کتابخوانی؛ اولین پیام فرشته وحی برای دعوت به اسلام
گروه هنر: قرآن، اولین کتاب مسلمانان جهان روز اول دعوت به اسلام توسط فرشته وحی جبرئیل امین به قلب مبارک پیامبر(ص) نازل شد که این مسئله اهمیت مسئله کتابخوانی و علمآموزی برای انسانها را نشان میدهد.
همه افراد در طول زندگی فردی و اجتماعی خویش ناخودآگاه با مجهولاتی روبرو میشوند که جهت کشف این ابهامات ناگزیر به تحقیق و مطالعه در منابع مختلف میشوند.
امروزه تحولات و دگرگونیهایی که در ساختار جوامع و ابعاد زندگی انسانها بهوجود آمده و نیز پیدایش اختراعات، اکتشافات و فناوریها همه و همه حاصل اندیشه، تفکر، تحقیق و مطالعاتی است که بشر در طول تاریخ نسبت به ناشناختهها داشته و همین مسئله اهمیت مطالعه و تحقیق را بیش از پیش آشکار میکند. جامعهای که در آن مطالعه نباشد بیتردید جامعهای راکد و مرده است و تحرک و پویایی در اجتماع زمانی معنا میدهد که کنجکاوی و پرسش و تحقیق در آن طنینانداز باشد.
مطالعه؛ یکی از راههای رسیدن به کمال و درجات بالای علمی و فرهنگی
مطالعه یکی از راههای رسیدن به کمال و درجات بالای علمی ـ فرهنگی است و انسانی که همواره مطالعه را جزء یکی از امور خود قرار داده در هر زمینه اطلاعات لازم را جهت کسب نادانستهها و بسیاری از مجهولات درباره خود کسب میکند.
کتاب این یار همیشه مهربان، یکی از عوامل ارتقای سطح آگاهی و توسعه هر جامعهای محسوب میشود که میتوان گفت نسبت به سایر عوامل دیگر بهراحتی در دسترس همگان قرار دارد.
در فرهنگ کهنسال و گهربار ایران اسلامی، کتاب همواره عزیزترین مونس و همراه آدمی بوده که اهل آن همواره از منزلتی ارجمند در خاطر و منظر عمومی جامعه برخوردار بودهاند. موضوع کتاب همواره یکی از بارزترین جلوههای ذوق و اندیشه مردم ایران زمین و از مهمترین ابزارهای فکری و هنری بشر در سراسر تاریخ اسلام محسوب میشود که تأثیر بسزایی در رشد حیات فرهنگی، اجتماعی و تمدن هر ملت داشته است.
کتاب؛ مبنای فرهیختگی فرهنگی و علمی یک کشور
در تمامی اعصار مبنای فرهیختگی فرهنگی و علمی یک کشور را با معیار کتاب میسنجند و هر چه به این مهم بیشتر پرداخته شود هویت و اصالت آن ملت بهتر نمود پیدا میکند، لذا نکته قابل توجه این است که تمامی سرمایه و موجودی فرهنگی بشریت وامدار کتاب میباشد.
کتابها از آغاز تاکنون عنصر لاینفک هر جامعهای بودهاند و هنوز هم کتابها و نشریات از فراگیرترین، بادوامترین و ارزانترین قالبهای انتقال دانش و بینش در هر جامعهای محسوب میشوند.
در اهمیت عنصر کتاب برای تکامل جامعه انسانی، همین بس که تمامی ادیان آسمانی و رجال بزرگ تاریخ بشری، از طریق کتاب جاودانه ماندهاند و روابط فرهنگی جامعه بشری نیز از پوشش کتاب و مبادلات فرهنگی تقویت شده است.
بهطور قطع میتوان گفت اگر در ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی همتی مداوم و سنجیده بهکار بسته نشود، سایه سستی و غفلت بر این رسانه نوشتاری ایجاد میشود و سرگرمیها و دلمشغولیهای کمارج جای حضور و انس دلنشین با کتاب را میگیرد.
عضویت کمتر از سه درصد کردستانیها در کتابخانههای استان
اسماعیل احمدی، مدیرکل کتابخانههای عمومی استان کردستان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از کردستان، اظهار کرد: در مجموع در کل کتابخانههای عمومی نهادی و مشارکتی استان حدود 50 هزار نفر عضو هستند که متأسفانه این مسئله نشاندهنده عضویت تنها 2.5 درصد جمعیت استان در کتابخانهها است.
وی عنوان کرد: باید به ازای هر 100 نفر، هشت متر فضای کتابخانهای و برای هر دو نفر، چهار کتاب در کتابخانههای استان موجود باشد در حالیکه در حال حاضر در کردستان سرانه فضای کتابخانهای به ازای هر 100 نفر 1.3 متر مربع بوده و به برای هر دو نفر یک جلد کتاب موجود میباشد.
