند بريد و درخت خرمای محلّه كناسه را خواهند بريد و چهار قسمت خواهند كرد و تو را به يكی از قسمت‌هايش، دار خواهند زد و به قسمت ديگر حجربن‌عدی و با قسمت ديگر محمدبن‌أكتم و با قسمت ديگر خالد بن مسعود را.

ميثم گفت: چه كسی اين كار را خواهد كرد؟ فرمود: ناپاك زاده بنی‌امیّه، عبيدالله بن زياد.»

روايت‌ها حاكی از آن است كه ميثم تمار از واقعه عاشورا پيش از حاصل شدن آن، آگاهی داشت به طوری كه روزی در ميان جمعی از مردم گفت: «به خدا قسم، اين امّت فرزند پيامبر(ص) را خواهند كشت، هنگامی كه 10 روز از محرم گذشته باشد و دشمنان دين، اين روز را روز بركت خود قرار خواهند داد.»

وی در نهايت به دست ابن زياد ملعون و به جرم بازگو كردن حقايق و مخالفت با شرك و رژيم ظالم يزيد به شهادت رسيد و بعد از آن، زبان اين بزرگوار را بريده، از نخل آويزان كردند تا پيكر مطهرش توسط پرندگان وحشی دريده شود.