احمدی با اشاره به اینکه باید در سال 1404حدود شش میلیون جلد کتاب در کتابخانههای استان موجود باشد، تصریح کرد: در حال حاضر 787 هزار و 38 جلد کتاب در کتابخانههای استان موجود است.
وی زیربنا را یکی از مهمترین شاخصهای ارزیابی کتابخانههای عمومی دانست و اعلام کرد: در حال حاضر از مجموع کتابخانههای نهادی و مشارکتی فقط 25 هزار مترمربع فضای کتابخانهای موجود است که باید طی 13 سال آینده به 100 هزار مترمربع برسد.
ضرورت احداث کتابخانه مرکزی در کردستان
احمدی اظهار کرد: کتابخانه موسوم به کتابخانه مرکزی حال حاضر استان کردستان، در حد یک کتابخانه مرکزی نیست و بر طبق استانداردها درجه چهار محسوب میشود که در این راستا احداث کتابخانه مرکزی یک نیاز و ضرورت بیش از پیش است.
وی با ابراز امیدواری از احداث کتابخانه مرکزی در مساحت 15 هزار مترمربع در آینده، تأکید کرد: این امر علاوه بر افزایش زیربنای کتابخانههای عمومی استان، در حوزه فرهنگی و گسترش امر کتابخوانی نیز تأثیرگذار است.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کردستان در پایان یادآور شد: در راستای عمومیت بخشیدن به مسئله ترویج کتابخوانی، به ایجاد ایستگاههای مطالعه در اماکن فرهنگی استان اقدام کردهایم که طی هفته کتاب امسال، با افتتاح هفت ایستگاه مطالعه در سطح استان، تعداد ایستگاههای مطالعه استان از هشت عدد به 15 عدد میرسد.
پرداختن به مسئله کتاب یک امر فرابخشی است
محمدی، یکی از کتابداران کتابخانه فردوسی شهر سنندج نیز در این راستا نیز، پرداختن به مسئله کتاب و توجه به آن را یک امر فرابخشی دانست و عنوان کرد: بهدلیل اینکه همه آحاد جامعه با کتاب سر و کار دارند، میطلبد همه دستگاهها اعم از دولتی و غیردولتی در این زمینه کار کنند.
وی با اشاره به اینکه احساس نیاز خود مردم مهمترین مسئله در افزایش شاخص های مطالعه و کتابخوانی هر جامعهای است، افزود: وجود فرهنگ انتقال شفاهی اطلاعات بهصورت سینه به سینه و عدم توجه به فرهنگ نوشتاری می تواند یکی از دلایل کمتر استقبال کردن مردم از مقوله مطالعه باشد.
محمدی، عدم تناسب مجموعهسازی کتابخانهها با نیاز و خواست مخاطبان را از دیگر دلایل استقبال کم اقشار جامعه از کتابخانهها دانست و بیان کرد: بیشترین عضو کتابخانهها اقشار محصل و دانشآموزان هستند و متاسفانه افراد عامی بسیار کم به کتابخانهها مراجعه میکنند.
وی با اشاره به اینکه هدف از ارائه خدمات در کتابخانهها دسترسی آسان و سریع یک مخاطب به اطلاعات و دانش مورد نیاز است، تصریح کرد: کتابدار نقش رابط اطلاعات بین مراجعهکننده به کتابخانه و نویسنده یک اثر را دارد.
ارزش جایگاه یک کتابدار در جامعه تبیین شود
این کتابدار سنندجی عمده مشکلات کتابداران را مشکلات صنفی دانست و افزود: عدم درک جایگاه و نقش یک کتابدار در جامعه، آگاهی نداشتن مردم درخصوص اهمیت این نقش، نداشتن تثبیت جایگاه شغلی مطمئن و پرداخت حقوق و مزایای نامتناسب با حساسیتها و سختیهای این کار را از جمله مشکلات این قشر از جامعه بیان کرد.
وی استفاده از نیروهای غیرمتخصص در کتابخانهها را از جمله مشکلات این عرصه دانست و تأکید کرد: قطعاً اگر یک کتابدار علم، دانش و انگیزه کافی برای کار کردن در این مقوله را نداشته باشد در کارآیی او تأثیر میگذارد.
محمدی، کمرنگ بودن انگیزه کتابخوانی را از دلایل مطالعه کم در جامعه دانست و یادآور شد: گرانی کتاب به تنهایی نمی تواند عامل اصلی و قطعی مطالعه کم در جامعه باشد زیرا در حال حاضر با وجود کتابخانه ها، در دسترس قرار دادن انواع کتاب برای مردم فراهم شده است.
